Categoriearchief: Column Frank Kunneman

Column Kunneman | Tua res agitur

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Het motto van de Curaçaose Stichting Monumentenzorg drukt heel goed uit wat de belangrijkste taak is van een toezichthouder: ‘Het gaat om uw zaak’. Dat geldt ook voor de bestuurders en commissarissen van een onderneming. Volgens de wet dienen zij het belang van de onderneming voorop te stellen bij al hun handelingen en besluiten. Behoud voor de toekomst is het ultieme belang van de onderneming, net als van een monument. Dat moet intact blijven. Commissarissen zijn de waakhonden van alles wat de continuïteit van de onderneming in gevaar kan brengen. Verder lezen

Column Kunneman | Machtenscheiding

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Machtenscheiding is al eeuwen de drievoudige steunpilaar van alle westerse democratieën. De uitvoerende macht, rechtsprekende macht en wetgevende macht hebben daarbij ieder unieke taken en verantwoordelijkheden. Deze kunnen zij elkaar niet ontnemen. Daardoor ontstaat een evenwicht. Dat evenwicht maakt een democratie sterk. Uiteindelijk is overigens de wetgevende macht de baas. Het volk kiest de wetgevende macht en dus in elke democratie, zoals het woord al zegt, de ultieme ‘baas’. Toch lijkt dat niet altijd goed te werken. Het volk heeft het niet altijd bij het rechte eind. Verder lezen

Column Kunneman | Effectief leiderschap

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Bij het woord ‘leider’ heb ik géén goede associaties. Dat komt waarschijnlijk omdat ik een babyboomer ben (bouwjaar 1954). Mijn generatie is opgegroeid met beelden van autoritaire leiders en dictators zoals Adolf Hitler, Joseph Stalin en Benito Mussolini. Wij hebben met de paplepel ingegoten gekregen dat de combinatie leiders en volgelingen kan leiden tot miljoenen onschuldige doden. Verder lezen

Column Kunneman | Stuiver

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Soms wordt er stuivertje gewisseld tussen een Raad van Bestuur (RvB) en een Raad van Commissarissen (RvC). Een scheidende directeur wordt na zijn afscheid commissaris. Of, in het spiegelbeeldige geval, bij ontstentenis van de directeur neemt een commissaris tijdelijk zijn plaats in. Kan dat? Mag dat? Is het wenselijk? Volgens mij bestaat het goede antwoord op deze vragen uit vijf gulden regels. 1. Het kan en het mag, maar doe zoiets alleen als het in het belang van het bedrijf echt niet anders kan; probeer het dus liever te vermijden. Verder lezen

Column Kunneman | Nuttig

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

In Nederland hoor je wel eens geluiden dat de (Nederlandse) Code Corporate Governance eigenlijk zinloos is. Wat zit daar achter? De Nederlandse code heeft een ander werkingsgebied dan die van Curaçao, St. Maarten en Aruba. In Nederland geldt de code uitsluitend voor beursgenoteerde ondernemingen (dat zijn er daar circa 150). In de Dutch Caribbean geldt de code uitsluitend voor overheidsgelieerde entiteiten (over de gehele Dutch Caribbean gemeten zijn dat er naar schatting 300). Verder lezen

Column Kunneman | Vertrouwen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De laatste persoon met wie een directeur zijn werkelijke dilemma’s bespreekt is zijn commissaris. Die opmerkelijke uitkomst kwam uit een recent (maart 2018) onderzoek van Universiteit Nyenrode. Twintig directieleden van middelgrote en grote bedrijven in Nederland werden geïnterviewd over hun belangrijkste dilemma’s en vragen. Eén ding werd uit het onderzoek duidelijk: de commissaris wordt door de directie algemeen niet als de vertrouwenspersoon en adviseur beschouwd, die hij volgens de wet wel zou moeten zijn.Een commissaris houdt toezicht en is tegelijkertijd adviseur. Verder lezen

Column Kunneman | Meten met twee maten

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Van Peter Drucker is de bekende uitspraak ‘What is measured gets managed’. Pas als een directie zich meetbare resultaten ten doel stelt en regelmatig checkt of men op de goede weg is, bereik je als bedrijf wat je wilt. Dat is ook een goede leidraad voor de commissarissen: ‘what is measured gets supervised’. Een commissaris kan alleen effectief toezicht houden als er meetbare afspraken zijn gemaakt. Periodiek check je dan aan de hand van cijfers en objectief vastgestelde criteria of het management op de goede weg is: omzetcijfers, productiecijfers, ziekteverzuim, omvang van de kosten, afname of groei van de winst. Dat zijn heldere indicatoren voor succes. Dat denken we tenminste.  Verder lezen

Column Kunneman | Samen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De ontmanteling van de Nederlandse Antillen is voor corporate governance beroerd uitgepakt. Alle landen lijken een eigen richting op te gaan. Daar is op zichzelf nog niets mee mis. Het is wel een slechte zaak dat er niet of nauwelijks wordt samengewerkt. Dat levert een scala aan gemiste kansen op. Het goede nieuws is dat een gemiste kans ook een mogelijkheid biedt. Ik geef een voorbeeld. Het is in alle Caribische delen van het Koninkrijk moeilijk om geschikte commissarissen en toezichthouders te vinden. Verder lezen

Column Kunneman | Missing link

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De drie pijlers van corporate governance wereldwijd zijn transparantie, verantwoording en integriteit. Transparantie en verantwoording zijn meestal wel goed geborgd. Regeringen en (inter)nationale toezichthouders hebben een fijnmazig net geweven van regelgeving, die verplicht tot het openbaar maken van financiële gegevens en het jaarlijks afleggen van verantwoording over het door de onderneming gevoerde beleid. Overal zijn de regels over bestuurders- en toezichthoudersaansprakelijkheid aangescherpt. Verder lezen

Column Kunneman | Voornemen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Op Bonaire zijn veel overheidsgelieerde entiteiten. Die zijn heel belangrijk voor de Bonairiaanse economie en voor het normale maatschappelijk leven. Hetzelfde geldt overigens voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Overheidsgelieerde entiteiten regelen bijvoorbeeld havenactiviteiten, telecom, vliegveld, water- en energievoorziening en woningbouw. In al die entiteiten speelt de overheid (lees: de politiek) een meer of  mindere rol. Verder lezen

Column Kunneman | Soep

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Nikki Haley, de VNambassadeur van de Verenigde Staten, heeft vriend en vijand een week geleden verrast door te verklaren dat alle vrouwen die zich aangerand voelen door Donald Trump gehoord moeten worden. Dat is een moedige daad voor iemand die door Donald Trump is benoemd. #MeToo heeft de afgelopen maanden het verwerpelijke gedrag van talloze (vooral oudere en succesvolle) mannen aan de kaak gesteld. Ze zijn in groten getale uit hun functie ontslagen en verwijderd. Waarom gebeurt dat niet met de, wat altijd wordt gezegd, ‘machtigste man op aarde’? Hij ‘grabs them by the pussy’ volgens zijn eigen zeggen. Het ligt vast op video. Verder lezen

Column Kunneman | Toezichthoudersintegriteit

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Integriteit is een populair onderwerp binnen corporate governance. Elke samenleving wil in haar bedrijfsleven integere bestuurders, integere bedrijfsvoering en integere klantcontacten. De raad van commissarissen ziet er in zijn rol van interne toezichthouder op toe dat de integriteit in het bedrijf wordt gewaarborgd. In een eerdere column vroeg ik al de aandacht voor de rol van externe toezichthouders in de Caribische regio. Het gaat daarbij om een veelheid van externe instanties en inspecties, die namens de overheid toezicht houden op een bedrijfstak of op een sector. Denk daarbij aan de financiële sector, de gezondheidszorg of de bouw. Verder lezen

Column Kunneman | Accountant

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Begin november 2017 vond er op Curaçao een boeiend tweedaags congres plaats over ‘Accountancy en IT’. Honderdtachtig accountants uit de Dutch Caribbean discussieerden met elkaar over de toekomst van hun vak in het IT-tijdperk. Onderwerpen zoals blockchain, datamining en bestrijding van elektronische fraude kwamen allemaal aan bod. Ikzelf vond de snel veranderende toekomst van de accountancy het meest interessante onderwerp. Daar krijgen alle bestuurders en toezichthouders van ondernemingen vandaag de dag al mee te maken. Verder lezen

Column Kunneman | Extern toezicht

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Commissarissen oefenen toezicht uit op het bestuur. Dat is intern toezicht. We staan er vaak niet bij stil dat er bij elke onderneming ook allerlei vormen van extern toezicht zijn. In de financiële sector is dat evident. De centrale banken houden toezicht op de financiële sector. We kennen ook allemaal de Inspectie voor de Volksgezondheid. Deze bewaakt van overheidswege de kwaliteit van de gezondheidszorg. Daarbij gaat het om vragen als ‘Beschikken de instellingen en dienstverleners in de zorg over de juiste vergunningen?’, ‘Houden de instellingen zich aan de voorschriften?’. Verder lezen

Column Kunneman | Koker

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

We kennen allemaal het verschijnsel van kokervisie door thrillers op de tv: een team van politiemensen dat meent de dader van een gruwelijke moord op het spoor te zijn. Al het gevonden bewijs toont aan dat deze man het was. Alle aanwijzingen die niet direct naar deze vermoedelijke dader wijzen worden genegeerd. Iedereen is het met elkaar eens. Hij is het en we moeten hem zo snel mogelijk tot een bekentenis dwingen. Al moeten we hem ervoor martelen. ‘Groupthink’ of ‘tunnelvisie’ wordt het ook wel genoemd. Verder lezen

Column Kunneman | Balans

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Alles draait om een juiste balans. Een juiste balans tussen wakker zijn en slapen. Een juiste balans tussen te veel en te weinig drinken, te veel en te weinig eten, te veel en te weinig praten, en ga zo maar door. Zoals ieder mens zijn persoonlijke balans probeert te vinden in zijn of haar sociale omgeving, en in of juist uit balans kan zijn, zo kan ook een bedrijf in of uit balans zijn. Een bedrijf dat uit balans is, is even ineffectief en zelfdestructief als een mens die uit balans is.
Verder lezen

Column Kunneman | Pareto

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Als ik de getallen tachtig en twintig hoor moet ik direct denken aan de Curaçaose 80/20-wet uit 2016. Voorlopig is de invoering daarvan aangehouden. Deze wet beoogt te bewerkstelligen dat niet meer dan twintig procent van de werknemers in een bedrijf allochtoon is. In andere woorden, minimaal tachtig procent van de personeelsleden in een Curaçaose onderneming zou Yu di Kòrsou moeten zijn. Ik weet niet of het toeval is, maar deze 80/20-verdeling verwijst naar een universeel voorkomende verdeling die bij het management van een bedrijf en ook bij het toezicht op dat management al meer dan honderd jaar wordt gebruikt. Verder lezen

Column Kunneman | Daredevil of Doetje?

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Tegenwoordig zijn riskmanagement en compliance de bruid en de bruidegom van corporate governance. Daredevil en Doetje zijn de ruziënde bruidsmeisjes. Hoewel, ruzie? Tegenwoordig zijn bijna alle bestuurders en toezichthouders doetjes, softies. Riskmanagement is een excuus geworden om gedurfd ondernemen te ontwijken. Compliance is het toverwoord waarmee de regulators wereldwijd een strop om de nek van het ondernemen leggen. De strop wordt net niet hard genoeg aangetrokken om tot volledige verstikking te leiden. Verder lezen

Column Kunneman | Zonnekoning

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Wat is er eigenlijk verkeerd aan zonnekoninggedrag? Dat is simpel. Het blokkeert een teamprestatie, want alles draait om de zonnekoning. Het blokkeert uitwisseling van ideeën en gedachten, want de enige relevante gedachten komen uit het brein van de zonnekoning. Het blokkeert feedback en kritiek op het gedrag van de zonnekoning. Immers, hij is volmaakt. Het creëert risico’s op fouten, want aan de zonnekoning ondergeschikten nemen niet meer zelf verantwoordelijkheid voor het welzijn van de organisatie. Verder lezen

Column Kunneman | De derde stap

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Vier jaar geleden (juli 2013) besloot het Hof Huub Willems te benoemen als onderzoeker om het beleid en de gang van zaken bij de overheidsentiteiten IUH (Aqualectra), Curoil en RdK onder de loep te nemen. Het toen ingezette proces verloopt in drie stappen. Het onderzoek door Willems is stap één. Hij concludeerde dat bij de genoemde overheidsentiteiten sprake is geweest van wanbeleid. Het zetten van die eerste stap heeft drie jaar geduurd. Dat is veel te lang, maar beter laat dan nooit. Vervolgens heeft het Hof afgelopen dinsdag 13 juni 2017 vastgesteld (‘voor recht verklaard’) dat er inderdaad sprake is geweest van wanbeleid. Dat is stap twee. Verder lezen

Column Kunneman | Keizer

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Hans Christian Andersen schreef aan het begin van de negentiende eeuw zijn beroemde sprookje ‘De nieuwe kleren van de keizer’. De keizer gaf zijn kleermakers de opdracht hem een gewaad aan te meten dat van zo’n bijzondere stof was gemaakt dat alleen heel intelligente mensen het konden zien. De slimme kleermakers voldeden aan zijn wens. Ze deden net alsof ze een gewaad hadden gemaakt, maar feitelijk maakten ze niets. De keizer trok het nietbestaande gewaad aan (hij was zelf immers ‘zeer intelligent’ en kon natuurlijk niet toegeven dat hij eigenlijk niets zag). Vervolgens liep de keizer naakt door het paleis. Verder lezen

Column Kunneman | Fired!

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

FBI-directeur James Comey is door president Donald Trump de laan uitgestuurd. Het spanningsveld in dit drama draait om de kernwaarden loyaliteit en eerlijkheid. Trump zou Comey tijdens een privédiner in januari jongstleden hebben gevraagd om ‘absolute loyaliteit’. Comey wilde naar eigen zeggen geen absolute loyaliteit toezeggen. Hij was slechts bereid om eerlijkheid te beloven. Dat kostte hem zijn kop. Comey zou een heel goede commissaris zijn. Loyaliteit en eerlijkheid zijn belangrijke waarden in corporate governance. Verder lezen

Column Kunneman | ‘Crash’

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Onlangs kwam United Airlines wereldwijd in het nieuws. Gelukkig niet door een gruwelijk ongeluk. Wel was er sprake van een publicitaire crash. Passagier David Dao (69) werd op hardhandige wijze het vliegtuig uitgesleept, omdat sprake was van overboeking. Hij mocht niet mee ook al had hij een geldig ticket, een geldige boardingpass en was hij (vlak voor vertrek) al geïnstalleerd in zijn stoel. Dao weigerde zijn plaats af te staan aan een andere passagier. Waarom die andere passagier dan wel mee mocht? Verder lezen

Column Kunneman | Tone at the top

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Goede governance staat voor transparantie, verantwoording en integriteit. Deze drie kernbegrippen hangen nauw met elkaar samen. Wie transparant is en dus openheid betracht over zijn handelen, stelt zich daarmee tegelijkertijd welbewust bloot aan een beoordeling, aan verantwoording dus. Openheid is ook eerlijk. Eerlijkheid is integer. Van deze drie kernbegrippen is integriteit het belangrijkste element. Integriteit is ook het lastigste element. Je kunt over het algemeen vrij makkelijk beoordelen of iemand openheid betracht maar bij integriteit ligt dat anders. Verder lezen

Column Kunneman | Insitituties

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Mensen verschillen niet heel veel van dieren. In feite zijn we een soort dieren. Het is al lang bekend dat muizen en varkens genetisch vrijwel identiek zijn aan de mens. Je hoeft geen geniale bioloog te zijn om dat te kunnen zien. Aan de oppervlakte zien we er wel een beetje anders uit dan een muis of een varken. Functioneel gezien zijn er echter vrijwel geen verschillen. We hebben net als muizen en varkens een hoofd, vier ledematen, nagels, tanden, soortgelijke ingewanden, hersens noem maar op. We planten ons op dezelfde manier voort.  Verder lezen

Column Kunneman | Omgekeerde wereld

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Voor mijn gevoel leven we tegenwoordig zo’n beetje in een omgekeerde wereld. Een omgekeerde wereld is het tegenovergestelde van wat normaal en logisch is. Maar wat is normaal en logisch? Volgens antropologen verschilt dat enorm per cultuur. frankkunnemanIn sommige culturen is het normaal om in het openbaar te spugen en te boeren. In andere culturen is dat abnormaal. Iemand toevoegen: ‘Doe normaal man!’ helpt dus niet echt. Wat is de normale en wat is omgekeerde wereld? Verder lezen

Column Kunneman | Bloedneus

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Nee, een andere: het gaat hier om een bloedneus van Ben. Wij hebben twee kleinzonen. James is vier en Ben is twee.frankkunneman Vanzelfsprekend wil Ben alles kunnen wat James kan. Ook van de bank afspringen. Als een kamikazepiloot stort hij zich op de grond. Hij vertrouwt er volledig op dat hij het er ongedeerd en net zo heldhaftig vanaf zal brengen als zijn broer. Dat is wel het geval in de geest, maar helaas niet met het lichaam. De bloedneus brengt hem tot ontgoocheling. Niet vanwege de kwetsuur, maar vanwege het verraad aan zijn onvoorwaardelijk geloof. Verder lezen

Column Kunneman | Blaf woef kef zwijg

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Wij hebben thuis vier honden. Jeroen is een great Dane. Tommie is een kruising tussen een carnicorsa, rottweiler en labrador. Sophietje is van de straat en Catootje ten slotte is een chihuahua. Jeroen woeft, Tommie blaft, Sophietje houdt haar mond en Catootje keft. Catootje weegt net een kilo en is de baas over alle andere honden, inclusief de 60 kilo wegende Jeroen. Hoewel Cato kleiner is dan de kop van Jeroen en hij haar moeiteloos met een flinke hap zou kunnen doorslikken, treedt Jeroen bescheiden terug als Cato hem venijnig toeblaft. Verder lezen

Column Kunneman | Honderd

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Niemand is onsterfelijk. Dat is de titel van een roman van Simone de Beauvoir. Ik las die roman toen ik veertien jaar oud was. frankkunnemanDat was aan het eind van de jaren zestig. Een jongere generatie greep wereldwijd de macht. Zij dweepten met het existentialisme, de filosofie zoals verwoord door onder anderen Jean Paul Sartre. Je wordt niet vrolijk van de hierboven genoemde roman, maar ik herinner me het verhaal tot op de dag van vandaag. Het gaat eigenlijk over de pure wanhoop van het bestaan als je nooit sterft. Niemand wil sterven, maar uiteindelijk is het een kwelling als je nooit sterft. Verder lezen

Column Kunneman | Rol

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Commissarissen hebben in een onderneming verschillende taken en functies. Men spreekt ook wel over rollen. Het zijn er minimaal drie. De toezichthoudende rol, de adviserende rol en de werkgeversrol. De eerste twee staan uitdrukkelijk in de wet beschreven, de laatste niet. Elk van de drie rollen heeft zijn eigen issues. In deze column ga ik in op de werkgeversrol. De inhoud daarvan lijkt op het eerste gezicht duidelijk. De Raad van Commissarissen (meestal de voorzitter) tekent de overeenkomst van opdracht met de bestuurder. Verder lezen