AD | Gemenebest versus Statuut

Interview door René Zwart met Tweede Kamerlid André Bosman over een gezamenlijke initiatiefnota van Ronald van Raak (PS) en Bosman (VVD)
(VVD) waarin zij pleiten het Statuut in te ruilen voor een lossere gemenebestvorm.

 SP’er Ronald van Raak. FOTO ARCHIEF

SP’er Ronald van Raak. FOTO ARCHIEF

Den Haag – De Tweede Kamer maakt op 1 december een aanvang met het debat over de initiatiefnota van het politieke gelegenheidsduo Bosman en Van Raak.

De timing is niet toevallig: sinds de staatkundige hervorming van 10 oktober 2010 is er meer ‘gedoe’ tussen Nederland en de drie Caribische partnerlanden dan in de halve eeuw nadat koningin Juliana op 15 december 1954 het Statuut ondertekende.

Den Haag heeft recent zowel Curaçao, Sint Maarten als Aruba via de Rijksministerraad een aanwijzing opgelegd. Een gesprek met mede-indiener Bosman.

Vanwaar het initiatief om het Statuut – toch de grondwet van het Koninkrijk – bij het afval te zetten?

,,In het VVD-verkiezingsprogramma staat dat wij voor een gemenebest zijn. Het is een keuze die wij vanuit een liberaal oogpunt maken: wij willen recht doen aan de autonomie van de andere landen.”

Wat is er mis aan het Statuut?

,,Alles. Wij zijn met vier landen. Er is geen hiërarchie, maar de eindverantwoordelijkheid ligt vanwege artikel 43 van het Statuut, de waarborgfunctie, bij de Koninkrijksregering in Den Haag. Die moet de belangen van alle vier de landen bewaken. De Rijksministerraad staat altijd voor de afweging welk belang het zwaarst weegt. Oftewel: welk land is een risico voor het andere? Zolang wij in een constructie zitten waarin de eindverantwoordelijkheid bij Nederland ligt, dus eigenlijk bij de Nederlandse belastingbetaler, blijf je in de situatie dat er belangen moeten worden afgewogen. Dat valt in de andere landen niet altijd goed, ook al omdat Nederland vrij strak in de leer is. Dus zeg ik: laten we er een Koninkrijk van vier onafhankelijke landen van maken die alleen voor zichzelf verantwoordelijk zijn.”

Als je artikel 43 schrapt, kan het Statuut inhoudelijk toch grotendeels overeind blijven?

,,In principe kunnen wij alles hetzelfde houden. In een gemenebest kunnen we blijven samenwerken op het gebied van defensie, buitenlandse zaken en rechtshandhaving. Nederland kan expertise blijven leveren en mensen van de eilanden kunnen hier gewoon komen studeren. Het enige wat verandert, is dat als het in een van de landen misgaat de Nederlandse belastingbetaler niet langer verantwoordelijk is.”

En hoe zit het met het Nederlandse paspoort?

,,Als je een onafhankelijk land bent, heb je ook een eigen paspoort.”

Het Statuut kan alleen met instemming van alle landen worden gewijzigd. De kans dat Caribische Nederlanders hun Nederlandse paspoort opgeven, is uiterst klein.

,,Dan blijft het zoals het is. Dan is het Statuut leidend en moet men niet piepen als er belangen tegen elkaar worden afgewogen.”

Wat noemt u piepen?

,,Bezwaar maken tegen een aanwijzing. Als je je niet aan de regels van het Statuut houdt, kan het geen verrassing zijn dat de Koninkrijksregering ingrijpt. Het is geen hogere wiskunde of magie, je ziet het aankomen.”

Je kunt ook zeggen: Het Statuut functioneert prima: Nederland grijpt in, het probleem wordt opgelost en we kunnen weer vrolijk verder.

,,Het probleem is dat we niet vrolijk verdergaan. Een aanwijzing maakt heel veel boosheid los. Men roept meteen: dit is onrechtmatig want we zijn toch autonoom. Je hoort termen als kolonialisme…”

Op de eilanden verdenkt men de VVD van een verborgen agenda om van de eilanden af te komen.

,,Je zal mij nooit horen zeggen dat ik van de eilanden af wil. Ik wil van die verantwoordelijkheid af, want die brengt mee dat Nederland via de Rijksministerraad ingrijpt en dat leidt tot frustratie aan beide zijden van de oceaan. Mijn verwachting is dat we veel meer samen zullen gaan doen als wij niet meer voor elkaar verantwoordelijk zijn. Als nu een van de landen iets aan Nederland vraagt, wil ik eerst de boeken zien en alles weten om te bepalen of we een risico lopen.”

Wat gaat er met uw initiatief gebeuren?

,,Op 1 december hebben we een zogeheten notaoverleg waar Ronald en ik ons idee zullen verdedigen. De fracties krijgen gelegenheid vragen te stellen. Wij vinden het belangrijk dat de Kamer, dat Nederland een standpunt inneemt. Daarna zal het in het Interparlementair Koninkrijksoverleg met de collega’s van de andere landen aan de orde komen. Ik heb ze alle stukken toegestuurd. Misschien hebben ze er geen behoefte aan. Het is ieders recht te zeggen: ik doe niet mee. Dan zijn we snel klaar en zeg ik: dan moet je wel de regels van het Statuut accepteren.”

Hoe zit het met het vrije verkeer van personen in uw gemenebest?

,,Iedereen met een paspoort kan vrij inreizen, maar als je je in Nederland wil vestigen moet je een verblijfsvergunning aanvragen.”

Van een paar honderd jaar gedeelde geschiedenis blijft weinig gemeenschappelijks voor de toekomst over?

,,Ik verwacht dat we juist veel meer samen gaan doen. Er ontstaat gelijkwaardigheid die er nu nauwelijks is. Het maken van samenwerkingsafspraken wordt eerder gemakkelijker dan moeilijker want we halen de krampachtigheid uit de relatie. Kansen genoeg zoals de gatewayfunctie van de eilanden naar de Americas ten behoeve van Nederlandse bedrijven.”

In de beschouwing hierboven wordt gesproken over een initiatiefnota. Daarmee wordt gedoeld op het document van de Tweede Kamerleden André Bosman (VVD) en Ronald van Raak (SP) waarin zij pleiten het Statuut in te ruilen voor een lossere gemenebestvorm.

Met dank aan de inzender van dit artikel
Bron: Antilliaans Dagblad
Pagina 10 + Pagina 11
Dossier: Consensus Rijkswetten – en de strijd tegen de Rijkswetten

2 Reacties op “AD | Gemenebest versus Statuut

  1. De mensen die bezwaar maken tegen een aanwijzing, dat zijn de corruptici ze, niet het volk heeft bezwaar tegen deze aanwijzing.
    Zij zijn straks de dupe van de maffia regeringen die nu hun eigen belangen zullen veilig stellen, door dan maar een gemenebest situatie te accepteren.
    zij zullen het domme klootjes volk wel overtuigen bij een eventueel referendum, dat die Nederlanders toch alleen maar kolonialisten zijn, dus we moeten onafhankelijk.
    De politiek heeft altijd het volk kunnen ophitsen tegen NL, dus dat gaat weer lukken.
    Soms is Nederland natuurlijk ook fout en heeft men daar ook boter op het hoofd, maar een gemenebest situatie is niet in het belang van de mensen van Curacao.

  2. Renée van Aller

    Door een tekort aan deugdelijk bestuur roep je een gemenebest over jezelf af. Je geeft Nederland de nodige munitie om de eilanden zover te krijgen dat ze boos roepen: ‘dan maar onafhankelijk’. Een aantal groeperingen op de eilanden ook blij. Geen pottenkijkers meer en de eilanden kunnen riant worden leeggeplukt om vervolgens onderdeel te worden van Venezuela of Colombia. Boeli van Leeuwen hield ons in de jaren zeventig al een spiegel van zo’n eersteklas peilloos perspectief voor. Dat moesten we volgens hem niet willen. De eilanden kunnen helaas op eigen benen niet overleven. Heeft iemand al een lijstje van de voordelen en nadelen gemaakt van onafhankelijkheid en wat dat de bevolking gaat kosten? Denken onze bestuurlijke helden daar wel aan? Veel ongelijkheid kost de samenleving geld. Daarvoor is inmiddels voldoende bewijs. Dus zelfs als je ongelijkheid niet afwijst uit het oogpunt van rechtvaardigheid, van goed en kwaad, is er dat economische argument. Op onze eilanden zijn er weinigen met teveel en velen met te weinig.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *