AD | Joodse verzetsheld George Maduro: ‘Laat de herinnering aan mij uw trots zijn’

Hans Hemmes | Algemeen Dagblad

De Stolperstein voor George Maduro op de Frederik Hendriklaan wordt gelegd door (v.l.n.r.) Marianne Aalders en Dorien Korsten van Madurodam en stratenmaker Johnny van Beek. © NICO SCHOUTEN

Eeuwig Den Haag – De Stolperstein voor de joodse verzetsheld George Maduro was eerder dit jaar opeens verdwenen, maar is nu weer terug. Een oorspronkelijke aanvrager van de steen en Madurodam zorgden ervoor dat hij een plek kreeg op de Frederik Hendriklaan. Deze week in de rubriek Eeuwig Den Haag het verhaal van Maduro.

 

Op de stoep voor een kinderwinkel aan de Frederik Hendriklaan 111 glimt de messing gedenksteen de passanten tegemoet. Hier woonde George J.L. Maduro, geboren 1916, geïnterneerd december 1944 Saarbrücken, vermoord 8.2.1945 Dachau, luidt de tekst. Het is een voetnoot van een bijzonder verhaal dat doorverteld moet worden.

De ‘Stolperstein’ is onthuld met veel respect voor de oorlogsheld en aimabele man, die maar 28 jaar oud mocht worden. Daarbij werd geciteerd uit een brief van een celgenoot uit het Oranjehotel in Scheveningen aan de ouders van George over hun zoon. ‘Ik overdrijf niet als ik U zeg dat ik het aan hem, en aan hem alleen, te danken heb, dat ik het heb kunnen uithouden. Nooit heb ik hem down gezien. Altijd weer hielp hij mij, wanneer ik de moed totaal verloren had’.

Liefde

Dit is de boodschap die miniatuurstad Madurodam sinds 1952 wil uitdragen aan bezoekers van het ‘vrolijkste oorlogsmonument ter wereld’, en vooral aan kinderen. ,,Door iets te doen voor anderen maken we Nederland met elkaar een beetje mooier. George bleef hier voor het vaderland en de liefde’’, zegt woordvoerder Marianne Aalders.

Kathleen Brandt-Carey
Ridder zonder vrees of blaam

George Maduro woonde met zijn familie ook op andere adressen in Den Haag, zoals de Malakkastraat. Maar volgens Aalders is dit adres ‘een statement’: vanaf deze plek dook hij onder en ging hij in het verzet. Hij woonde in een pension boven de winkel van De Gruyter en Co. Aalders wijst naar een raam in het hoekpand. ,,Daar was het.’’

Studie

Maduro verbleef er betrekkelijk kort, van februari tot maart 1941, daarna was hij vooral te vinden op de Statenlaan bij vrienden van het verzet. Toch is er nog een brief uit dit pension bewaard gebleven. Maduro schreef: ‘Het zijn aardige mensen die hier kamers verhuren en we krijgen uitstekend eten. Ik werk wat voor mezelf en tracht de stof (studie Rechten in Leiden, red.) zo goed mogelijk bij te houden’.

Maar hij zou nooit afstuderen. In mei 1941 wordt Maduro gearresteerd en zit enkele maanden in eenzame opsluiting in het Oranjehotel tot hij in december wordt vrijgelaten. Maar als hij in september 1943 via Spanje naar Engeland probeert te reizen, wordt hij verraden. Hij wordt eerst opgesloten in Saarbrücken en gaat vandaar op transport naar Dachau. Daar overlijdt hij aan vlektyphus op 8 februari 1943, 11 weken voor de bevrijding.

Het college van b&w van Madurodam bezoekt ieder jaar het kamp rond de sterfdag van de naamgever van de stad. Aalders: ,,Dat is erg indrukwekkend. De laatste keer lag er ook sneeuw. Het gevangenisnummer van George, 133401, geeft aan dat je alles moet inleveren in het kamp. Je haar, je kleding. Je bent alleen een nummer.’’

Het jaarlijkse bezoek aan Dachau maakt veel los. ,,We voeren daar gesprekken over keuzes die je kunt maken in het leven en wat je zelf kunt doen.’’ Op het lint van de bloemen die worden gelegd staat een citaat uit een van de laatste brieven van George aan zijn ouders. ‘Laat de herinnering aan mij uw trots zijn’. En zo werd Madurodam een blijvend eerbetoon aan hun zoon.

Curaçao

Op deze zonnige dag lopen tientallen kinderen het miniatuurpark binnen en bekijken de replica van Maduro’s geboortehuis op Curaçao. In de filmexperience Het verhaal van George beleven ze de oorlog, de eerste bommen op de Alexanderkazerne, de list van George bij villa Dorrepaal in de strijd tegen de Duitsers en zijn trieste einde. In een vitrine ligt de Willems-Orde, de hoogste militaire onderscheiding die hij postuum ontving. De kinderen worden er even stil van.

Volgend jaar zullen er nog meer activiteiten zijn, in het kader van 75 jaar Vrijheid en uiteraard opnieuw de Nationale Kinderherdenking op 4 mei. Het leven van George Maduro leent zich voor een film. Niet alleen over heldhaftigheid, maar ook over een ongelukkige liefde. George mocht nooit trouwen met zijn grote liefde Hedda, omdat hij Jood was. Zij zag hem voor het laatst in 1941, vlak voor zijn arrestatie.

Maar Hedda woonde tot haar dood in een appartement met uitzicht op Madurodam. Zo waren ze toch met elkaar herenigd.

Struikelsteen: Iedereen kan Stolperstein aanvragen

Den Haag telt 132 Stolpersteine, de meeste daarvan in het centrum en Scheveningen. Een bescheiden aantal, als je je bedenkt dat meer dan twaalfduizend joodse Hagenaars in de oorlog zijn vermoord. In twintig andere Europese landen liggen 75.000 van deze persoonlijke monumenten.

De Duitse kunstenaar Gunter Demnig heeft er een internationaal project van gemaakt. Stolperstein betekent letterlijk ‘struikelsteen’, maar mensen moeten er natuurlijk niet echt over vallen.

,,Het is psychologisch struikelen’’, zegt J. Karel. Hij is in Den Haag de coördinator van de Duitse kunstenaar. Alle stenen hebben hetzelfde formaat en ontwerp. Ze worden gemaakt door een beeldhouwer.

Demnig komt op 5 oktober naar Den Haag, als er 22 Stolpersteine worden geplaatst. Elke bewoner van een huis, van waaruit Joden zijn weggevoerd, kan zo’n steen aanvragen bij de gemeente. De kosten, 120 euro, zijn voor rekening van de burger.

Bron: Algemeen Dagblad.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *