AD | ‘Nederland hoog op zwarte lijst belastingparadijzen’

Frans Boogaard | Algemeen dagblad

Luchtfoto met overzicht van kantoorpanden op de Zuidas in Amsterdam Zuid. © anp

Belastingparadijs Nederland zou hoog op een wereldwijde zwarte lijst van belastingparadijzen moeten prijken, zegt de Franse topeconoom Gabriel Zucman. Tot zijn afgrijzen is de kans dat zo’n volledige lijst er daadwerkelijk komt (voorlopig) nihil.

De discussie over een wereldwijde zwarte lijst van belastingparadijzen, inclusief de Europese boosdoeners, bereikt komende dagen een kookpunt in het Europees Parlement. Ook al weet heel ‘Brussel’ dat Ierland, Nederland en Luxemburg ook prominent op zo’n lijst zouden moeten staan – de kans dat de lidstaten van de Europese Unie (EU) aan zo’n volledige lijst hun fiat geven, is minimaal.

Afgelopen maanden heeft de eurocommissaris van Economische en Monetaire Zaken, Pierre Moscovici uit Frankrijk, de belastingstelsels van 92 niet-EU-landen doorgelicht en als het aan hem ligt, worden die ‘paradijzen’ de komende jaren niet ontzien. De Europese belastingparadijzen laat diezelfde Moscovici ongemoeid. Zijn verweer: alle Europese landen voldoen aan de vereisten van transparantie, rechtvaardigheid van de belastingregels en deelname aan het OESO-programma tegen belastingontwijking.

Beste jongetje

Het beste jongetje van de klas dus, of zoals ze dan in Brussel graag roepen: ‘Wij zijn wereldleider!’ ,,Dat wil niet zeggen”, aldus Moscovici, ,,dat het in Europa allemaal perfect is. Er zijn wel degelijk landen met erg schadelijke belastingpraktijken, zoals Nederland. Ook die wil ik tegen 2020 weg hebben.”

Landen beslissen bij unanimiteit over belastingzaken en om dat te veranderen, is ook weer unanimiteit vereist
Sven Giegold, fiscaal specialist Europees Parlement

Aan Moscovici zal het niet liggen, dat weet het Europees Parlement al langer, maar bij de lidstaten zal hij opnieuw met zijn kop tegen de muur lopen, zo houdt de fiscaal specialist van de Groenen, Sven Giegold uit Duitsland, hem voor. ,,Landen beslissen bij unanimiteit over belastingzaken en om dat te veranderen, is ook weer unanimiteit vereist. Dezelfde landen die u nu dwarszitten, gaan dat eeuwig tegenhouden.”

Moscovici spreekt dat niet tegen, maar is zelf positiever. Nu de ‘Leaks’ en ‘Papers’ zich snel aaneenrijgen en de gewone belastingbetaler langzamerhand ontploft van woede moet Europa doorpakken, vindt hij. ,,Van de 92 landen die we hebben onderzocht is een derde bereid zijn regels en gedrag aan te passen. Dat was niet gebeurd als we deze operatie niet hadden ondernomen. Waar het nu op aankomt is dat we strenge sancties krijgen voor wie niet meewerkt. Ik ben optimistisch. Lidstaten kunnen niet passief blijven als (door belastingvlucht – red.) steeds weer miljarden euro’s aan hun nationale begrotingen worden onttrokken.”

Sancties

Achter de schermen bepleit Moscovici wel degelijk een geloofwaardige zwarte lijst met strenge sancties. Die lijst is volgens de Franse topeconoom Gabriel Zucman alleen geloofwaardig als ook Europese belastingparadijzen als de Benelux, Ierland, Malta en Cyprus erop staan. ,,Als er gaten in de internationale regelgeving zitten, lopen het verborgen kapitaal en de offshorewinsten toch weer weg naar de resterende belastingparadijzen.”

Zucman pleit voor directe actie en een zwarte lijst waarin man en paard worden genoemd: ,,Essentieel is het aanpassen van de belastingberekening voor multinationals. Als Apple wereldwijd 100 miljard dollar winst maakt en 10 procent van zijn verkopen in Duitsland realiseert, dan moet Duitsland 10 procent van die mondiale winst kunnen belasten. Dat zou een einde maken aan de fiscale ‘optimalisatie’ door multinationals, want Apple kan niet zomaar 10 procent van zijn klanten naar Bermuda verhuizen.”

Daarnaast, aldus Zucman, moet Europa gewoon keihard alle belastingparadijzen aanpakken. ,,Zij moeten veranderen, want hun bedrijfsmodel is niet levensvatbaar. Aan Europa om hen te dwingen dat snel te doen.”

Bedrijfswinsten

Zucman, docerend aan Berkeley, een universiteit in het Amerikaanse Californië, deed onderzoek naar de mate waarin multinationals hun bedrijfswinsten naar fiscaal vriendelijke landen verhuizen, net zolang tot ze er nauwelijks nog belasting over hoeven te betalen. Wereldwijd gaat het om het lieve sommetje van 627 miljard euro, in 2015 gemiddeld bijna de helft van hun winst, bij Amerikaanse bedrijven zelfs bijna tweederde.

Daarvan gaat 334 miljard euro naar niet-EU-belastingparadijzen en een bijna even groot deel, 293 miljard euro, naar belastingparadijzen binnen de EU. Ierland (117) en Nederland (95 miljard) zijn de kampioenen. Gaat het om de winsten van enkel Amerikaanse multinationals, dan ligt Nederland op kop.

De cijfers laten zien dat Nederland het eerste land ter wereld is voor fictieve domiciliëring van winsten van Amerikaanse multinationals, dus nog vóór Ierland, Luxemburg of Bermuda
Franse topeconoom Gabriel Zucman

Zucman: ,,De cijfers laten zien dat Nederland het eerste land ter wereld is voor fictieve domiciliëring van winsten van Amerikaanse multinationals, dus nog vóór Ierland, Luxemburg of Bermuda. Als zodanig helpt de Nederlandse wetgeving – in combinatie met die van Ierland en Bermuda, met name in het zogenaamde ‘Double Irish Dutch sandwich’-format – om veel landen te beroven van fiscale inkomsten die normaal aan hen zouden toekomen.”

De winst voor grote bedrijven als Google, Apple, Facebook of Nike is evident, zij betalen nauwelijks nog belasting; de winst voor de belastingparadijzen ook: zij halen geld en prestige binnen over de rug van landen waar de economische activiteiten daadwerkelijk plaatsvinden.

Het punt is, aldus Zucman, dat landen elkaar niet alleen de belasting op bedrijfswinsten afhandig maken en daarmee van elkaar ‘stelen’; door het geschuif ermee gaat ook 20 procent van de potentiële belastingopbrengst verloren. Omdat zorg, onderwijs en wegenaanleg toch betaald moeten worden, komt die rekening terecht bij werknemers en het mkb.

Bron: Algemeen Dagblad

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *