AD | Terugblik op 2019

Door Yvonne Wolthuis-Olf

Yvonne, Lydia en Hella van Hende i medio ambiente | Antilliaans Dagblad

Het jaar zit er bijna op en betekent ook voor mij weer even de gelegenheid terug te blikken. 2019 is ook weer erg slecht begonnen. Veel onrust, rampen, moorden, veel racistische moorden in Europa en de VS, mensen wereldwijd op de vlucht, Syrië, Irak, Venezuela, UNHCR: wereldwijd 71 miljoen mensen op de vlucht, meer dan ooit. Elke 2 seconden moet iemand vluchten. Eén op 110 mensen is op de vlucht, maar lang niet alle mensen die vluchten, steken de grenzen van hun land over.

Integendeel, de meerderheid van die 71 miljoen vlucht in eigen land. Ongeveer 40 miljoen mensen zijn daardoor binnenlands ontheemd.

De inheemse talen dreigen over de hele wereld te verdwijnen, nergens worden zoveel talen bedreigd of zijn er zoveel uitgestorven als in de VS, namelijk 191, direct gevolgd door Brazilië met 190.

Op de één of andere manier besteedde de media wel erg weinig aandacht aan de orkaan “Idai” in Afrika die in maart jl. drie landen doorkruiste, te weten Mozambique, Malawi en Zimbabwe, bijna alles verwoestte en vernietigde op zijn weg en duizenden mensen doodden en vele duizenden gewonden achterliet. Meer dan 2.6 miljoen mensen zouden zijn getroffen in deze drie landen, evenals de havenstad Beira, waar 500.000 mensen wonen en wat nu een “eiland in de oceaan is geworden” en zo goed als afgesneden van de buitenwereld.

Ook in Bangladesh is in november het zwaarste stormalarm afgegeven voor de orkaan “Bulbul” waarbij bijna 1.5 miljoen mensen werden getroffen. De orkaan heeft de meeste schade aangericht in de ZW regio van Khulna, waar de grootste mangrovebossen, namelijk 140.000 ha, de “Sundarbans” ter wereld zijn in de delta van de Ganges, Brahmaputra en Meghna in de Baai van Bengalen.

Dit jaar werden de Bahama’s getroffen door orkaan Dorian.

Ook dichter bij huis heeft orkaan “Dorian” in september flink huisgehouden vooral op de Bahama’s. Vrij snel kwamen de eerste militairen in het getroffen gebied van de Bahama’s van waaruit de lokale noodhulp werd gecoördineerd. Twee Nederlandse marineschepen de Zr.Ms. Johan de Witt en Zr.Ms. Snellius, werden bevoorraad in de haven van Sint-Maarten, waar behalve Nederlandse ook Duitse en Franse militairen aan boord waren. De schepen gaven logistieke ondersteuning met onder meer schoon drinkwater, voedsel en medicijnen.

Op 17 september ontving de jonge Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg en de jongerenbeweging “Fridays For Future” van Amnesty International de prestigieuze “Ambassadors of Conscience Award”. Een prachtige prijs voor deze jongeren die de aandacht van de wereld hebben weten te vestigen en zodoende voor het klimaat te vechten. De jaarlijkse prijs is de meest prestigieuze onderscheiding van de mensenrechtenorganisatie. Onder meer de Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnaar Nelson Mandela, de Pakistaanse vrouwenrechtenactiviste Malala Yousafzai en de Chinese artiest Ai Weiwei mochten hem al ontvangen.

Zij bleef doorgaan samen met de vele jongeren en volwassenen wereldwijd. Er werden klimaatmarsen georganiseerd waar miljoenen mensen aan meededen. Prachtig hoe de jeugd in staat is gebleken die broodnodige aandacht vast te houden en op de agenda geplaatst te houden.

Natuurlijk herinnert de lezer zich dat ook op Curaçao Youth4Climate is ontstaan waarvan Alycia Diaz en Noah Blaaker o.a. de trekker van deze beweging waren en in 2018 leerlingen van het Radulphus College waren. Het is geweldig maar ook wel triest dat jongeren overal ter wereld volwassenen moeten wijzen op hun verantwoordelijkheden.

Covering Climate Now is een wereldwijde samenwerking van ongeveer 250 mediaorganisaties, waar onder andere ook dagblad Trouw aan mee doet. Ook in Amsterdam gingen duizenden mensen de straat op voor het klimaat evenals in zestig steden ter wereld. Time Magazine heeft Greta voor dit jaar als person of the year gekozen. Super dit.

Dat er nog steeds olietankers een lekkende lading hebben kwam begin november naar buiten dat in Brazilië op het strand van Itapuama in het NW van Brazilië maar zwarte, kleverige stukken ongeraffineerde aardolie bleven aanspoelen. De verantwoordelijke tanker is nog niet opgespoord maar inmiddels hebben chemische analyses uitgewezen dat de aardolie uit Venezuela afkomstig moet zijn, en dat klinkt logisch omdat de tankerroute van Venezuela naar Azië loopt langs de Braziliaanse noordoostkust.

Tijdens de “Caribbean Resilience Conference” van de VN werd gesproken dat natuurrampen in het Caribisch gebied woester en frequenter worden, zelfs in verhouding tot kleine staten. De verwoestingen van orkanen van categorie 5 zoals Maria en Irma (september 2017) toonden aan hoe krachtige stormen konden leiden tot grootschalige vernietiging, verlies van levens en zwakkere vooruitzichten voor economische groei. Voor sommige rampen is de schade ruimschoots groter dan de omvang van de economie – Dominica bijvoorbeeld leed een schade van 226 procent van het bbp toen de verwoestende Maria aan land kwam. Dat betekent dat het de productie van bijvoorbeeld Dominica minstens 5 jaar zou kosten om te herstellen naar het niveau van vóór de orkaan.

Verwacht wordt dat klimaatverandering deze kwetsbaarheden zal versterken, aangezien door het opwarmen van de aarde het zeewater tot een verdere stijging zal leiden.

Beleidsmakers in het Caraïbisch gebied zullen meer prioriteit moeten geven aan het opbouwen van weerbaarheid tegen rampen en klimaatrisico’s. Een eerste stap voor het Land Curaçao zou geweest moeten zijn af te blijven van de mangroven want door hun positie aan de kust vormt het mangrovebos een natuurlijke zeewering tegen hoge vloedgolven en golven die gevormd worden na een zeebeving (Tsunami). Mangroven beschermen het achterland ook tegen sterke rukwinden en, uiteraard erosie. Mangrove is de verzamelnaam voor bomen die meestal groeien aan de kust van landen in de tropen en subtropen in het Caraïbisch gebied dus rondom baaien en in de buurt van koraalriffen.

Alle mangrovesoorten worden gezamenlijk aangeduid met het woord ‘mangrove’. Wanneer het zeewater stijgt, worden de wortels overspoeld met water en modder. Wanneer het water wegtrekt en het dus eb wordt, blijft een deel van de modder achter tussen de wortels. Op die manier zorgen mangrovebomen er voor dat er land bijkomt en beschermen zij het land tegen bodemerosie of kustafslag. De wortels halen ook zelfs afvalstoffen uit het water en zuiveren het een beetje. De voortplantingscyclus van de mangroven is aangepast om dit proces te stimuleren. In Centraal Amerika en het Caraïbisch gebied komen zeven mangrovesoorten voor, maar meestal zijn niet alle zeven soorten op de eilanden te vinden.

Er wordt verwacht dat tussen nu en 2100, de zeespiegel in de Caraïben stijgt met op zijn minst één en hoogstens zes meter, zo blijkt uit onderzoek.

Wereldwijd zijn de dertig grootste vervuilers per hoofd van de bevolking afkomstig uit het Caribisch gebied. Dit zijn Trinidad & Tobago, Antigua & Barbuda, St. Kitts & Nevis, Guyana, Barbados, St. Lucia, Bahama’s, Grenada, Anguilla en Aruba. Elk jaar genereren deze tien eilandlanden meer plastic afval dan het gewicht van 20.000 ruimteschepen volgens de UNEP. Onvoldoende afvalbeheer is de oorzaak van het probleem. In een steekproef van Caribische landen wordt jaarlijks naar schatting 322.745 ton plastic ingezameld, 22% van de huishoudens gooit afval weg in waterwegen of op land waar het in waterwegen terecht kan komen volgens (UNEP), het Milieu Programma van de VN. Overigens is vanaf 2020 plastic, piepschuim en oxybenzone verboden op Aruba.

Op Curaçao loopt de armoede op. Het aantal mensen dat op Curaçao worstelt met armoede blijft toenemen en er lijkt voorlopig geen einde aan te komen. Volgens de Census 2011 leefde 25,1 procent van de huishoudens op Curaçao onder de armoedegrens, wat overigens een verbetering ten opzichte van 2001 was, toen 33,7 procent onder de armoedegrens leefde. De jaren tot aan 2018 is het enigszins gelijk gebleven, 25.1%, om in 2019 uit te komen op een toename van de huishoudens die onder de aanvaardbare armoedegrens moeten zien te overleven, en is het aantal inmiddels weer opgelopen tot +30%.

Dat zijn uitermate shocking cijfers vind ik en het is dan ook buitengewoon triest te noemen dat men van overheidswege nauwelijks iets gedaan heeft en doet om de armoede gestabiliseerd te krijgen en mensen perspectief te bieden. Want nog steeds zijn er veel mensen die slechts een aantal keren per week een warme maaltijd kunnen eten, nog steeds zijn er kinderen die geen schooltas en inhoud hebben, zonder eten op school komen, en leerkrachten die uit eigen zak eten kopen.

De armoede heeft ook effect op Nederland. Zo ziet sociaal hulpverlener Evelyn Martier van Parlan Jeugdzorg in Den Helder steeds meer Curaçaoënaars totaal onvoorbereid in Nederland hun heil zoeken. Het merendeel van de Curaçaoënaars die naar Nederland komt, zegt dat volgens Martier te doen “vanwege de slechte economische, financiële en sociale omstandigheden op het eiland”. Ieder jaar begeleidt Parhan Jeugdzorg ongeveer 5.000 kinderen, jongeren en families. Dit zijn natuurlijke uitermate zorgwekkende.

#MeToo, blijft maar slachtoffers en beschuldigingen opleveren. NRC mocht de naam van het grensoverschrijdend gedrag van een hoogleraar (bij hoogleraar B. moesten de vrouwen b.v. hakken dragen) niet publiceren, zo oordeelde de voorzieningenrechter in een kort geding, dat door de betrokken hoogleraar was aangespannen.

Half september werd bekend dat de Spaanse operazanger Plácido Domingo, door een groep van elf vrouwen werd beschuldigd van seksueel wangedrag. Half augustus kreeg hij al te maken met meerdere aantijgingen aan zijn adres, en wel door negen vrouwen. De seksuele intimidatie zou zich gedurende dertig jaar hebben afgespeeld. Uiteraard zegt zijn woordvoerder namens Domingo “het is niet waar”. In december melde Reuters dat Bill Cosby het hoger beroep verloor tegen zijn veroordeling in een misbruikzaak waarvoor hij van 3 tot 10 jaar was veroordeeld.

September werd ook weer een vervelende maand voor de Amerikaanse opperrechter Kavenaugh die in 2018 door Christine Ford werd beschuldigd van seksueel wangedrag. Er ontstond in september ophef over een boek wat door twee verslaggevers van de NY Times is geschreven over een eerdere claim van seksueel wangedrag.

Gelukkig is er ook wel positief nieuws te melden. Samen met een groep uiterst bezorgde en betrokken mensen met de allerbeste bedoelingen zijn we een beweging begonnen met de, vonden wij, toepasselijke naam; “hende-i-medio-ambiente”. Een nieuw begin. Op 30 november jl. hebben we ons eerste “budgetrestaurant” in het restaurant van de Maris Stella vsbo gehouden en een groep mensen uitgenodigd, oud en jong, die soms geen budget hebben om naar een restaurant te gaan en toch een keer een gezellige en ontspannen avond willen hebben.

En dat was het, echt gezellig. Het budget restaurant zullen wij voor mensen uit de wijken rondom Montaňa om de twee maanden op een zaterdag gaan houden.

Yvonne Wolthuis is vroeg-gepensioneerd KLM-stewardess (15.000 vlieguren), was tijdens haar vliegperiode deelraadslid voor de Groenen Amsterdam Zuidoost (1991-1999 en samensteller Zwartboek Bijlmervliegramp), kunstschilder, en sinds 2008 woonachtig op Curaçao. Zij exposeerde onder andere in het CCC, Curaçao, Boston (National Center of Afro-American Artists) Woodstock Gallery, Londen, het Dubai Sheraton, Bonn (Le Passage), Düsseldorf (Am Schauspielhaus) en Acapulco (Galeria Edad), Mexico.

Bron: Antilliaans Dagblad van 31 december 2019

Een Reactie op “AD | Terugblik op 2019

  1. Had het artikel gisteren al in het AD gelezen. In één woord prachtig. Ik vind het bijna een bloemlezing, mijn compliment hiervoor.
    Dit zijn nu typisch die mensen die we op het eiland nodig hebben.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *