AD | Venezuela heeft opeens twee leiders

Bob van Huët | Algemeen Dagblad

Hoe kan het dat er opeens twee presidenten zijn? | AFP

Venezuela heeft opeens twee leiders. Eentje die wordt gedragen door de oppositie en een deel van de straat en eentje die de steun heeft van zijn socialistische achterban en van het leger.

Venezuela eist de internationale aandacht op. Juan Guaidó Márquez (35), de jonge voorzitter van het door president Nicolás Maduro op een zijspoor gezette parlement van Venezuela, heeft zichzelf verrassend uitgeroepen tot interim-president. Hij deed dat in de hoofdstad Caracas, gedragen door een menigte van tienduizenden tegenstanders van het linkse autoritaire regime van Maduro. De laatste nam in 2013 de macht over van de socialistische Hugo Chavez, maar hem wordt nu het dramatische verval van de eens florerende Venezolaanse economie aangerekend. Miljoenen Venezolanen zijn de misère de afgelopen jaren ontvlucht, terwijl het land gebukt gaat onder geweld en corruptie.

Hoe kan het dat er opeens twee presidenten zijn?
De net gekozen voorzitter van de Nationale Vergadering, het Venezolaanse parlement, heeft zichzelf woensdag tot interim-president uitgeroepen. Guaidó beroept zich onder meer op artikel 233 van de grondwet waarin staat dat in geval van ernstig verzaken van de president de parlementsvoorzitter kan ingrijpen. Guaidó wil nieuwe verkiezingen uitschrijven en heeft het leger gevraagd in de kazernes te blijven. Dat laatste is niet waarschijnlijk, aangezien het socialistische regime lucratieve delen van de Venezolaanse economie laat runnen door generaals.

Op verschillende plaatsen in het land werd gisteren tegen Maduro geprotesteerd en ook gevochten. Daarbij zouden opnieuw doden zijn gevallen.

Wie is Juan Guaidó?
Een nieuwkomer. Een paar maanden geleden kenden weinigen hem, maar de jonge parlementsvoorzitter wordt door zijn aanhangers gezien als een idealist die het land hoop geeft. Hij trok ooit de aandacht als een studentenleider die demonstreerde tegen de beperking van de persvrijheid door de toenmalige president Hugo Chavez. Guaidó voert de oppositiepartij Voluntad Popular aan, waarvan een vorige leider tot dertien jaar gevangenisstraf werd veroordeeld wegens het organiseren van straatprotesten tegen president Maduro.

Juan Guaidó komt uit de Venezolaanse middenklasse. Zijn familie werd dakloos bij de dramatische aardverschuivingen in 1999 die duizenden mensen het leven kostte. De falende staatshulp en het achteroverdrukken van hulpgeld door de regering deed Guaidó besluiten de politiek in te gaan.

Waarom is interim-president Guaidó meteen erkend door de Verenigde Staten en nog wat landen?
Diverse landen, internationale organisaties en oppositiepartijen in Venezuela hebben de herverkiezing van Nicolas Maduro, vorig jaar, niet erkend. Er zou zijn gefraudeerd bij de verkiezingen die niet volgens de democratische regels zijn verlopen, al beweert Maduro van wel. Trump had de linkse Maduro al langer op de korrel en suggereerde vorig jaar militaire acties tegen hem niet uit te sluiten. Nadat Trump Guaidó als nieuwe leider had erkend, besloot Maduro alle diplomatieke banden met de Verenigde Staten te verbreken en alle Amerikaanse diplomaten uit te wijzen. Ook Canada, Colombia en Brazilië steunen de nieuwe president. De EU is voorzichtig. Enerzijds omdat Guaidó formeel (nog) niet is gekozen als president en anderzijds omdat er veel Europeanen in Venezuela wonen – vooral Spanjaarden – en er zorgen zijn om hun veiligheid.

Waarom slaat Rusland op de trom?
De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn Maduro gisteren telefonisch steun toegezegd. Volgens het Kremlin drong in het gesprek aan op een ‘vreedzame dialoog’ in het Zuid-Amerikaanse land, dat ondanks de olierijkdom al jaren in een diepe economische crisis verkeert. Rusland vindt in tegenstelling tot de VS dat de socialist Maduro de wettige president is van Venezuela. Poetin is een oude vriend van het socialistische Venezuela. De Russen hebben veel geld geïnvesteerd in de zieltogende economie die tot vijftien jaar geleden floreerde dankzij enorme oliereserves. Door kelderende olieprijzen, economisch wanbeleid en corruptie is het land afgegleden naar armoede. De Russen zijn hun investeringen vrijwel zeker kwijt als Maduro valt. Hetzelfde geldt waarschijnlijk voor China, dat ook geld in het land heeft gestoken en nu aandringt op terughoudendheid van alle partijen. De socialistische leiders van Cuba en Bolivia steunen Maduro. Ook de Turkse president Erdogan staat achter een oude vriend.

Hoe loopt dit af?
Onzeker. Nicholas Maduro heeft eerder opstanden neergeslagen. Veel hangt af van of het leger hem trouw blijft. Er zijn de laatste weken pogingen tot een staatsgreep verijdeld. De belangrijkste generaals zouden achter Maduro staan. Ondertussen nemen de voedseltekorten toe en is armoede nog groter geworden. De inflatie is niet meer bij te houden en sinds 2015 zijn 2,3 miljoen mensen gevlucht, onder meer naar Brazilië en Peru.

Bron: Algemeen Dagblad

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *