AD | Welke lockdown? Hoe de cocaïnemaffia de coronacrisis heeft overwonnen

OCCRP en Koen Voskuil | Algemeen Dagblad

Drugskartels kiezen tijdens de coronacrisis nieuwe routes voor de export van cocaïne © OCCRP

De coronacrisis raakt bedrijfstakken over de hele wereld. Maar de cocaïne-industrie, die jaarlijks miljarden omzet, blijkt allang sluipwegen te hebben gevonden om de quarantainemaatregelen te omzeilen. ,,Wie de route blokkeert, wordt doodgemaakt.”

Hij zat in zijn maag met een partij van 537 kilo cocaïne, binnengekomen via de Italiaanse haven Gioia Tauro, die zijn maffiaclan controleert. Maar vanwege de lockdown, die de hevige virusuitbraak in Italië moest indammen, kon hij zijn lading niet kwijt in het noorden, vanwaar het poeder naar eindgebruikers in Europa wordt verspreid.

Dus besloot Rocco M. de coke te begraven.

Hij reed naar een citroenplantage en pakte een schep om de 150 pakketten geperste witte blokken onder de grond te stoppen. Een actie waarvoor hij zich later wel voor zijn hoofd kon slaan. Door de lockdown-controles had de Italiaanse politie hem in de gaten gekregen en stilletjes gevolgd tot de citroenplantage. Nu wacht M. een strafproces wegens drugssmokkel.

En zo ervaart de miljardenbusiness van de cocaïnehandel links en rechts de gevolgen van de coronacrisis. Maar een wekenlang onderzoek van journalistencollectief OCCRP*, waar deze site zich bij aansloot, maakt duidelijk dat de cocaïnebazen zich razendsnel hebben aangepast aan de nieuwe omstandigheden. Waar andere economische grootheden als de oliehandel op hun gat liggen, weten drugsbazen de coronamaatregelen inmiddels handig te omzeilen.

Lees hieronder verder hoe de cocaïnemaffia zich aanpast aan de coronacrisis, onder meer door eeuwenoude indianenroutes te gebruiken.

Midden in de jungles van Peru staan plantages die aan ongeveer een vijfde van de wereldwijde vraag aan cocaïne voldoen. Maar toen kwam in maart de lockdown, die lokale gemeenschappen volledig isoleerde. Het transport van bijvoorbeeld ruwe cocapasta werd daardoor vrijwel onmogelijk. ,,Waar drugsbestrijders jaren over doen, lukte corona in een paar weken”, zegt Pedro Yaranga, een Peruaanse veiligheidsexpert.

Maar waar Peruaanse drugsbaronnen nog steeds worstelen met de crisis, is in Bolivia het omgekeerde aan de hand. Het land, dat ongeveer tien procent van de wereldwijde cocaïne produceert, slaagt er vanwege de coronacrisis niet in controles uit te voeren op de cocaplantages. Experts verwachten dat de cocaïneproductie in Bolivia vlug zal toenemen.

Hoofdmotor van de cocaïne-industrie is nog altijd Colombia, goed voor 70 procent van de wereldwijde productie. Ook daar beperkt het virus de transportmogelijkheden. Gemeenschappen hebben wegblokkades opgeworpen om het virus buiten de stad te houden, wat ervoor zorgt dat grondstoffen voor de verwerking van cocaïne, zoals benzine en aceton, moeilijker op de plaats van bestemming komen.

De Colombiaanse politie onderzoekt een grote drugsvangst. Tijdens de eerste coronaweken werd meer dan 1900 hectare cocaplantage ontmanteld © Armada Nacional Colombia

In Catatumbo, een regio bij de Venezolaanse grens, ‘is de handel vrijwel verlamd’, zegt Giovanni Mejía Cantor, een journalist uit Ocaña, de grootste stad in dat gebied. Normaal is zijn regio goed voor 84 ton pure cocaïne per jaar, maar de productie is gereduceerd tot bijna nul. De narcoticapolitie in Colombia zegt grote slagen te hebben behaald. In de eerste paar weken van de coronacrisis is 1969 hectare aan cocaplantages vernietigd.

Toch lijkt het grootste exportkartel van het land, het Golfkartel uit de noordwestelijke regio Urabá, nog niet aangeslagen. De groep heeft zo’n 45 ton pure cocaïne op voorraad, zegt een kartellid dat voor zijn veiligheid vraagt om hem Raúl te noemen. ,,Er is altijd voorraad. Zo controleren we de keten, met name de prijs. De stashes liggen langs stranden, bij bananenplantages en in het oerwoud. Ze zijn overal.”

In de podcast Achter het Verhaal vertelt misdaadverslaggever Koen Voskuil over de florerende drugshandel:

Voor het transport hebben de kartels nieuwe wegen gevonden. Letterlijk. Waar ze voorheen gebruikmaakten van speedboten, vissersboten en zelfs onderzeeboten, kiezen smokkelaars nu voor eeuwenoude routes door de jungle, zo kreeg onderzoeksgroep OCCRP bevestigd uit meerdere bronnen, onder wie Raúl. De kartels maken daarvoor gebruik van inheemse stammen, zoals de Kuna-indianen bij de grens van Panama, die onder meer gebruikmaken van kleine bootjes.

Wie de route blokkeert, wordt doodge­maakt
Raúl, Lid van het Colombiaanse Golfkartel

Zo vinden de drugs hun weg naar de havens, waar ze nog steeds tussen de bananen hun weg vinden naar Europa. De bananenexport in Colombia is vrijgesteld van de quarantainemaatregelen. ,,Wie van de autoriteiten deze route blokkeert, wordt doodgemaakt”, zegt Raúl.

In de havens van Rotterdam en Antwerpen wordt tijdens de coronacrisis meer in beslag genomen dan anders, bevestigt de Nederlandse douane. Opvallend is het aantal megapartijen dat in beslag is genomen. In enkele weken tijd werd voor meer dan 15.000 kilo onderschept. Een partij van meer dan 4200 kilo cocaïne, nog geen maand geleden aangetroffen in Antwerpen, zorgt nu zelfs voor een drugsoorlog in Rotterdam, bevestigden bronnen eerder aan deze site.

Volgens de Rotterdamse politiechef Fred Westerbeke is ook het aantal uithalers dat op de haven wordt gearresteerd hoger dan normaal. Afgelopen maandag werden er bij een vangst van 550 kilo cocaïne nog negen gearresteerd. De aanwezigheid van deze mensen, die de drugs uit de containers moeten veiligstellen, duidt op een hogere smokkelfrequentie dan normaal. ,,Criminelen passen zich razendsnel aan”, aldus Westerbeke.

Megavangsten

Ook in Spanje ligt het aantal in beslag genomen partijen aanzienlijk hoger. De afgelopen weken werd 14.000 kilo in beslag genomen; zes keer meer dan in dezelfde periode vorig jaar, zegt Manuel Montesinos, adjunct-directeur van de douaneafdeling van de Spaanse belastingdienst. ,,We zijn erg onder de indruk van het hectische tempo”, zegt Montesinos. ,,Bijna elke dag ontvangen we meldingen van verdachte operaties.”

De Spaanse autoriteiten namen 4000 kilo cocaïne in beslag van een schip dat 555 kilometer uit de kust dobberde. Het schip, dat voer onder de vlag van Togo, was een binnenvaartschip. Toch was het met vijftien man aan boord vanuit Panama de Atlantische Oceaan overgestoken, richting de Spaanse Galicische kust.

Volgens Ramón Santolaria, hoofd van de Spaanse antinarcoticabrigade, lijkt het erop dat cocaïnesmokkelaars er ten onrechte op hebben gegokt dat de pandemie de controle in de havens heeft aangetast. De kartels ‘moeten de export continueren’, zegt Santolaria. ,,Ze werken als een groot bedrijf. Ze kunnen niet alles in eigen land opslaan, dat is te riskant.”

Vermoedelijk als gevolg van de toegenomen drugsvangsten, zijn de groothandelsprijzen gestegen. Waar een kilo cocaïne in Europa voor 25.000 tot 27.000 euro werd verhandeld, spreekt de Italiaanse antidrugsbrigade nu van prijzen boven de 35.000 euro. De straatprijzen in Europa blijven onveranderd, hoewel er aanwijzingen zijn dat de drugs nu meer wordt versneden.

Quarantainedeals

Politiediensten zien een groei van bestellingen op het dark web, het versleutelde deel van het internet, waar handelaren drugspakketjes per post aanbieden. De sites worden vooral gerund vanuit Engeland, Duitsland en Nederland en prijzen hun waar aan met ‘speciale quarantaine-deals’ … ‘om je door deze stressvolle tijden heen te slaan’. Consumenten reageren tevreden: ‘Uitstekende service in slechte tijden.’

Italiaanse misdaadbestrijders zijn vooral bang dat de cocaïnemaffia haar macht uitbreidt tijdens de coronacrisis. ,,Burgers in nood kunnen slachtoffer worden van geldwoekeraars (van de maffia)”, zegt Marco Sorrentino, hoofd van de antimaffiadienst van de Guardia di Finanza. ,,Maar wat ons het meeste zorgen baart, is dat legitieme bedrijven door de maffia worden benaderd. Ze bieden aan om minderheidsaandelen te kopen en als dat gebeurt, nemen ze het hele bedrijf over.”

* Het journalistieke onderzoekscollectief OCCRP heeft wekenlang gezamenlijk onderzoek gedaan naar de wereldwijde cocaïnehandel. Dit verhaal kwam tot stand dankzij het werk van Cecilia Anesi, Giulio Rubino, Nathan Jaccard, Antonio Baquero, Lilia Saúl Rodríguez en Aubrey Belford.

Bron: Algemeen Dagblad

2 Reacties op “AD | Welke lockdown? Hoe de cocaïnemaffia de coronacrisis heeft overwonnen

  1. Abraham Mossel

    Deze onderzoekers vergeten de Diplomaten smokkelaars te melden. Met een Diplomaat paspoort kom je elke grens over zonder controle. Waarom denk je dat Gerrit de Raaf zijn Diplomaten zogenaamd verloren had, terwijl het bij zijn vriendin C. v d Dijs in haar bedrijf kantoor verstopt lag. Gekke Gerrit reisde de hele wereld rond toen hij M P was, geile Gerrit zat/ lichte meer in een/het vliegtuig met Stella van Rijn als dat hij op de grond stond.

  2. Joseph S

    Wat een slap geouwehoer van Voskuil en dit onderzoekscollectief, ze pretenderen alles te weten maar reppen met geen woord over Venezuela. Wellicht ietwat te gevaarlijk bij onze “goede buur” voor deze gelegenheidsjournalisten?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *