Amigoe | Onafhankelijke rechterlijke instantie voor geschillenbeslechting Koninkrijk

Onafhankelijke rechterlijke instantie voor geschillenbeslechting Koninkrijk

Onafhankelijke rechterlijke instantie voor geschillenbeslechting Koninkrijk

WILLEMSTAD — Het is van belang voor de landen van het Koninkrijk, dat er binnen afzienbare tijd een onafhankelijke geschillenregeling wordt ingevoerd. Dit stelt de Raad van Advies (RvA) in een advies aan de Curaçaose regering.

Volgens de RvA kan worden geconstateerd dat op dit moment een oordeel van een onafhankelijke rechter in de Koninkrijksverhoudingen node wordt gemist.

Het adviesorgaan constateert dat de vier landen in het Koninkrijk de facto niet in een gelijke of gelijkwaardige verhouding tot elkaar staan, waardoor de aanwezigheid van een rechterlijke beoordeling bij conflicten tussen de landen, en tussen de landen en de Koninkrijksregering, van cruciale betekenis is. “Juist vanwege de overlap van Nederlandse en Koninkrijksinstellingen moet die conflictbeslechting ver weg blijven van de betrokken regeringen, waaronder de Koninkrijksregering, en in handen worden gegeven van een onafhankelijke rechterlijke instantie.”

Op dit moment is er geen consensus tussen Nederland en de Caribische landen in het Koninkrijk over hoe de geschillenregeling vorm moet krijgen. Aruba, Curaçao en St. Maarten houden vast aan een onafhankelijk orgaan, die bindende uitspraken moet doen over strikt juridische geschillen met betrekking tot Statutaire bepalingen. Dit standpunt is onderschreven tijdens het recente Interparlementair Koninkrijksoverleg (Ipko), maar de Nederlandse regering is nooit echt enthousiast geweest over deze uitgangspunten, constateert de RvA.

De RvA stelt dat de mening van Nederland is ingegeven door het feit dat de Raad van State (RvS) voorstander is van een andere invulling van geschillenbelichting. De varianten die de Nederlandse regering, en ook de RvS, naar voren hebben gebracht hebben een aantal punten gemeen, onder andere dat de RvS een advies uitbrengt aan de Rijksministerraad die het alleen gemotiveerd naast zich kan neerleggen. Een van de argumenten om geschillen aan een rechter voor te leggen is de stelling in artikel 120 van de Grondwet van Nederland. Dit artikel stelt dat de rechter niet mag beoordelen of een wet inhoudelijk in strijd is met de Grondwet en ook niet mag onderzoeken of een wet of verdrag volgens de Grondwet tot stand is gekomen.

Maar dit argument snijdt volgens de RvA geen hout. “Een minder formele en letterlijke lezing van de kant van de Raad van State en de Nederlandse regering had ertoe kunnen (of zelfs moeten) leiden dat erkend werd wat hier evident de bedoeling was: een onafhankelijke instantie bevoegd te maken om de bevoegdheidsgeschillen die tussen het Koninkrijk en één of meer Caribische landen kunnen rijzen (en ook vaak gerezen zijn), over de vraag of iets al dan niet binnen de bevoegdheden van het Koninkrijk valt (…), op een voor alle landen bevredigende manier tot een oplossing te brengen, zoals dat in tal van andere (quasi) federale systemen ook gebeurt.”

Geschillen binnen het Koninkrijk kunnen volgens de RvA alleen door een onafhankelijke rechterijke instantie, die bevoegd is om geschillen over de uitleg van het Statuut te beslechten, worden beslecht. Een dergelijke instantie kan de incongruenties uit het Statuut corrigeren en de opmaat vormen voor meer evenwichtige verhoudingen binnen het Koninkrijk. In haar advies geeft de RvA niet aan hoe deze onafhankelijke rechterlijke instantie moet worden aangewezen. Dit valt volgens de Raad buiten de reikwijdte van haar advies.

Het advies van de RvA vloeit voort uit een overleg van 22 april dit jaar tussen de Raden van Advies van Curaçao, Aruba en St. Maarten, in Oranjestad, Aruba. Tijdens dit overleg is er van gedachten gewisseld over een aantal constitutionele aspecten van samenwerking, toezicht en conflictbeslechting in het Koninkrijk. Een van de onderwerpen die tijdens dit overleg aan bod kwam was artikel 12, lid A van het Statuut van het Koninkrijk der Nederlanden. Dit stelt: ‘Bij rijkswet worden voorzieningen getroffen voor de behandeling van bij rijkswet aangewezen geschillen tussen het Koninkrijk en de landen.’

Bron: Amigoe

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *