Categoriearchief: Column Frank Kunneman

Column Kunneman | Simpel

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Het bestuur van de stichting Doeltreffend Curaçao heeft in zijn vergadering van 17 september besloten om u te benoemen tot bestuurslid. Bent u nu bestuurslid? Nee. U moet de benoeming nog aanvaarden. Dat kan op verschillende manieren.  Het kan mondeling. U wordt over het besluit gebeld en u zegt ‘Wat leuk! Fijn!’. Op dat moment is uw benoeming een feit. Aanvaarding kan ook schriftelijk, bijvoorbeeld per e-mail of in een app. Het kan zelfs van tevoren, wanneer men u een e-mail heeft gestuurd met de mededeling dat het bestuur graag ziet dat u tot het bestuur toetreedt en u positief op die uitnodiging reageert. Verder lezen

Column Kunneman | Team

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Is een raad van commissarissen (RvC) een team? Moet een raad aan teamvorming doen? Is de raad samen met het bestuur een team? De laatste vraag is gemakkelijk te beantwoorden: nee. Het bestuur en de RvC hebben wel een gemeenschappelijk doel. Dat is het belang van de onderneming. Zij vervullen hun taken en verantwoordelijkheden in het kader van dit doel ieder op een geheel eigen manier. Die manier is zo verschillend dat je ze niet gezamenlijk één team kunt noemen. Het zijn daarom eerder twee teams die samenwerken. Is de raad zelf een team?
Verder lezen

Column Kunneman | Public governance en corporate governance

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Public governance en corporate governance lijken op elkaar. In beide gevallen is er sprake van organen die met elkaar en in samenwerking met elkaar een bepaalde functie hebben. We weten allemaal dat er een regering is en een parlement dat de regering controleert. Die beide organen hebben formele bevoegdheden die worden uitgeoefend door mensen van vlees en bloed.
Er zijn ook nog ambtenaren. Dat zijn degenen die met de uitvoering zijn belast. In een bedrijf heb je precies hetzelfde: het bestuur (de directie) doet het werk en in grotere bedrijven houdt een raad van commissarissen toezicht. Verder lezen

Column Kunneman | Vergeven en vergeten

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Vergeven en vergeten is ouderwets. Daar doen we niet meer aan. We hebben digitale systemen met digitale geheugens. Die vergeten niet. Ze kennen geen vergiffenis. Wat eenmaal in de cloud zit, gaat er nooit meer uit. Onze hele wereld is daarmee veranderd. Nu informatie letterlijk eeuwigheidswaarde heeft gekregen en tegelijkertijd het geven van vergiffenis niet meer populair is, kristalliseert onze wereld tot een grimas. Verder lezen

Column Kunneman | Diversiteit

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De Universiteit Eindhoven heeft op 18 juni 2019 besloten om uitsluitend nog vrouwelijke hoogleraren en stafleden te benoemen. Dit besluit heeft in Nederland veel reacties opgeroepen. De discussie over diversiteit is in de lage landen weer eens aangezwengeld. Is het wel functioneel om uitsluitend vrouwen te benoemen als hoogleraar? Is dat in het belang van de wetenschap? Die discussie speelt ook bij de bemensing van raden van commissarissen.
In Europa en ook in de Verenigde Staten zijn dat vaak bolwerken van oudere witte mannen. Verder lezen

Column Kunneman | Welkom!

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Al jaren voel ik een zekere terughoudendheid om naar de Verenigde Staten te reizen. Die terughoudendheid is niet verdwenen. Toch kom ik regelmatig in de VS. Niet zozeer voor de lol, maar omdat het zakelijk moet. De oorsprong van mijn irritatie ligt bij 9/11. Direct na die vreselijke gebeurtenis werd de hele wereld de gegijzeld door het gevoel van shock van de mensen in de VS. Hoe was het mogelijk dat iemand durfde hen op hun eigen gebied aan te vallen! De hele wereld heeft het geweten! Verder lezen

Column Kunneman | Schemer

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Er gebeurt van alles in het schemergebied tussen het werkterrein van de Raad van Commissarissen en het bestuur. Je vindt daar vanzelfsprekend commissarissen die bestuurdertje spelen. Vaak pakt dat verkeerd uit. Niet zo erg, maar wel lastig is de figuur van de gedelegeerd commissaris. Deze heeft van zijn raad een bijzondere taak gekregen in verhouding tot het bestuur. Dikwijls gaat het dan om de voorzitter.  Verder lezen

Column Kunneman | Ik ben er ook nog!

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De meeste mensen ervaren in hun leven weleens geldingsdrang, bij zichzelf of bij anderen. Elk mens heeft een diepe behoefte om betekenisvol te zijn, hoe dan ook. Wie er niet toe lijkt te doen, voelt zich per definitie niet goed. De innerlijke behoefte om effect te hebben neemt dan toe. Dit is vanzelfsprekend persoons- en situatieafhankelijk. Sommigen dringen altijd voor in de rij bij de supermarkt. Anderen trekken zich bij weerstand of spanning juist psychisch en fysiek terug. Er zijn er ook die hun hele leven een vaak bittere strijd vechten om aandacht van hun ouders. Weer anderen spelen de baas op het werk of in het gezin. Verder lezen

Column Kunneman | Kikker

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

We zijn met zijn allen net kikkers in een pan die langzaam verwarmd wordt. De temperatuur wordt geleidelijk steeds hoger. We merken dat niet. Totdat het water kookt. Dan zijn we gekookte kikkers. De technologische ontwikkeling heeft ons allang omhuld als een warm bad. Het is onvermijdelijk dat het water tot het kookpunt gaat. Ook op het gebied van corporate governance. We zijn inmiddels zo ver dat verschillende bedrijven een robot hebben benoemd tot lid van de raad van bestuur (bijvoorbeeld de robot VITAL bij het bedrijf Deep Knowledge Ventures in Hong Kong). Wordt alles dan beter? Verder lezen

Column Kunneman | Frans

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Mijn ouders werden gezegend met zes zonen. Ik ben de vijfde. Ik verdenk mijn ouders er wel eens van maar door te zijn gegaan tot uiteindelijk de hoop op een dochter geheel was vervlogen. Hoe dit ook zij, het was met die zes jongens druk bij ons thuis. Het begon ‘s ochtends al aan het ontbijt. Je had toen nog zware glazen literflessen met melk. Daarvan gingen er tijdens elk ontbijt minstens vijf schoon op en leeg. Vier flessen verdwenen in onze onverzadigbare magen en minimaal één volle fles werd elke ochtend door een van ons over de ontbijttafel heen gestort. Klok klok klok, ik zal dat geluid nooit vergeten. Verder lezen

Column Kunneman | Vlek

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

‘The Vietnam War’ (onder andere te zien op Netflix) is een fenomenale 10-delige documentaire, gemaakt door Ken Burns en Lynn Novick. Zij beschrijven aan de hand van interviews, foto’s en ander beeldmateriaal een donkere periode in de recente geschiedenis van de Verenigde Staten en Vietnam. Tijdens de vrije dagen rondom kerstmis heb ik de serie ademloos bekeken. Hij is bejubeld door links en rechts. Hij is ook verguisd door links en rechts. Dat is een goed teken. Het illustreert dat hij evenwichtig is.  Verder lezen

Column Kunneman | Stenigen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

We leven in een afrekencultuur. Dat komt doordat de wereld maakbaar is geworden. Rampen overkwamen ons in het verleden. Als het ging stormen, doken we weg. We wachtten rustig af tot het weer beter ging. Nu niet meer. Als er ook maar iets niet goed gaat, dan heeft iemand iets fout gedaan. Een afrekening moet volgen. We kijken daarbij niet graag naar onszelf. We kijken liever naar een ander. Dat geldt op kleine schaal en ook op grote schaal. Bij een epidemie zijn autoriteiten en medici tekortgeschoten. Als een Stint onder een trein komt, deugt het ontwerp van de Stint niet. Bedrijf failliet. Wie lijdt door ziekte heeft zichzelf verwaarloosd. Verder lezen

Column Kunneman | Notulen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Wat en hoeveel moet je vastleggen van een vergadering? Raden van Commissarissen tobben hier vaak mee. Volsta je met een besluitenlijst of moet er gedetailleerd worden genoteerd wat iedereen heeft gezegd? Allereerst geldt hier het aloude GiGo-principe: ‘Garbage in, Garbage out’. Als de inhoud van de vergadering op zijn Amsterdams gezegd ‘bagger’ is, zijn goede notulen een utopie. Goede notulen beginnen dus met een goede vergadering. Verder lezen

Column Kunneman | Ontvrienden

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Door Facebook weten we allemaal wat ontvrienden is. Je weert iemand op deze manier uit je (sociale) leven. In termen van corporate governance heet zoiets ‘derisken’.
Bedrijven horen aan risicomanagement te doen. Grotere bedrijven kennen daarom in hun Raad van Commissarissen een afzonderlijk risk-committee. Voor financiële instellingen is dat door de externe toezichthouder (de centrale bank) zelfs verplicht. Verder lezen

Column Kunneman | Tua res agitur

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Het motto van de Curaçaose Stichting Monumentenzorg drukt heel goed uit wat de belangrijkste taak is van een toezichthouder: ‘Het gaat om uw zaak’. Dat geldt ook voor de bestuurders en commissarissen van een onderneming. Volgens de wet dienen zij het belang van de onderneming voorop te stellen bij al hun handelingen en besluiten. Behoud voor de toekomst is het ultieme belang van de onderneming, net als van een monument. Dat moet intact blijven. Commissarissen zijn de waakhonden van alles wat de continuïteit van de onderneming in gevaar kan brengen. Verder lezen

Column Kunneman | Machtenscheiding

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Machtenscheiding is al eeuwen de drievoudige steunpilaar van alle westerse democratieën. De uitvoerende macht, rechtsprekende macht en wetgevende macht hebben daarbij ieder unieke taken en verantwoordelijkheden. Deze kunnen zij elkaar niet ontnemen. Daardoor ontstaat een evenwicht. Dat evenwicht maakt een democratie sterk. Uiteindelijk is overigens de wetgevende macht de baas. Het volk kiest de wetgevende macht en dus in elke democratie, zoals het woord al zegt, de ultieme ‘baas’. Toch lijkt dat niet altijd goed te werken. Het volk heeft het niet altijd bij het rechte eind. Verder lezen

Column Kunneman | Effectief leiderschap

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Bij het woord ‘leider’ heb ik géén goede associaties. Dat komt waarschijnlijk omdat ik een babyboomer ben (bouwjaar 1954). Mijn generatie is opgegroeid met beelden van autoritaire leiders en dictators zoals Adolf Hitler, Joseph Stalin en Benito Mussolini. Wij hebben met de paplepel ingegoten gekregen dat de combinatie leiders en volgelingen kan leiden tot miljoenen onschuldige doden. Verder lezen

Column Kunneman | Stuiver

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Soms wordt er stuivertje gewisseld tussen een Raad van Bestuur (RvB) en een Raad van Commissarissen (RvC). Een scheidende directeur wordt na zijn afscheid commissaris. Of, in het spiegelbeeldige geval, bij ontstentenis van de directeur neemt een commissaris tijdelijk zijn plaats in. Kan dat? Mag dat? Is het wenselijk? Volgens mij bestaat het goede antwoord op deze vragen uit vijf gulden regels. 1. Het kan en het mag, maar doe zoiets alleen als het in het belang van het bedrijf echt niet anders kan; probeer het dus liever te vermijden. Verder lezen

Column Kunneman | Nuttig

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

In Nederland hoor je wel eens geluiden dat de (Nederlandse) Code Corporate Governance eigenlijk zinloos is. Wat zit daar achter? De Nederlandse code heeft een ander werkingsgebied dan die van Curaçao, St. Maarten en Aruba. In Nederland geldt de code uitsluitend voor beursgenoteerde ondernemingen (dat zijn er daar circa 150). In de Dutch Caribbean geldt de code uitsluitend voor overheidsgelieerde entiteiten (over de gehele Dutch Caribbean gemeten zijn dat er naar schatting 300). Verder lezen

Column Kunneman | Vertrouwen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De laatste persoon met wie een directeur zijn werkelijke dilemma’s bespreekt is zijn commissaris. Die opmerkelijke uitkomst kwam uit een recent (maart 2018) onderzoek van Universiteit Nyenrode. Twintig directieleden van middelgrote en grote bedrijven in Nederland werden geïnterviewd over hun belangrijkste dilemma’s en vragen. Eén ding werd uit het onderzoek duidelijk: de commissaris wordt door de directie algemeen niet als de vertrouwenspersoon en adviseur beschouwd, die hij volgens de wet wel zou moeten zijn.Een commissaris houdt toezicht en is tegelijkertijd adviseur. Verder lezen

Column Kunneman | Meten met twee maten

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Van Peter Drucker is de bekende uitspraak ‘What is measured gets managed’. Pas als een directie zich meetbare resultaten ten doel stelt en regelmatig checkt of men op de goede weg is, bereik je als bedrijf wat je wilt. Dat is ook een goede leidraad voor de commissarissen: ‘what is measured gets supervised’. Een commissaris kan alleen effectief toezicht houden als er meetbare afspraken zijn gemaakt. Periodiek check je dan aan de hand van cijfers en objectief vastgestelde criteria of het management op de goede weg is: omzetcijfers, productiecijfers, ziekteverzuim, omvang van de kosten, afname of groei van de winst. Dat zijn heldere indicatoren voor succes. Dat denken we tenminste.  Verder lezen

Column Kunneman | Samen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De ontmanteling van de Nederlandse Antillen is voor corporate governance beroerd uitgepakt. Alle landen lijken een eigen richting op te gaan. Daar is op zichzelf nog niets mee mis. Het is wel een slechte zaak dat er niet of nauwelijks wordt samengewerkt. Dat levert een scala aan gemiste kansen op. Het goede nieuws is dat een gemiste kans ook een mogelijkheid biedt. Ik geef een voorbeeld. Het is in alle Caribische delen van het Koninkrijk moeilijk om geschikte commissarissen en toezichthouders te vinden. Verder lezen

Column Kunneman | Missing link

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

De drie pijlers van corporate governance wereldwijd zijn transparantie, verantwoording en integriteit. Transparantie en verantwoording zijn meestal wel goed geborgd. Regeringen en (inter)nationale toezichthouders hebben een fijnmazig net geweven van regelgeving, die verplicht tot het openbaar maken van financiële gegevens en het jaarlijks afleggen van verantwoording over het door de onderneming gevoerde beleid. Overal zijn de regels over bestuurders- en toezichthoudersaansprakelijkheid aangescherpt. Verder lezen

Column Kunneman | Voornemen

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Op Bonaire zijn veel overheidsgelieerde entiteiten. Die zijn heel belangrijk voor de Bonairiaanse economie en voor het normale maatschappelijk leven. Hetzelfde geldt overigens voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Overheidsgelieerde entiteiten regelen bijvoorbeeld havenactiviteiten, telecom, vliegveld, water- en energievoorziening en woningbouw. In al die entiteiten speelt de overheid (lees: de politiek) een meer of  mindere rol. Verder lezen

Column Kunneman | Soep

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Nikki Haley, de VNambassadeur van de Verenigde Staten, heeft vriend en vijand een week geleden verrast door te verklaren dat alle vrouwen die zich aangerand voelen door Donald Trump gehoord moeten worden. Dat is een moedige daad voor iemand die door Donald Trump is benoemd. #MeToo heeft de afgelopen maanden het verwerpelijke gedrag van talloze (vooral oudere en succesvolle) mannen aan de kaak gesteld. Ze zijn in groten getale uit hun functie ontslagen en verwijderd. Waarom gebeurt dat niet met de, wat altijd wordt gezegd, ‘machtigste man op aarde’? Hij ‘grabs them by the pussy’ volgens zijn eigen zeggen. Het ligt vast op video. Verder lezen

Column Kunneman | Toezichthoudersintegriteit

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Integriteit is een populair onderwerp binnen corporate governance. Elke samenleving wil in haar bedrijfsleven integere bestuurders, integere bedrijfsvoering en integere klantcontacten. De raad van commissarissen ziet er in zijn rol van interne toezichthouder op toe dat de integriteit in het bedrijf wordt gewaarborgd. In een eerdere column vroeg ik al de aandacht voor de rol van externe toezichthouders in de Caribische regio. Het gaat daarbij om een veelheid van externe instanties en inspecties, die namens de overheid toezicht houden op een bedrijfstak of op een sector. Denk daarbij aan de financiële sector, de gezondheidszorg of de bouw. Verder lezen

Column Kunneman | Accountant

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Begin november 2017 vond er op Curaçao een boeiend tweedaags congres plaats over ‘Accountancy en IT’. Honderdtachtig accountants uit de Dutch Caribbean discussieerden met elkaar over de toekomst van hun vak in het IT-tijdperk. Onderwerpen zoals blockchain, datamining en bestrijding van elektronische fraude kwamen allemaal aan bod. Ikzelf vond de snel veranderende toekomst van de accountancy het meest interessante onderwerp. Daar krijgen alle bestuurders en toezichthouders van ondernemingen vandaag de dag al mee te maken. Verder lezen

Column Kunneman | Extern toezicht

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Commissarissen oefenen toezicht uit op het bestuur. Dat is intern toezicht. We staan er vaak niet bij stil dat er bij elke onderneming ook allerlei vormen van extern toezicht zijn. In de financiële sector is dat evident. De centrale banken houden toezicht op de financiële sector. We kennen ook allemaal de Inspectie voor de Volksgezondheid. Deze bewaakt van overheidswege de kwaliteit van de gezondheidszorg. Daarbij gaat het om vragen als ‘Beschikken de instellingen en dienstverleners in de zorg over de juiste vergunningen?’, ‘Houden de instellingen zich aan de voorschriften?’. Verder lezen

Column Kunneman | Koker

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

We kennen allemaal het verschijnsel van kokervisie door thrillers op de tv: een team van politiemensen dat meent de dader van een gruwelijke moord op het spoor te zijn. Al het gevonden bewijs toont aan dat deze man het was. Alle aanwijzingen die niet direct naar deze vermoedelijke dader wijzen worden genegeerd. Iedereen is het met elkaar eens. Hij is het en we moeten hem zo snel mogelijk tot een bekentenis dwingen. Al moeten we hem ervoor martelen. ‘Groupthink’ of ‘tunnelvisie’ wordt het ook wel genoemd. Verder lezen

Column Kunneman | Balans

Juridische column mr. Frank Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Prof. dr. F.B.M. Kunneman

Alles draait om een juiste balans. Een juiste balans tussen wakker zijn en slapen. Een juiste balans tussen te veel en te weinig drinken, te veel en te weinig eten, te veel en te weinig praten, en ga zo maar door. Zoals ieder mens zijn persoonlijke balans probeert te vinden in zijn of haar sociale omgeving, en in of juist uit balans kan zijn, zo kan ook een bedrijf in of uit balans zijn. Een bedrijf dat uit balans is, is even ineffectief en zelfdestructief als een mens die uit balans is.
Verder lezen