Column Den Cayente | The Aruba Papers

Een korte uitleg over de constructies die Mossack Fonseca gebruikte NOS / Lars Boogaard

Uitleg over de constructies die Mossack Fonseca gebruikte | NOS / Lars Boogaard

Iedereen heeft het erover: Mossack Fonseca en de Panama Papers. Wie staat op de lijst en hoeveel geld werd er al dan niet weggesluisd. Drie Arubaanse klanten, 27, bedrijven, dertig aandeelhouders. Wie oh wie? Zelfs politici proberen elkaar nu al de zwarte piet toe te spelen. Is het een heksenjacht?

Absoluut, maar wel een leuke moet ik zeggen. Overigens is Mossack Fonseca niet het enige trustkantoor in Panama (om maar één belastingparadijs te noemen. Hallo Tibet!). Het is het enige waar een lek plaatsvond. De echte omvang van wat allemaal in de schaduwen plaatsvindt zullen we nooit weten.

Met het uitkomen van de Panama Papers en in afwachting op de Arubaanse namen op de lijst is het nuttig om eens te kijken naar het Arubaanse offshore-gebeuren. Eind jaren tachtig, in een poging om de economie te diversificeren, werd de rechtspersoonsvorm Arubaanse Vrijgestelde Vennootschap (AVV) in het leven geroepen. Specifiek doel van de AVV was om offshore-activiteiten te stimuleren en was daarom bewust laagdrempelig, met achteraf gezien belachelijk beperkte verplichtingen. Zo kon een AVV al door één persoon worden opgericht, bedroeg het minimum maatschappelijk kapitaal 10.000 florin en waren de aandeelhouders niet aansprakelijk voor hetgeen in de naam der vennootschap wordt verricht. Een AVV was verplicht om een wettelijke vertegenwoordiger op Aruba te hebben, maar die kon ook een naamloze vennootschap zijn met een bijzondere trustvergunning. De kat op het spek binden heet dat en dat viel kennelijk genoeg op.

In 2005 en 2006 werd de AVV aangepast. “Het is toen opgevallen dat veel AVV’s zijn geliquideerd om wille van het feit dat zij niet transparant willen zijn en geen belasting willen betalen”, aldus Bermudez. Vanaf 2010 kwam de AVV onder verscherpte toezicht van de Centrale Bank. “Binnen het huidig AVV regime moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen wil er nog sprake zijn van een objectieve vrijstelling voor de winstbelasting”, legt de minister uit. AVV’s zijn tegenwoordig verplicht om jaarlijks een aangifte in te dienen zodat getoetst kan worden of ze voldoen aan de onbelaste activiteiten. Bermudez: “Een van deze activiteiten betreft het al dan niet binnen concernverband financiëren van andere ondernemingen of vennootschappen.” Overigens gaat de belastingdienst niet over of er op illegale wijze geld is verdiend door de AVV. “Dat ligt meer in de sfeer van het OM of Meldpunt Ongebruikelijke Transacties. De inspecteur moet toetsen of aan de fiscale wetgeving is voldaan”, aldus de minister die er prat op gaat dat er wordt voldaan aan de regels van FATF en CFATF en er geregeld sitebezoeken plaatsvinden.

Toch publiceerde watchdog Global Financial Integrity in 2013 dat tussen 2002 en 2011 naar schatting 25 miljard dollar aan illegaal geld via Aruba was weggesluisd. 3,6 miljard dollar in 2011 alleen. Best veel dus. De Arubaanse regering kon zich daarin niet vinden en zou indertijd vragen naar opheldering, maar daar hebben we sindsdien niets meer van gehoord. In 2014 publiceerde Vrij Nederland dat AVV’s nog steeds gelegenheid bieden om geld uit het zicht van autoriteiten van A naar B te laten stromen. “Bij trustkantoor AMTR komt alles samen: Russische oliemiljardairs, Oekraïense vliegtuigeigenaren en zakenrelaties van Hamas”, aldus de leader van het artikel waarin onder meer wordt gezegd dat ondanks alle bemoeienissen van het CBA en buitenlandse toezichthouders er geen sprake is van ‘effectief en objectief toezicht’. Quote van een financieel expert die liever anoniem bleef: “Het is schone schijn om zo misbruik te bestrijden. Op papier lijkt het streng, maar in de praktijk gebeurt er nauwelijks iets. Iedereen weet het, staat er bij en kijkt toe. Als ik kritiek spui, gaat mijn kop er af. Het is een kleine gemeenschap van ons-kent-ons.” En dan had je natuurlijk de BBA Bank die nu opeens de benen heeft genomen.

Je zou denken dat de AVV na al dat gedoe allang zou zijn geschrapt van het menu, maar dat gaat pas geleidelijk in de vorm van een sterfhuisconstructie gebeuren met de introductie van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, wanneer dat ook moge zijn. Overigens heb ik me laten vertellen dat de gang van het nieuwe BW naar de Staten wordt gestuit omdat bestuurders zich – een jaar voor de verkiezingen – niet willen wagen aan de invoering van het homohuwelijk dat daarin zou kunnen worden geregeld. Net als minister Bermudez zegt waarnemend KvK-directeur Sonja Velthuizen dat AVV’s minder transparant zijn en ‘gesjoemel’ mogelijk maken. Maar de hoofdreden voor het laten afsterven van de AVV is dat na alle beperkingen die eraan zijn geplakt – in ieder geval formeel – er weinig verschil meer is met een rechtspersoonsvorm als de NV. Na 2010 is AVV sowieso niet meer een gewilde bedrijfsvorm. Steeds minder kwamen erbij, zeventien in 2011, acht in 2013 en slechts één in 2015. Weliswaar zijn er 8899 AVV’s ingeschreven bij de KvK, maar daarvan zijn slechts 785 nog actief. 566 zijn actief maar hebben geen bestuur of wettelijke vertegenwoordiger en 238 zijn momenteel in liquidatie. “Aruba heeft geen echte offshoresector meer”, vertelt Bermudez. Dat mag genuanceerder. Dat de pers in Nederland meteen teruggrijpen naar verhalen zoals over AMTR en suggereren dat het hier nog een grote piratenbende is mag ook genuanceerder. Tijd en toetsing moeten het uitwijzen. En Aruba moet zich bewijzen door het offshore beest eindelijk dat spuitje te geven.

Bron: DenCayente

Den Cayente | Column door Ariën Rasmijn (Aruba)

Den Cayente | Column door Ariën Rasmijn (Aruba)

Ariën Rasmijn (1975) is freelance journalist. Naast zijn publicaties in Amigoe en diverse andere media schrijft hij in deze column regelmatig over nieuws en politiek in Aruba. Hij stelt reacties op prijs via: [email protected] Lees meer…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *