Column Van Aller – De Vries | Schijn of werkelijkheid?

©2017 Renée van Aller en John de Vries

2017 05 01 – Cft Jaarverslag 2016 Curacao by Black Lion on Scribd


Wat zegt het CFT jaarverslag 2016 over Aruba? “De economische groei stagneerde opnieuw in 2016 na de eerdere krimp van 0,5% in 2015. De groeiprognoses worden nog overeind gehouden door de investeringen van CITGO in de ombouw van de olieraffinaderij in een upgrader.

Daarbij streeft men naar duurzame innovatie (green challenge). Daarnaast zijn er ook publieke investeringen op het gebied van infrastructuur. De economische groei die deze investeringsimpuls genereert, wordt sterk gematigd door tegenvallende inkomsten uit de toerismesector. Een verminderd consumentenvertrouwen gecombineerd met een verwachte daling van het besteedbaar inkomen zetten een rem op de groei van de private consumptie. De investeringen van CITGO hebben in 2016 vertraging opgelopen ten opzichte van de oorspronkelijke planning. Ook de impuls aan de werkgelegenheid heeft zich in 2016 nog niet gemanifesteerd. In het eerste kwartaal van 2017 blijven de grote investeringen in de ombouw van de raffinaderij ook nog achterwege. Het is dus nog maar de vraag of de door de Centrale Bank van Aruba verwachte groei van 3,2% in 2017 gehaald zal worden.

Als gevolg van de politieke en economisch turbulentie in Venezuela en de toegenomen internationale concurrentie zal de toeristische sector van Aruba naar verwachting in 2017 niet krachtig opveren, maar een lichte groei is wel de verwachting. De aan de toeristensector gelieerde horeca en retailsectoren nemen ook een stagnatie waar. Een aandachtspunt voor toekomstige groei is de kwaliteit van het onderwijs die beter moet aansluiten bij de veranderende arbeidsmarkt. Dat geldt overigens ook voor Curaçao en Sint Maarten.

Duurzaamheidscamouflage
Voor 2017 worden naast de geplande PPP-constructies op het gebied van infrastructuur en de reeds gestarte uitbreiding van het ziekenhuis geen grote nieuwe investeringsprojecten verwacht. Voor een krachtig herstel van de economische groei is een duidelijk lange termijn beleid op het gebied van toerisme en ruimtelijke ordening vereist. Dat ontbreekt. Ook het traject van aanvraag tot verlening van vergunningen zal eenvoudiger en korter moet worden om buitenlandse investeerders de bouw van hotels aan te trekken. Daarnaast zullen initiatieven die de economie diversifiëren en daarmee de afhankelijkheid van het toerisme doen verminderen, gestimuleerd moeten worden.” De vraag is of het verstandig is nog meer hotels te bouwen op het al overvolle eiland. Diversificatie van de economie is nog nooit gelukt tot dusver.

Schuldquote
“Aruba heeft de tekortnorm van maximaal 2,0% bbp voor de collectieve sector in 2016 gehaald. In 2017 mag het tekort nog 0,5% bedragen, terwijl dit in 2018 moet zijn omgeslagen naar een overschot van 0,5% bbp. In 2012 heeft de overheid het balanced budget akkoord afgesloten. Hierbij was het uitgangspunt dat de begroting geleidelijk in evenwicht zou worden gebracht. Het instrument dat hiervoor gehanteerd werd, was een maximering van het uitgavenplafond op AWG 1350 miljoen (stand begrotingsuitgaven gewone dienst van 2012). Het balanced budget akkoord is echter vaarwel gezegd sinds de tekortnormen in de Landsverordening Aruba financieel toezicht zijn afgesproken. Deze tekortnomen zijn vanaf 2015 leidend geworden. Indien het balanced budget akkoord nog steeds was nageleefd, had dat eerder tot begrotingsoverschotten geleid, dan nu het geval zal zijn. Door de matige economische groei en deflatie en de oplopende schuld stijgt de schuldquote van 83% bbp in 2015 naar 86% in 2016.

Figuur 4: Tekort Collectieve sector Curaçao Sint Maarten, Aruba, Nederland 0 2 4 6 8 10 12 2011 2012 2013 2014 2015 2016. Tekort collectieve sector (in % bbp)

Tekort collectieve sector | Bron: CPB, Cft

“Naast structurele hervormingen van pensioen- en zorgstelsel is er vooral sprake van incidentele aanpassingen die nog onvoldoende zicht bieden op verduurzaming van de overheidsfinanciën op de lange termijn in Aruba. Om de toekomst van de overheidsfinanciën op de lange termijn met voldoende vertrouwen tegemoet te zien, dienen de belastingen hervormd te worden. In de afgelopen jaren is de overheid van Aruba een aantal omvangrijke PPP-projecten aangegaan. De beschikbaarheidsvergoedingen die deze projecten met zich meebrengen leggen een grote druk op toekomstige begrotingen. Nieuw beleid of het voeren van conjunctureel beleid wordt daarmee sterk ingeperkt; de fiscal space wordt kleiner. In hoofdstuk 2 is een box gewijd aan een mogelijke PPP-normering. Om de overheidsfinanciën verder toekomstbestendig te maken is het bovendien van belang dat Aruba het aantal overheidsambtenaren terugbrengt. De afgelopen jaren is het ambtenarenapparaat dan weer uitgebreid dan weer ingekort. De aantallen overheidspersoneel lieten zo een grillig verloop zien. De afgelopen twee jaren was van een daling echter geen sprake meer. De uitgaven voor overheidspersoneel laten de afgelopen jaren geen dalende trend zien. Als percentage van het bbp liggen de uitgaven sinds 2011 net iets boven de 10% (met uitschieters van 11,5% en 11,4% in 2012 resp. 2013), wat aan de hoge kant is voor vergelijkbare economieën. Deze hoge uitgaven voor overheidspersoneel vormen een risico voor het realiseren van duurzaam houdbare overheidsfinanciën. De hoge rentelasten op de overheidsschuld vormen een enorme belasting voor het begrotingsbeleid. Gecorrigeerd voor rentelasten bedroeg het primaire overschot in 2016 maar liefst 2,5% bbp (2015 2,2% bbp), hoger dan menig land in het eurogebied (alleen Griekenland heeft een vergelijkbaar primair overschot, naar verwachting tussen de 2% en 3%). Snelle schuldreductie is daarom geboden, terwijl herfinanciering tegen lagere rentetarieven zou helpen.”

Alternatief feit is (g)een leugen
Voor Aruba gelden deze voordelen van herfinanciering van de schuldenlast niet. Nederland heeft overwegende bezwaren. Waarom? Aruba loopt extra risico’s omdat de Arubaanse staatsobligaties in handen zijn van binnenlandse en buitenlandse crediteuren.

De schim van de vooruitgang
De Arubaanse overheid heeft een onweerstaanbare drang om de beschamende waarheid te verhullen, te ontkennen, te bedelven en door de shredder te halen. Er zijn teveel doopotten. Jarenlang is verklaard dat alles voortreffelijk ging, nu blijkt het tegendeel. Nog attent charmant verwoordt door het CFT. Grote vlaggen, opgerolde mouwen en politieke tegenstanders die elkaar achter het behang plakken, is zo afzichtelijk achterhaald. Bovendien biedt het geen oplossing meer om Aruba weer levensvatbaar te maken. We hebben nog geen acceptabel politiek verkiezingsprogramma gezien, die de bevolking bevoordeelt en niet de bestuurders. Wie levert dat? Wij hebben al het nodige voorwerk gedaan. Waar blijft de regering die werkelijk wat wil doen voor alle burgers, de rechtsstaat handhaaft en de wetten voor iedereen gelijk toepast? Wij zien de toekomst met weinig vertrouwen tegemoet. Hoe ziet u de toekomst?

Renée van Aller&John de Vries

Renée van Aller en John de Vries

Renée van Aller en John de Vries

Renée van Aller en John de Vries schrijven hun artikelen vanuit een veelzijdige vakkundigheid voor de Knipselkrant Curaçao en de Amigoe. Vanuit hun kennis en ervaring, toetsen ze de theorie in de praktijk. Renée werkte als jurist lange tijd voor de Universiteit van Aruba en de Arubaanse overheid. John J.P. de Vries was jarenlang werkzaam als jurist bij de overheid en voormalig hoofd van de Arubaanse veiligheidsdienst. Zij presenteren een analytisch en onderbouwd oordeel op actualiteiten. Op alle artikelen rust het copyright bij zowel de Knipselkrant Curaçao en Amigoe als de Auteurs.

Publicatie door: Knipselkrant Curaçao © 2010-2017

Een Reactie op “Column Van Aller – De Vries | Schijn of werkelijkheid?

  1. Ook het traject van aanvraag tot verlening van vergunningen zal eenvoudiger en korter moet worden om buitenlandse investeerders de bouw van hotels aan te trekken.

    Zullen dus meer hotels worden gebouwd ?
    Het is een eiland. Is het niet al overvol met hotels ?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *