Crimesite | Curaçao: vermeende en echte milieucriminaliteit (1)

Asfaltmeer Curacao met oude bouwsels

Asfaltmeer Curacao met oude bouwsels

Vorige week dinsdag deed justitie op Curaçao op verzoek van het Nederlandse functioneel parket invallen op zes locaties. Daaronder waren de raffinaderij Isla, het recyclingbedrijf Lake Recovery en het woonhuis van de directeur Karel Aster.

Het functioneel parket probeert complexe fraude- en milieucriminaliteit te vervolgen en is al sinds 2013 bezig met de zaak “Andante”. Daarbij gaat het om criminelen die afvalproducten illegaal zouden vermengen met stookolie, wat een winstgevende onderneming is. Daarbij zou ook chemisch afval uit het Curaçaose ‘asfaltmeer’ worden gebruikt.

Wie vist er in een asfaltmeer?

Op Curaçao ligt er asfalt op de wegen, maar vooral in het asfaltmeer. Ja, het exotisch pareltje van het Koninkrijk heeft een heus asfaltmeer, een smerige en trieste asfaltopslag, eufemistisch ‘meer’ genoemd. Het is geen natuurlijk meer, nee, het is een feeëriek geschenk van de Koninklijke Shell aan de bevolking van Curaçao.

En dat ziet er zo uit:

Asfaltmeer Curaçao

Asfaltmeer Curaçao

Het is een goede zaak dat het Openbaar Ministerie nu in het asfaltmeer aan het vissen is, elke aanwijzing van een mogelijk milieudelict moet worden onderzocht. Niet omdat de overheid wat inkomsten misloopt, maar uit het oogpunt van bescherming van de volksgezondheid.

Maar tot nu toe heeft het functioneel parket niet bekend gemaakt wie van wat precies wordt verdacht. Het is dus ook niet bekend of in deze Curaçaose vispartij sprake is van criminaliteit of in hoeverre het bedrijf Lake Recovery laakbaar bezig zou zijn.

Om te weten waarom het asfaltmeer daar ligt, duiken we even in de gezamenlijke geschiedenis van Curaçao en de Shell.

Dan maken we toch gewoon een meertje…
In 1918 opende Shell zijn olieraffinaderij op Curaçao, in alle opzichte de perfecte, strategisch gelegen plaats. Het olierijke Venezuela ligt onder handbereik en Curaçao heeft de diepste open haven van het Westelijk halfrond. Shell verkreeg een boorvergunning in Venezuela en verwerkte de olie op Curaçao.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog draaide de raffinaderij overuren. De productie van de raffinaderijen op Curaçao en Aruba werd sterk opgevoerd en ze voorzagen in 80% van de totale wereldwijde behoefte aan vliegtuigbrandstof van de westelijke geallieerden. Een technisch knappe prestatie.

Er was wel een probleempje. De ruwe olie van Venezuela is van een zwaar, hoogzwavelig soort en Shell verwerkte dat in normale tijden tot zware olieproducten zonder veel restproducten.

In de oorlog moesten er lichte producten als benzine en vliegtuigbrandstof geraffineerd worden en Shell bleef met het restproduct asfalt zitten, in totaal anderhalf miljoen ton. Dit werd opgelost door simpelweg een deel van de mooie binnenbaai Schottegat af te sluiten en vol te plempen met de asfalttroep.

En nu het meer er toch lag kon er ook gemakkelijk chemisch afval bij, in een apart meertje.

In totaal lag er uiteindelijk anderhalf miljoen ton asfalt en 34.150 ton chemisch afval, op een totale oppervlakte van 80 ha. inclusief omliggend terrein.

Het was oorlog, de geallieerden moesten toch bommen uit vliegtuigen kunnen strooien – en dat asfalt en die chemische troep, ach dat ruimen ze na de oorlog wel op. Shell zal daar wel voor zorgen, ze hebben immers gigantisch verdiend aan de oorlog.

Maar dan ken je Shell nog niet…

Gepiepeld

Ook in de jaren na de oorlog groeide en bloeide de Shell-raffinaderij, in de jaren 50 werkte 25% van de Curaçaose beroepsbevolking bij de “Isla”, zoals de raffinaderij wordt genoemd.

Maar door de oliecrisis van 1974 en de nationalisatie van Shell in Venezuela werd de Isla een stuk minder belangrijk voor Shell. In 1985 kondigde Shell plompverloren aan zich terug te trekken uit de Isla. Sluiting zou een ramp voor Curaçao betekenen met werkloosheid voor tienduizenden inwoners.

De regering van Curaçao was in volslagen paniek maar gelukkig had Shell een mooie oplossing voor het door henzelf gemaakte probleem. Curaçao lag immers na aan het grote Shell-hart.

De Antilliaanse en Curaçaose eilandelijke overheid zou eigenaar van de installaties worden voor een koopsom van 1 dollar en de Venezolaanse oliemaatschappij PDVSA zou als operator gaan optreden. Shell bedingt verder dat PDVSA het vaste bedrag van 16 miljoen dollar per jaar niet hoeft te betalen.

Het echte venijn in dit piepel-contract is echter de clausule dat Shell nooit verantwoordelijk kan worden gehouden voor enige milieu- en gezondheidsschade door hen veroorzaakt.

Shell bracht deze overeenkomst alsof het een mooi gebaar is ten opzichte van Curaçao, het is eigenlijk een geschenk, en Venezuela verklaarde ontroerd dat ze deelnemen ‘uit solidariteit met de geliefde Antillen’. Die 140.000 vaten per dag opbrengst was kennelijk maar bijzaak.

De overeenkomst voldoet in alle opzichten aan de definitie ‘iemand piepelen’, maar juristen zien dat heel anders. Shell gaat inderdaad juridisch vrijuit.

Maar Shell liet wel een regelrechte milieuramp als erfenis achter; ze hebben Curaçao een smerige streek geleverd met hun nobele oplossing.

Shell: een asfaltmeer is een pluspunt

In 1984 lag de anderhalf miljoen ton asfalt smurrie er nog steeds – het werd inmiddels ‘het asfaltmeer’ genoemd, alsof het een zusje van het Zwanenmeer was.

Waarschijnlijk als voorbereiding op het vertrek begon Shell in 1984 aan de sanering. Bij de onderhandelingen met de PDVSA en de Curaçaose overheid over de overdracht kon nu gesteld worden: ‘oh ja, dat afval. Is geen enkel probleem, dat wordt opgeruimd. Het is eigenlijk geen afval, het is puur asfalt, juist een mooie extra bron van inkomsten’.

Afvalverwerker Nareco had de opdracht gekregen en was voortvarend aan het werk gegaan. Het asfalt werd geleverd aan de raffinaderij die het goed kon gebruiken bij de productie van stookolie. Al na 2 jaar was 30% van het meer opgeruimd.

Shell vertrok in 1985 en was opgevolgd door de PDVSA. En toen begon de milieuellende pas goed.

De Isla-raffinaderij met een onverschillige en onverantwoordelijke operator als PDVSA veroorzaakt een enorme milieuoverlast en grote problemen voor de volksgezondheid. In mijn optiek is er wel degelijk sprake van milieucriminaliteit op Curaçao en wel op een ongehoord grote schaal.

En dan heb ik het niet over het Andante onderzoek.

In het vervolg zullen we eens bekijken wie de echte criminelen zijn.

Bron: Crimesite

28 Reacties op “Crimesite | Curaçao: vermeende en echte milieucriminaliteit (1)

  1. Joep Meloen

    Leuke argumenten jongens, maar geen van allen steekhoudend.

    Allereerst heeft de Shell de grond zich niet toegeeigend, maar simpelweg opgekocht. Daar hebben ze een aantal mensen voor ingezet, die onafhankelijk van elkaar de grond opkochten. Is niets illegaals aan.

    Vervolgens heeft de Shell daar vrij lang een raffinaderij gehad, maar wat er in WO2 is gebeurd had ook de Shell weinig invloed op. Ze kregen simpelweg de opdracht om de brandstof te raffineren en de rest was niet belangrijk. Nu kunnen we natuurlijk wel 70 jaar later gaan kissebissen over of dat wel zo netjes was, maar dat slaat m.i. nergens op. Was het torpederen van tankers dan ook geen milieudelict zou je je af kunnen vragen ?
    In een oorlog gelden nu eenmaal andere regels en die regels heeft de Shell niet gemaakt. Ook het eiland heeft dit toegestaan (konden natuurlijk ook niet anders) en ook de geallieerden zijn hier schuldig aan. Kortom, iedereen schuld.

    Echter, in de jaren 80 bestond er al een bedrijf, Nareco, dat het op zich had genomen om het asfaltmeer af te bouwen. Sterker nog, het bedrijf verdiende goed aan het terugleveren aan de Shell. Alleen, nadat de Shell dus was vertrokken maakten de nieuwe eigenaren (lees: Curacao) er zo’n puinhoop van dat dit bedrijf uiteindelijk failliet ging. De verwerking van het asfaltmeer kwam tot stilstand.
    Maar ik begrijp dus dat dit ook de fout van de Shell was en dus niet van Curacao ?

    Toen eenmaal de vraag naar Venezolaanse olie afnam en de olie in Europa dichter bij de afzetmarkt werd geraffineerd was het voor de Shell gewoon een zakelijk besluit om afscheid te nemen van de ISLA. Deze had voor de Shell geen waarde meer, dus wat doe je ? Je geeft aan dat je de boel wilt sluiten en wanneer dan een regering die raffinaderij coute que coute wil openhouden, dan zou ik ook zeggen: ‘succes ermee, veel plezier’.
    Dat Curacao een stel amateurs als onderhandelaars heeft gestuurd kun je de Shell niet kwalijk nemen. Die fout is door Curacao gemaakt en dat moet je Curacao dus aanrekenen. Wie haalt het in zijn hoofd om een onderwijzeres daar aan deel te laten nemen ? Omdat ze plotseling minister president is ?
    Bovendien hebben we nog te maken met vuil spel van de PdVSA zelf. Zij hebben de onderhandelingen met de Shell bewust getorpedeerd, alleen omdat ze geen zin haddat dat de raffinaderij naar iemand anders zou gaan.

    Zo kon het dus gebeuren dat Curacao, als het kleutertje van de klas, de zwarte piet kreeg toegespeeld. En naar goed gebruik gaan we dan nu janken dat het niet eerlijk was. Het Calimero principe: ‘zij zijn groot en ik is klein en dat is niet eerlijk’.

    Wat ik mij namelijk afvraag is waarom Curacao al die voorafgaand aan het vertrek van de Shell niet op heeft zitten letten ? Reeds in de jaren 70 was duidelijk dat de olie industrie aan het veranderen was. Dan behoor je dat te volgen en daar plannen voor te maken, beter bekend als het ‘what if’ scenario.
    Maar nee, Curacao lag lekker te slapen, dacht dat het feest nooit zou ophouden en werd op die manier plotseling voor een voldongen feit geplaatst.
    Dan zou je zeggen: ‘maar we leren toch van de geschiedenis ?’

    Eeehhhh, nee, niet echt. Want ook nu weer komt 2019 steeds dichterbij. Venezuela is failliet, de ISLA is hopeloos verouderd, overtreedt werkelijk allen milieu normen, de PdVSA heeft geen geld, het contract loopt af en er moet een nieuw contract komen.
    Dus stelt Curacao wederom een commissie van nitwits in, van vriendjes van politici, tegen uiteraard torenhoge salarissen, maar zonder enige kennis van zaken, welke nu alweer jaren achterloopt.
    Gaan we straks ook weer klagen dat het onze schuld niet was ?

    Aan de ene kant wil Curacao meedoen in de grote mensenwereld, maar eigenlijk gaat het alleen om de pecunia, het geld. Zolang men het geld krijgt is men blij en vooral heel stil.
    Dit soort amateurs zijn er de oorzaak van dat we nu zitten met een raffinaderij welke waarschijnlijk nog een keer 10 jaar door mag blijven vervuilen. En onze politici ?
    Kijken gewoon weer vrolijk de andere kant uit. Hun zakken zijn weer gevuld, het volk kan de pot op.
    En ondertussen willen we wederom de Shell de schuld geven van ons eigen falen. Bravo !

  2. De grond en omgeving waar het “huis” waar Joep het over heeft op staat was ‘toegeëigend’. De rentmeester is daarnaast ook nog niet netjes mee omgesprongen. Dat opzichzelf alleen creëert al een ‘schuld’.

    Vervolgens stelt Joep dat “… weet dus precies wat er met dat huis mis is”. Ik vraag mij af of de Curacaose overheid van toen een grondige ‘due diligence’ (dus niet alleen de cijfers) van alle facetten van de Shell heeft uitgevoerd. Ik betwijfel het ten zeerste.

    Due diligence betekent letterlijk ‘de verschuldigde inzet’; dat wat het bedrijf heeft opgebouwd en hoe deze waarde naar de toekomst moet worden verrekend. Men kan dan wel stellen dat men afziet van deze toekomstige waarde in ruil voor vrijwaaring, maar de vraag is of dit allemaal wettig en rechtmatig is gebeurt (Vergelijkbaar met roep van vooraanstaande franse intellectuelen in Frankrijk om het bedrag terug te betalen dat Haïti, in ruil voor de onafhankelijkheid van het eiland, ruim 200 jaar geleden aan Frankrijk heeft betaald. Dit is “onwettig… en onrechtmatig” gebeurd volgens de academici. Haïti was decennia-lang bezig geweest met het aflossen van de schuld). Haïti is gedwongen een schuld aan te gaan die de capaciteit van dat land ver te boven ging. Zo ook heeft Shell geen welvaard (ondanks de huur) of kennis achtergelaten en heeft Curacao met een situatie opgezadeld die de ontwikkeling nu behoorlijk in de weg staat.

  3. ik zeg het niet graag, maar Freek heeft een punt…
    het werd toen namelijk best door de strot geduwd…

  4. Stel je voor Joep dat de rijkste persoon ter wereld zegt dat je dat afgedankte huis vol met chemisch afval en op vervuilde grond moet kopen voor 1 gulden omdat anders je hele gezin en de rest van je familie op straat komt te staan en je ook nog even laat tekenen dat hij daarna nergens meer voor verantwoordelijk is. Zo’n persoon lijkt me niet echt sociaal verantwoord bezig. Maar ja, who cares, als de bonussen maar rijkelijk vloeien.

  5. Joep Meloen

    Egeg,

    Even een simpele vraag voor jou.
    Stel voor je koopt een huis en jij weet al dat er een hoop mis is aan dat huis, zoveel zelfs dat de verkoper er niets voor hoeft te hebben. Jij denkt eens goed na en ziet je zelf als een handige sleutelaar, dus jij beslist om het huis over te nemen voor 1 gulden. Let wel: je weet dus precies wat er met dat huis mis is.

    Je begint vrolijk met opknappen, maar laat het dak, dat is aangetast door de witte mieren, gewoon voor wat het is. Dat dak is niet zo interessant, zolang de boel van binnen en buiten er netjes uitziet kun jij het huis verhuren en er geld mee verdienen.
    En inderdaad weet jij het huis, voor goed geld, te verhuren, maar liefst meer dan 30 jaar. Echter, uiteindelijk blijken de witte mieren toch dusdanig te zijn dat je het dak moet gaan vervangen, het dak kan niet langer worden gehandhaafd.
    Bovendien heb je nog loden waterleidingen, asbestplaten op je dak, vergane electriciteitsleidingen etc. Dat wordt dus een flinke kostenpost.
    Maar Egeg is niet gek, die denkt: ‘ik ga gewoon naar de oude eigenaar en klaag die aan’. Hij heeft het immers zo gebouwd, het is zijn schuld.

    Dat is zo ongeveer jouw verhaal met de ISLA, beste Egeg. 30 jaar lang profijt trekken van de ISLA, niets doen aan upgrading, niets doen aan milieu handhaving, maar wanneer het dan eenmaal zover is wil je nog even teruggaan naar de oude eigenaar………….die je dus, bij volledig bewustzijn, hebt gevrijwaard voor alle schade uit het verleden ?

    Je hebt ze niet helemaal op een rijtje beste Egeg.
    Wat men had moeten doen, destijds, was tegen de Shell zeggen dat de boel moest worden opgeruimd VOORDAT men het eiland zou verlaten. Dat heeft men nagelaten, om wat voor reden dan ook en daarmee is het eiland gewoon hopeloos de fout in gegaan.
    Hier heeft men echter de gewoonte om fouten op anderen af te wenden, wij zijn immers nooit verantwoordelijk voor onze eigen fouten, dat is altijd iemand anders. Dat we 30 jaar lang profijt hebben getrokken vergeten we maar snel, is niet interessant.
    We hebben 30 jaar feest gevierd en nu moet er worden opgeruimd, maar daar heeft, zoals gewoonlijk, niemand zin in.

  6. Sonny is weer lekker klaar aan het komen met z’n stoere woordjes, deze keer kunnen we ‘jankerts’ aan zijn rijke arsenaal toevoegen.

  7. Het afaltmeer ziet er niet meer zo uit. Dit is een foto van jaaaren geleden.

  8. @Sonny
    Jij leest weer selectief (blijkbaar zelf moeite met een kort stukje) echter dat wat jij citeert: “…….In deze brief wordt bericht dat Curaçao zelf een masterplan voor de haven zal opstellen, waarin de sanering en exploitatie van het asfaltmeer zal worden opgenomen. Na gereedkomen van dit plan zal worden beoordeeld in hoeverre externe deskundige ondersteuning nodig is om het plan verder uit te werken. Tevens zal dan een voorstel voor een overlegstructuur worden voorgelegd aan de regeringen van de Nederlandse Antillen en Nederland.———–“
    Dus Curacao zal zelf een masterplan opstellen, zelf bepalen welke ondersteuning daarvoor nodig is en een OVERLEGSTRUCTUUR tussen de regeringen voorleggen. Dit is absoluut niet hetzelfde als wat jij beweert “dat ze het allemaal zelf zullen regelen”.

  9. Inderdaad LaStiwz, een méér dan leuk kamerstuk. De Antilliaanse regering stelt klip en klaar: dat ze het allemaal zelf zullen regelen. (Daar nemen wel een behoorlijk pak geld voor in ontvangst)

    De bal nu weer neerleggen bij Nederland en de Shell is een poging van Curaçao om de spelregels te vervalsen. Alle jankers moeten de stukken nog maar eens goed lezen, die LaStiwz hierboven aangeeft. En voor de jankers die maar korte stukjes kunnen onthouden, lees het onderstaande citaat dan maar:————

    19 februari 1997: De Nederlandse regering (MinNAZ) ontvangt een brief van het bestuurscollege van het eilandgebied Curaçao, waarin geantwoord wordt op de door MinNAZ verzonden brief van 20 december 1996. In deze brief wordt bericht dat Curaçao zelf een masterplan voor de haven zal opstellen, waarin de sanering en exploitatie van het asfaltmeer zal worden opgenomen. Na gereedkomen van dit plan zal worden beoordeeld in hoeverre externe deskundige ondersteuning nodig is om het plan verder uit te werken. Tevens zal dan een voorstel voor een overlegstructuur worden voorgelegd aan de regeringen van de Nederlandse Antillen en Nederland.———–“

  10. Dikke Deur

    helpt nax niemendal, weet ik tog

  11. You finally got the point.

  12. Dikke Deur

    kom d’r maar eens om

  13. Beetje verantwoordelijkheidsbesef voor wat hij gedaan heeft zou voor de nabestaanden al heel wat zijn.

  14. “bevrijding van Europa…dankzij de opoffering van de Antillianen”???
    Stanley Held, zeg eens tegen deze beerputter dat-ie z’n geschiedenisboekje moet herlezen!… 🙂

  15. Dikke Deur

    Die ophangen dan? Dat maakt het weer goed.

  16. Maar degene die de onschuldige heeft opgehangen leeft nog.

  17. Dikke Deur

    Dank, Sonny. Ik heb tot veel verder dan 10 moeten tellen om niet als ‘n idioot naar egeg terug te schreeuwen. En ik dacht nog wel dat ik zo vriendelijk en rationeel was geweest. Kèjje nagaan.
    Het is ook heel moeilijk, Freek, om ‘n fout die vroeger door anderen gemaakt is (bijvoorbeeld ‘n onschuldige ophangen) te herstellen.
    Als je Ben Traven leest zijn we er hier trouwens met die olie heel genadig afgekomen.

  18. Dat het vroeger anders was, ontslaat dat je dan ook van elke verantwoordelijkheid nu?

  19. Als het hart bitter is zal suiker in de mond niet helpen… 🙂

  20. Een volkomen juiste conclusie van Dikke Deur.
    In de jaren zeventig van de vorige eeuw, was het een normale zaak om de verfkwast met wasbenzine in de gootsteen – onder de waterstraal – schoon te spoelen. In de doe-het-zelf boeken van die tijd, staan deze technieken uitvoerig beschreven.

    De olie van een auto werd ververst boven een rioolput. Sla er de oude ANWB-handboeken maar op na. De rioolputten waren onderling verbonden door rioolbuizen van asbest.

    Als de kwast schoongespoeld was en de olie ververst, ging men een kopje koffie drinken. Het water van de koffie kwam uit een loden waterleiding. De koffie werd warm gehouden op een asbestplaatje. De overbodige koffie verdween vervolgens weer in de asbest-rioleringen.

    Zodra een vliegtuig op kruishoogte was, kon er volop gerookt worden in het vliegtuig.

    In dat tijdsgewricht werd de Isla overgedragen aan de regering van Curaçao.

    Shell overal van beschuldigen is onzinnig. In het licht van die tijd- was het een redelijke transactie.

  21. Dikke Deur=een schreeuwlelijk die nergens echt iets van afweet-alleen maar de scheur opentrekken -als je ergens verstand van had dan wist je zeker wel dat de Shel nu juist een van de grootste olie vervuilers is en met veel omkoopschandalen te boek staat-maar hoooo het is Nederlands-kan niet slecht zijn toch-we zijn altijd Politiek correct.Even de feiten-door de 2e wereldoorlog is het asfaltmeer ontstaan -niets mis mee aangezien het substancieel heeft bijgedragen aan de bevrijding van Europa-ja dankzei de opoffering van de ANTILIANEN die dus nu met de smurrie zitten-Heeft Shel de enorme winsten goed in de zak getopt en is op tijd voor 1,- afl van de elende af—get the facts idiot.

  22. -:)

  23. Dikke Deur

    Shell van allerlei de schuld geven is verleidelijk, maar het komt op hetzelfde neer als Columbus verwijten dat hij geen GPS aan boord had, en Ford dat model T niet op accu’s liep. Natuurlijk is er van alles gebeurd dat voor ons niet deugt; maar de tijden waren anders en bijna niemand maakte zich er druk over. Zoals je zegt Enri, “ik dacht dat het normaal was.”
    Ik heb hier een vraag waar ik het antwoord niet op weet. Lago gebruikte dezelfde ruwe olie en leverde dezelfde produkten. Wat deden ze daar met al dat asfalt? Gewoon in zee dumpen, denk ik dan. Was dat beter geweest?

  24. Hoe zo Dikke? Als klein jongetje zag ik al met olie besmeurde vogels vliegen in de buurt en dacht dat het normaal was. Als ik zo’n vogel zie op het nieuws spreekt men altijd van “Milieuramp” bestond al voordat ik me kan herinneren in het jaar 1965 dus niet na 1985. Weet u dat die gebied is een lagune en geen zee en het wordt gevoed door een NATUURBRON van kristalherder zoet water? Als je dit niet gelooft zoek die bron op tegenover de kruising van Oude Nijlweg en Nijlweg nabij die lagune. Dit gebied had een mooie NATUURGEBIED moeten zijn. Maar het is al decennialang een levenloos gebied.

  25. Dikke Deur

    “Shell vertrok in 1985 en was opgevolgd door de PDVSA. En toen begon de milieuellende pas goed.”
    Het laatste woord mag van mij geschrapt worden.

  26. Gustavo Santander

    dat komt nog, uitgebreid zelfs

  27. Ik zie nergens staan dat het trustkantoor van Elias ook onderzocht werd door justitie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *