VK | ‘Curaçaoënaars zwijgen uit angst’

Onderzoek naar de moord op Wiels door Elsbeth Stoker (tekst) en Daniel Rosenthal (foto’s) voor de Volkskrant

Volkskrant: 'Curaçaoënaars zwijgen uit angst'

Volkskrant: ‘Curaçaoënaars zwijgen uit angst’

´Als de opdrachtgevers van de moord op Helmin Wiels er mee wegkomen. Dan komen ze overal mee weg´, zegt Richeron Balentien. Dan kan iedereen wel vermoord worden op Curaçao.´

De radiomaker staat op de verlaten begraafplaats, naast een witte tombe waarop een foto van de vorig jaar vermoorde politicus prijkt. De hemel is strak blauw, en in de verte glinstert de zee. In de lucht hangt de weee geur van de nabijgelegen olieraffinaderij.

Dit is een goede plek om even te praten, vindt hij. Want afspreken in het kleine, vrolijk geschilderde stadscentrum in Willemstad, is nu niet verstandig.

´De sfeer is te gespannen.´

Maandag begint het proces tegen de huurmoordenaars van Helmin Wiels. En ook twee mogelijke opdrachtgevers zijn afgelopen dagen gepakt: de populaire loterijkoning Robbie dos Santos en zijn broer, de oud-minister van Financiën.

Dos Santos´arrestatie was voor velen op Curaçao geen verassing. Waarom duurde het dan toch zo lang?

5 mei 2013

Terug naar zondag 5 mei 2013. Elvis K. ziet op zijn telefoon een ping-bericht verschijnen. Ben je al in de ghetto? Even daarvoor heeft zijn vrouw Monalisa hem afgezet bij een vriend in Koraal Specht, een van de achterbuurten van de Curaçaose hoofdstad Willemstad.

Elvis is een No Limit Soldier, een beruchte bende uit het Caribisch gebied die zijn oorsprong vindt in deze wijk. Ripdeals en drugs, dat is het ‘werk’ van de soldiers. En sinds een uit de hand gelopen ruzie over enkele tientallen kilo´s cocaïne in 2012 met een naburige bende, zijn daar ook liquidaties bij gekomen. En die zijn – volgens justitie – Elvis’ specialiteit.

Daarom is Elvis – ook wel Monster genoemd – ditmaal weer benaderd voor een klus. Eentje die niks te maken heeft met drugs. De persoon om wie het gaat, kent hij niet. En ook wanneer het moet gebeuren niet, is hem onbekend. Tot die zondagmiddag.

Het ene na het andere ping-bericht verschijnt op zijn telefoon, zal Elvis later aan de politie verklaren. Ze komen van Pretu, oftewel Luigi F. Of Elvis wil ‘eten’, wil Pretu weten. Eten is straattaal voor geld verdienen.

Want geld, dat is er. Iemand die ‘echt serieus’ is en ‘geen clown’ is, stelt het beschikbaar aan degene die zijn opdracht uitvoert: dood Helmin Wiels, partijleider van Curaçaos grootste politieke partij.

Even daarvoor, slechts een paar kilometer verderop, is de links-populistische politicus van Pueblo Soberano gezien op het strand van Marie Pampoen, meldt een van de handlangers. Daar staat Wiels bij de viskraam van zijn oud-klasgenoot Rudy Rosa een visje te eten, en een biertje te drinken.

Dit is het strand waar je weinig toeristen ziet. Hier zijn het de jongens uit de wijk die een duik komen nemen in de zee, en de ouderen die een zojuist gevangen vis komen eten bij een van de eettentjes.

Ja, Elvis wil wel ‘eten’ , laat hij Pretu die zondag weten. Het wapen is al geregeld door Bolle, een zilverkleurige die ‘al enige werkzaamheden’ heeft verricht. En ook voor de auto, een gehuurde goudkleurige Kia Picanto, heeft Bolle gezorgd. Hij heeft hem zelf opgehaald bij het verhuurbedrijf.

Even later rinkelt op het strand van Marie Pampoen Wiels´ telefoon. Op hetzelfde moment komt over de zandweg een goudkleurige Kia aangereden. Bolle zit achter het stuur, en Elvis stapt uit.

Er klinken knallen, alsof er vuurwerk wordt afgestoken, verklaren omstanders later .

Eerst schiet Elvis Wiels in de rug, en daarna van voren. Het biertje dat de politicus in zijn hand heeft, glijdt op de grond.

´Ik wist meteen dat hij dood was´, zal zijn oud-klasgenoot Rosa later aan de media vertellen. ‘Als hij nog had gevochten voor zijn leven, had hij de fles omklemd.´

Robbie dos Santos

Het kan Robbie wel eens zijn geweest, is al snel een veel gehoorde theorie over de huurmoord. Want op het kleine eiland kent iedereen elkaar wel via via, en dus ook Robbie Dos Santos. De loterijkoning die miljoenen verdient met nummerverkoop en sms-loterijen.

Robbie die door zijn medewerksters van Robbies Lottery wordt omschreven als een

´lieve man. Iemand bij wie je altijd terecht kan voor problemen en die de gemeenschap steunt door projecten te sponsoren. ´

En Robbie die samen met Wiels opgroeide in de wijk Steenrijk.

´Het waren buurjongens, vrienden´, zegt Aubert Wiels, de jongere broer van de vermoorde politicus.

Maar Robbie is ook degene met wie Wiels gebrouilleerd raakte, en die door Wiels werd beschuldigd van belastingontduiking. En die, volgens het Amerikaanse International Narcotics Control Strategy Report banden heeft met de Italiaanse maffia.

Bovendien is hij een belangrijke financier van de partij van Gerrit Schotte, de voormalige premier met wie Wiels aanvankelijk een coalitie vormde, maar op wie Wiels later felle kritiek had wegens corruptie.

Deze week – 15 maanden na de moord en aan de vooravond van het proces tegen Elvis K. en zijn handlangers – is hij gearresteerd.

´De reden dat het zolang duurde, is angst´, zegt Balentien.

Gepraat wordt er wel op het eiland, maar het liefst anoniem op een van de vele praatradio-programma´s.

Verklaringen afleggen met naam en toenaam bij de politie, is een ander verhaal.

Want de zaak-Wiels is immers meer dan alleen een moordzaak, het is het resultaat van al jaren durend gistingsproces van oprukkende corruptie.

Brandstichting

Balentien heeft de hitte van de begraafplaats inmiddels verruild voor zijn Mini met airconditioning. Zijn auto is gloednieuw. De vorige ging eind mei in vlammen op.

´Vlak daarvoor had ik me kritisch uitgelaten over oud-premier Schotte. Daarna hebben ´ze´mijn auto in brand gestoken, als waarschuwing.´,

vertelt de oud-marinier die twee jaar geleden de overstap maakte naar de journalistiek en vrij snel uitgeroepen werd tot journalist van het jaar. Op het eiland staat hij bekend als luis in de pels van het onderzoek naar de moord.

Dat is ook de reden dat hij deze dagen liever niet in het stadscentrum komt, omdat de kans te groot is om daar familie of advocaten van Dos Santos tegen te komen.

´Niet dat ik bang ben. Maar de advocaten van Dos Santos maken mij openlijk zwart.

En mijn collega´s bij het radiostation maken zich inmiddels ook zorgen of mijn uitlatingen ook gevolgen voor hen kunnen hebben.´

Showtime

Sinds de arrestatie van Dos Santos, en een paar dagen eerder die van diens halfbroer en oud-minister George Jamaloodin, is de strijd om de beeldvorming begonnen. Volgens hen zijn de beschuldigingen ongegrond, en zijn ze het slachtoffer van een politiek proces.

Zo heeft de partij van oud-premier Schotte MFK voorgesteld om een medium te vragen aanwezig te zijn bij de rechtszaak in het kader van de waarheidsvinding. Zodat Wiels via het medium alsnog kan getuigen.

Jamaloodin is twee dagen in hongerstaking gegaan. En de advocaten van Dos Santos verwijten het OM nu al tunnelvisie.

´Veel Curaçaoenaars zijn daar gevoelig voor. Ze weten niet wat ze moeten geloven´, zegt Balentien.

Wantrouwen

‘Dit is niet iets van de laatste jaren. Wantrouwen jegens de instanties en de angst om te praten is diepgeworteld in de maatschappij,

zegt Nelly Schotborgh, directeur van SRA-Caribbean, een bureau dat zich bezig houdt met corruptie-onderzoek. ‘

Al in de tijd van de West Indische Compagnie, toen het eiland nog dienst deed als doorvoerhaven van slaven, werden mensen tegen elkaar opgezet. Men heeft geleerd zijn mond te houden. En dat geldt nu nog steeds.´

Bovendien is kritiek uiten lastig: op het kleine eiland kent iedereen elkaar. Er gaan verhalen rond over klokkenluiders en represailles. Als jij hier morgen je baan verliest hier, heb je morgen niet zo maar een nieuwe. Schotborgh:

´Bovendien kan jouw verklaring ook gevolgen hebben voor jouw familie. Je kunt zeggen mensen kijken weg voor vriendjespolitiek en corruptie. Maar nee, het is lijfsbehoud. We zitten op dit eiland in een lastig parket.´

En dus kon het gebeuren dat de politiek van de jonge rechtsstaat – sinds 2010 in Curaçao een apart land binnen het koninkrijk – steeds meer in de greep is geraakt van drugmaffia en lotterijbazen, voegt Jeanne de Bruijn toe. De sociologe was jarenlang rector van de Universiteit van Curaçao.

´Het zijn een soort Japanse Yakuza gang geworden, met veel politiek en sociaal kapitaal. Ze opereren deels legaal, deels illegaal bezig.´

En hun winsten werden deels geïnvesteerd in politieke campagnes. Schotborgh:

´We stonden erbij en kijken ernaar in het Koninkrijk der Nederlanden, alle signalen aan en van de veiligheids – en opsporingsdiensten in de afgelopen 15 jaar ten spijt.´

Onschuldig

Op het strand, vlakbij de dikke boom waar Wiels vorig jaar werd doodgeschoten, herinnert alleen een monument aan de gebeurtenis. Niemand wil er verder meer over praten. Het vistentje van Rudy Rosa is verdwenen, zegt een van de andere restauranteigenaars.

Over de arrestatie van Dos Santos heeft hij geen mening. Het is beter om op de vlakte te blijven, vinden hij en zijn collega’s. Alleen Michael Villano Adaptie wil wel wat kwijt. Hij zit, met zijn forse ontblote bovenlijf en een sigaretje in de hand, op een van de tafels.

Slechts op enkele verwijderd van de plek waar Wiels het leven liet. ‘Robbie is onschuldig’, zegt hij. Hij weet het zeker. Dit is gewoon een politiek spel.

‘Mijn vader kende zijn voorouders. Hij is een goede man. Als je geld nodig hebt, kun je altijd bij Robbie aankloppen.’

Verdachten

Maandag staan vier verdachten terecht. Hoofdverdachte is Elvis ‘Monster’ K. (37). Hij heeft inmiddels bekend dat hij de politicus heeft doodgeschoten.

De moord op Wiels is niet de enige moord waarvan K. wordt verdacht. Hij zou ook Raikel Conception en Lionel Arnaud hebben vermoord na een drugsruzie. Voor de huurmoord op Wiels zou hij maar een fractie van het totaal bedrag hebben ontvangen.

De opdrachtgevers zouden ruim 2 ton hebben betaald, hij zou hiervan 23 duizend euro hebben gekregen. Hij zit voorlopig vast in Vught, voor zijn eigen veiligheid. Eerder zei hij bang vergiftigd te worden, en durfde hij het eten in de Curaçaose gevangenis niet te eten.

De tweede verdachte is Burney ‘Nini’ F. (43). Hij wordt door justitie gezien als de man die de moord regelde, en zou de link tussen de opdrachtgevers en de huurmoordenaar zijn. F., die ontkent, was eerder betrokken bij de verkiezingscampagne van de MFK, de partij van oud-premier Schotte die momenteel verdacht wordt van witwassen en valsheid in geschifte in een andere zaak.

De derde en de vierde verdachte zijn Carlos ‘Kalo’ P. en Dangelo ‘Panchek’ D. Zij hebben hand en spandiensten verricht, aldus het OM. Beiden ontkennen betrokkenheid bij de politieke moord. Maar volgens het OM zou P. de kleding, nep-kentekenplaten en een carnavalsmasker voor Elvis K. hebben geregeld.

D. zou bovendien verantwoordelijk zijn voor de moord op de vijfde verdachte Raul ‘Bolle’ M., deze verdachte werd dood gevonden op strand. Zijn lichaam was in stukken gehakt. Hij zou zijn gedood, omdat hij door de anderen werd gezien als ‘zwak’ persoon, ze zouden bang zijn geweest dat hij zou praten.

De zesde verdachte is eveneens gestorven. Luigi ‘Pretu’ F. werd op 6 september 2013 dood in de cel gevonden, hij had zich opgehangen aan de mouw van een trui.

verdachte politici

Inmiddels worden er ook drie verdachten in het onderzoek naar het beramen van de moord. Het gaat om oud-ministers Carlos Monk en George Jamaloodin. Zij staan komende week nog niet terecht, het onderzoek naar de opdrachtgevers is nog niet afgerond.

Monk, oud-minister van Bestuur, planning en dienstverlening, was lid van de partij van Wiels. Hij stapte echter over de naar partij van Schotte. Welke rol hij gespeeld heeft tijdens de moord is onbekend. Hij zit niet vast.

Jamaloodin werd anderhalve week geleden opgepakt, hij was minister van Financiën in het kabinet van Schotte tussen 2010 en 2012. Tijdens zijn ministerschap werd hij met corruptie in verband gebracht. Hij kwam ook in opspraak toen bleek dat hij na zijn ministerschap zijn dienstauto, ipad en wapens niet had ingeleverd. Jamaloodin is de half-broer van Robbie dos Santos.

Bron: Volkskrant

Door Elsbeth Stoker (tekst) en Daniel Rosenthal (foto’s)
Zie ook: Dossier: Helmin Wiels – Moord

3 Reacties op “VK | ‘Curaçaoënaars zwijgen uit angst’

  1. De waarheid komt altijd aan het licht al duurt het lang.

  2. Als je geld krijgt en macht, wordt je vanzelf wel corrupt.
    Je vindt op een gegeven moment dat jouw belangen boven die van anderen gaan.
    Dus misschien was die schattige Robbie vroeger een goeie (buur)jongen, maar nu is hij een echte maffiabaas geworden…

    enne: angst is een slechte raadgever.

  3. Eh ja wat zal ik ervan zeggen behalve dat het allemaal erger is dan ooit gedacht.
    We wachten de rechtszaak af. Wordt vervolgd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *