Dag van de Arbeid door de jaren heen

Bij het borstbeeld van oud-havenvakbondsleider Felix Chakutoe wordt ieder jaar op 1 mei door de leiders van de lokale vakbondscentrales een krans gelegd. Op de foto uit 2007 van links naar rechts: Alcides Cova (SSK), Roland Nacho Ignacio (CGTC) en Sidney Bicho Justiana (KS).

Bij het borstbeeld van oud-havenvakbondsleider Felix Chakutoe wordt ieder jaar op 1 mei door de leiders van de lokale vakbondscentrales een krans gelegd. Op de foto uit 2007 van links naar rechts: Alcides Cova (SSK), Roland Nacho Ignacio (CGTC) en Sidney Bicho Justiana (KS).

WILLEMSTAD — De viering van de Dag van de Arbeid op 1 mei is al jaren een vaste traditie op Curaçao.
De kerkdienst in de ochtenduren, de mars door de straten van Otrobanda, de kranslegging bij het monument van wijlen havenvakbondsleider Felix Chakutoe en de traditionele toespraken zijn onderdeel van de Curaçaose cultuur geworden.
Maar het was niet altijd zo.
Toen de viering voor het eerst werd georganiseerd, zag de herdenking er heel anders uit.

Oud-vakbondsleider Oscar Semerel was jarenlang lid, maar ook voorzitter van de commissie die belast was met de organisatie van de Dag van de Arbeid.
Semerel ergert zich aan diegenen die het vandaag de dag hebben over de Dia di Obrero (Dag van de Arbeider).
Hij wijst erop dat het feitelijk Dia di Labor moet zijn, want, benadrukt hij, het gaat op deze dag om iedereen die arbeid verricht.
Door de jaren heen heeft Semerel de vieringen van dichtbij meegemaakt.
Hij heeft op de Dag van de Arbeid toespraken gehouden, meegelopen in de mars en ook als organisator deze viering zelf medegeorganiseerd.

De eerste viering van de Dag van de Arbeid op Curaçao vond plaats op 1 mei 1956, weet Semerel te vertellen.
Dit vond plaats op initiatief van drie lokale vakbondsleiders Bèto Adamus, Yubi Spencer en Chaichi de Jezus.
De herdenking in de beginjaren had weinig overeenkomsten met de manier waarop deze nu plaatsvindt.
Vóór 1956 organiseerden de verschillende vakbonden op eigen houtje hun eigen herdenking. Volgens Semerel was dit inherent aan de wijze waarop het vakbondswezen indertijd verdeeld was in de vakbonden P’Ariba di Brug (ten oosten van de brug) en P’Abou di Brug (ten westen van de brug).
Tot de bonden P’Ariba di Brug behoorden degene die tegenwoordig verbonden zijn aan de sociaal-democratische Sentral di Sindikatonan di Kòrsou (SSK). P’Abou behoorde aan de sociaal-christelijke bonden, die nu aangesloten zijn bij de Central General di Trahadornan di Corsow (CGTC).

In 1956 was er geen sprake van een mars.
Dit zou pas later, in de jaren zestig, komen.
Ook was er geen sprake van een kerkdienst, dit zou eveneens pas later deel gaan uitmaken van de lokale traditie van de viering van de Dag van de Arbeid op Curaçao.
Bij de eerste viering was ook de toenmalige gedeputeerde van Sociale en Economische Zaken, Ciro Kroon, aanwezig.
Tot en met de jaren tachtig werd de viering van de Dag van de Arbeid steevast in Punda gehouden. Het middelpunt van deze marsen was altijd het Wilhelminaplein, waar de traditionele toespraken werden gehouden.
Aan de gezamenlijke viering kwam na 1986 een einde, aldus Semerel.

Verdeeldheid
Semerel:

“In 1986 werd stilgestaan bij het feit dat 100 jaar terug in Chicago de basis werd gelegd voor de viering van de Dag van de Arbeid op 1 mei 1886.
Maar een jaar later, in 1987, besloot de toenmalige priester van Sta. Famia dat hij de vakbonden op 1 mei niet in zijn kerk wilde hebben.
Een deel van de vakbonden besloot toen dat zij met bussen zouden gaan rijden naar de kerk van Jandoret, waar priester Amado Römer toen parochie hield.”

De christelijke vakbonden, van wie het merendeel was opgericht door Römer, een voorvechter van rechten van arbeiders en minderbedeelden, besloten toen om hun herdenking in Otrobanda te houden.
Na de kerkdienst reed men naar het pleintje dat was vernoemd naar oud-vakbondsleider Felix Chakutoe, waar een krans werd gelegd en de traditionele toespraken werden gehouden.

Terwijl de christelijke bonden in Otrobanda hun eigen viering hielden, waren de sociaal-democratische bonden actief in het Wilhelminapark.
Deze verdeeldheid duurde slechts twee jaar toen onder invloed van de toenmalige minister van Arbeid en Sociale Zaken, Stanley Inderson (MAN), daar een einde aan kwam.
Nu bijna 25 jaar later stelt Inderson hierover:

“Er was sprake van verdeeldheid.
De vakbonden P’Ariba di Brug hielden hun herdenking in Otrobanda, terwijl die van P’Abou di Brug in het Wilhelminapark zaten.
Ik vond dat deze verdeeldheid niet kon voortduren.
Ik heb toen gezegd dat als zelfs de vakbonden zich niet konden verenigen, wij het wel konden opgeven.
Ook heb ik erop gewezen dat ik niet bereid was om twee goden te gaan dienen.
Ik kon mezelf niet in tweeën delen.”

De woorden van Inderson hielpen en de gezamenlijke viering vond plaats in Otrobanda. De eenheid in de viering was ook hersteld.

Römer
Sinds 1989 bestaat de viering van de Dag van de Arbeid zoals wij deze vandaag de dag kennen met een kerkdienst, mars door de straten van Otrobanda, kranslegging bij het borstbeeld van Chakutoe en de traditionele toespraken.
Door de jaren heen is de kerkdienst een belangrijke rol gaan vervullen.
Begonnen als een katholieke mis, is het in de afgelopen jaren meer een oecumenische dienst geworden, die geleid wordt door religieuze vertegenwoordigers van diverse godsdiensten.
Amado Römer heeft altijd een belangrijke rol bij deze kerkdiensten gespeeld.
Zijn kritische preken waarbij hij vriend noch vijand spaarde tijdens de heilige missen die hij steevast leidde op 1 mei zijn inmiddels legendarisch te noemen.
Semerel verwijst hierbij bijvoorbeeld naar de preek die Römer op 1 mei 1969 hield.

“Hij waarschuwde voor het gevaar dat de vlammen die in Zuid-Amerika aan het oplaaien waren, ons eiland zouden raken. Dit bleken profetische woorden te zijn voor wat slechts enkele weken later zou plaatsvinden.”

Op 30 mei van datzelfde jaar zou een arbeidersprotest volledig uit de hand lopen en grote delen van de binnenstad kwamen in brand te staan.
Curaçao zou nooit meer hetzelfde zijn.

Semerel heeft warme herinneringen aan Römer.

“Hij was een veel gevraagde gast voor internationale bijeenkomsten op 1 mei, totdat hij besloot dat hij voortaan op de Dag van de Arbeid op zijn geboorte-eiland moest zijn.
Dat heeft hij jarenlang gedaan. Tot in 2009.”

Römer overleed in januari 2010.
De overleden priester heeft een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van het vakbondswezen op het eiland.
Niet alleen was hij betrokken bij de oprichting van tal van vakbondsorganisaties, maar ook was hij een pionier op het gebied van coöperatieve verenigingen en hechtte hij zeer veel belang aan de ontwikkeling van de mens.
Römer speelde zo’n belangrijke rol bij de viering van 1 mei, dat hij na zijn dood een permanente plaats heeft gekregen bij de feestelijkheden op die dag.
Vorig jaar werd een standbeeld van Römer onthuld bij het gebouw van de spaar- en kredietorganisatie ACU.
Dit jaar zal zijn standbeeld het slottoneel zijn voor de handelingen op 1 mei.

De oud-vakbondsleider Semerel is kritisch op hoe de Dag van de Arbeid op het eiland wordt beleefd.

“Vandaag de dag is de Dag van de Arbeid volledig gecommercialiseerd. Overal zijn aankondigingen van feesten die op deze dag worden gehouden. De aandacht voor het waarom wij op deze dag stilstaan bij de rechten en strijd van arbeiders wereldwijd is steeds minder geworden.

1 mei nu
Op dit moment is het Plataforma Sindikal belast met de organisatie van de evenementen rondom de Dag van de Arbeid.
Namens dit platform van gebonden en niet-gebonden lokale vakbonden, is vakbondcentrale Central General di Trahadornan di Corsow (CGTC) met de organisatie belast.
Bij de CGTC is er een vast team dat de organisatie op zich neemt.
Motor van dit team is Annie Arndell, secretaresse van het Abvo-bestuur.
Samen met het Abvo-bestuurslid Adrie Williams is zij met de organisatie belast.

“We zijn een heel team. We zijn met twee personen, maar daar omheen zijn er vele anderen die de hele organisatie helpen draaien.”

Arndell is belast met de coördinatie van het hele gebeuren.
Dit gaat uit van het maken van afspraken met sprekers, het huren van stoelen en de culturele groepen die moeten optreden, na het officiële programma.

“Al met al is het een lange dag, voor alle betrokkenen.”

De dag van Arndell is pas na achten afgelopen.

“Maar het gaat niet om mij. We zijn een ploeg die dit allemaal organiseert.”

De Dag van de Arbeid vangt anno 2013 aan met een kerkdienst in de kerk van Sta. Famia, die dit jaar door priester Ronald Kiban en Gilberto Bakhuis wordt geleid.
Na de kerkdienst zal er door de straten van Otrobanda de traditionele mars worden gehouden.
De mars zal eerst het Felix Chakutoe-plein aandoen en eindigt bij het standbeeld van Römer bij ACU.
Hierna volgt een uitgebreid cultureel programma.
De individuele vakbonden hebben later op de dag een viering in hun eigen gebouwen.

FOL-leider en oud-vakbondsleider Wilson Papa Godett loopt mee in de 1 mei-mars op de Dag van de Arbeid.

FOL-leider en oud-vakbondsleider Wilson Papa Godett loopt mee in de 1 mei-mars op de Dag van de Arbeid.

 

 

 

 

 

 

 

 

FOL-leider en oud-vakbondsleider Wilson Papa Godett loopt mee in de 1 mei-mars op de Dag van de Arbeid.

FOL-leider en oud-vakbondsleider Wilson Papa Godett loopt me

e in de 1 mei-mars op de Dag van de Arbeid.

Archieffoto van de 1 mei-mars door de straten van Otrobanda.

 

Archieffoto van de 1 mei-mars door de straten van Otrobanda.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De viering van de Dag van de Arbeid uit 1986 met toenmalig minister belast met Arbeidszaken, Winston Lourens (links) met Oscar Semerel en Erwin Koense in het Wilhelminapark. In de twee opeenvolgende jaren zou de viering van Dag van de Arbeid niet meer gezamenlijk worden georganiseerd. Dit zou pas in 1986, door toedoen van toenmalig minister Stanley Inderson weer gebeuren.

De viering van de Dag van de Arbeid uit 1986 met toenmalig minister belast met Arbeidszaken, Winston Lourens (links) met Oscar Semerel en Erwin Koense in het Wilhelminapark. In de twee opeenvolgende jaren zou de viering van Dag van de Arbeid niet meer gezamenlijk worden georganiseerd. Dit zou pas in 1986, door toedoen van toenmalig minister Stanley Inderson weer gebeuren.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Marcherend voor het Brionplein op de Dag van de Arbeid.

Marcherend voor het Brionplein op de Dag van de Arbeid.

 

 

 

 

 

 

 

 

De traditionele mars op Dag van de Arbeid op weg naar de Sta. Famia-kerk. Prominent links op de voorgrond, wijlen vakbondsleider Hein van Sichem.

De traditionele mars op Dag van de Arbeid op weg naar de Sta. Famia-kerk. Prominent links op de voorgrond, wijlen vakbondsleider Hein van Sichem.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *