De Tragiek van Bonaire

 First offender  

Zat ik maar op Bonaire!
Ik kan me voorstellen dat wethouders en andere politici die de afgelopen tijd in Nederland vanwege integriteitskwesties moesten aftreden met afgunst naar Bonaire kijken.
Een gedeputeerde op Bonaire pleegt twee ambtsmisdrijven: oplichting en ‘het doen plegen van valsheid in geschrifte’.
Maar in plaats van afstand te nemen wordt hij door zijn eigen partij en de bestuurscoalitie omarmd.
Ach, hij is aardig, een vote-getter, iedereen maakt toch wel eens een fout.
Een motie van wantrouwen haalt het met vijf tegen vier stemmen niet.
Geen greintje zelfinzicht of erkennen van gemaakte fouten.
Sterker nog, niet de betrokken gedeputeerde moet ter verantwoording worden geroepen maar de gezaghebber die eind vorig jaar aangifte deed naar mogelijke onregelmatigheden bij het toekennen van een taxivergunning.
Een lid van de eilandsraad maakt de gezaghebber zelfs uit voor leugenaar.
De omgekeerde wereld.

James Kroon

James Kroon

Uit onderzoek van het Openbaar Ministerie is gebleken dat UPB-gedeputeerde James Kroon doelbewust een familielid met voorrang aan een vergunning hielp.
Daarmee overtrad hij regelgeving die door de eilandsraad is vastgesteld; bij zijn installatie als gedeputeerde heeft hij gezworen zich daar aan te houden.
In Nederland was een wethouder in een vergelijkbare situatie al lang door zijn eigen partij gemaand af te treden.
Op Bonaire ligt dat anders.
Geen vuiltje aan delucht.
Hoezo voorbeeldfunctie, daar hebben we geen boodschap aan.
De modus operandi van de christendemocratische UPB is al jaren om iedereen die kritiek durft te hebben openlijk belachelijk te maken en te demoniseren.
Tot in het absurde.
Alles wordt politiek gemaakt.
Ook in het geval van gedeputeerde Kroon.
Niet hij heeft fouten gemaakt maar gezaghebber Lydia Emerencia.
En Nederland moet het functioneren van het OM maar eens onderzoeken, dat maakt zich schuldig aan politieke vervolging.

Op Bonaire is veel ophef ontstaan over het feit dat het OM weliswaar heeft vastgesteld dat gedeputeerde Kroon twee ambtsmisdrijven heeft begaan maar om opportuniteitsredenen niet strafrechtelijk zal worden vervolgd.
Zijn zaak is geseponeerd met een proeftijd van drie jaar.
Justitie heeft ook rekening gehoudenmet het feit dat de gedeputeerde een first offender is.
Daar moest ik wel een beetje om gniffelen.
Ja, de eerste keer dat er na onderzoek strafbare feiten zijn vastgesteld.
Zover is het nooit eerder gekomen.
Ik heb nog eens een proces-verbaal doorgelezen waarin Kroon er van wordt beschuldigd regelmatig geld te hebben aangenomen van een zakenman die later onder andere een vergunning kreeg om op de containerpier winkels te bouwen.
Of het Nederlandse aannemersbedrijf dat zich er in de media over beklaagde dat ze Kroon drie huisjes in Rincon hadden ‘gegeven’ in de hoop daarmee het afgeven van bepaalde vergunningen te bespoedigen.
Die vergunning kwam er niet en de aannemer moest de heavy equipment die alvast naar Bonaire was getransporteerd op de veiling verkopen.
Het voorwaardelijke sepot van Kroon heeft wel iets heel merkwaardigs aan het licht gebracht. De belangrijkste reden waarom het OM de gedeputeerde niet vervolgd is dat sinds 10 oktober 2010 een belangrijk artikel is geschrapt waarmee bepaalde ambtsmisdrijven kunnen worden vervolgd.
Artikel 372ter)*.
Voor 10 oktober 2010 had het OM gedeputeerde Kroon wel op grond van 372ter kunnen vervolgen, maar nu Bonaire een bijzondere gemeente van Nederland kan dat niet meer.

Vanaf 10-10-10 geldt op de BES-eilanden nog steeds het Nederlands-Antilliaanse Wetboek van Strafrecht.
In een aantal gevallen is aansluiting gezocht bij het Nederlandse strafrecht.
Op sommige evident afwijkende onderdelen is het Wetboek gesynchroniseerd met Nederlandse wetgeving; het meest duidelijke voorbeeld daarvan is het schrappen van de doodstraf.
Die komt wel in de Antilliaanse wetgeving voor, niet in de Nederlandse.
Drie weken geleden luisterde ik naar het pleidooi van advocaat Geert-Jan Knoops in de herziening van de zaak-Spelonk.
Ik was onder de indruk van het feit dat veroordeelden die menen onschuldig te zijn, in Nederland meer juridische mogelijkheden hebben voor herziening van hun zaak dan op Bonaire.
De verruimde herzieningsmogelijkheden zijn namelijk nog niet opgenomen in het Wetboek van Strafrecht-BES.
Reden: er is voor gekozen de eerste vijf jaar zoveel mogelijk aan te sluiten bij de Antilliaanse wetgeving.

Kennelijk niet altijd.
Want artikel 372ter dat voor justitie op de Bonaire een belangrijk instrument is om bepaalde misdrijven in het openbaar bestuur te vervolgen is uit de Wet geschrapt.
Op volstrekt onduidelijke gronden.
Het OM zegt zelf in zijn persbericht over de zaak-Kroon dat de wetgever ‘waarschijnlijk’ gedacht heeft dat, net als in Nederland, het ‘bestraffen’ van de ambtsmisdrijven uit 372ter wordt overgelaten aan ‘parlementaire controle’.
Anders gezegd, er wordt een beroep gedaan op het zelfreinigende vermogen van de politiek.
De boodschap van het OM was duidelijk:

geachte eilandsraad, het is aan u om te beoordelen wat er met deze gedeputeerde die twee ambtsmisdrijven heeft begaan moet gebeuren.

Het is niet uit te leggen dat politiek Den Haag, dat altijd uiterst kritisch is als het gaat om goed bestuur op de Antillen, uitgerekend op de ‘eigen’ BES-eilanden Justitie een hand op de rug bindt als het gaat om het vervolgen van bepaalde ambtsmisdrijven.
Bovendien zonder overleg met het lokale OM. Intrigerend.
Misschien hebben Haagse juristen in een vlaag van verlangen naar concordantie van wetgeving besloten om artikel 372ter te schrappen omdat dit ook niet in de Nederlandse wetgeving voorkomt.
Maar dat lijkt me erg wereldvreemd.
In 2009 is het OM gestart met een onderzoek naar fraude en corruptie in het openbaar bestuur op Bonaire.
De twee belangrijkste UPB-politici, door CDA-politici op handen gedragen, zijn verdachten in het Zambezi-onderzoek.
Zij hebben in 2010 vaak de publiciteit gezocht, ook in Nederland, en het OM beschuldigd van politieke vervolging.
Ik kan me dan ook nauwelijks voorstellen dat in 2009/2010 niemand in Den Haag zich heeft gerealiseerd dat het schrappen van artikel 372ter gevolgen zou hebben voor het OM op de BES-eilanden.
Kom, laten we eens overleg plegen wat het lokale OM er van vindt.
Nee dus.

Binnen niet al te afzienbare tijd komt de zaak-Zambezi voor de rechter, ik ben bijzonder benieuwd of het schrappen van artikel 372ter ook voor deze zaak consequenties heeft.
Als dat zo is past dat in ieder geval naadloos in het beeld van een onderzoek dat niet wordt gestuurd door de inhoud van de zaak maar door procesmatige interventies.
Zoals het unieke besluit van een rechter-commissaris op Bonaire om het opsporingsonderzoek slechts enkele maanden de tijd te geven.

De zaak-Kroon heeft duidelijk gemaakt dat het zelfreinigende vermogen van de politiek op Bonaire een fictie is.
De vraag is wat de Rijksvertegenwoordiger, die wordt geacht namens Nederland hoger toezicht uit te oefenen, nu gaat doen.
Twee jaar geleden schreef Rijksvertegenwoordiger Stolte een gepeperde brief aan de eilandsraad en het vorige bestuurscollege waarin werd meegedeeld dat het waarborgen van goed bestuur een belangrijke verantwoordelijkheid is van de Rijksvertegenwoordiger en dat hij zich zorgen maakte over een integriteitskwestie die rond een bepaalde gedeputeerde speelde. Die brief luidde de val in van het toenmalige bestuurscollege in, zes dagen later was de UPB terug aan de macht.
De afgelopen twee jaar heeft de Rijksvertegenwoordiger zich opgesteld als een trouwe bondgenoot van zijn politieke vrienden van de UPB, het woord integriteit lijkt uit zijn vocabulaire verdwenen.
Op Bonaire kijken veel mensen uit naar de manier waarop de Rijksvertegenwoordiger gaat reageren op de kwestie-Kroon.

(* Artikel 372ter
Met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren wordt gestraft het lid van het bestuurscollege van een eilandgebied dat:

  • 1°. zijn medewerking verleent aan de totstandkoming van eilandsbesluiten en andere besluiten of beschikkingen van het bestuurscollege, wetende dat daardoor bepalingen van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen, de Eilandenregeling Nederlandse Antillen of enige andere in dat eilandgebied geldende wettelijke regeling worden geschonden;
  • 2°. uitvoering geeft aan dan wel medewerkt tot de uitvoering van eilandsverordeningen, eilandsbesluiten en andere besluiten of beschikkingen van de eilandsraad of van het bestuurscollege, wetende dat deze niet op de in de Eilandenregeling Nederlandse Antillen voorgeschreven wijze zijn tot stand gekomen;
  • 3°. medewerkt aan de uitvoering van landsbesluiten, houdende algemene maatregelen, als bedoeld in artikel 58 van de Eilandenregeling Nederlandse Antillen, wetende dat deze niet op de in de Staatsregeling van de Nederlandse Antillen voorgeschreven wijze zijn tot stand gekomen;
  • 4°. handelingen verricht of bevelen geeft, wetende dat daardoor bepalingen van de onder 1° bedoelde wettelijke regelingen worden geschonden;
  • 5°. opzettelijk nalaat uitvoering te geven aan een of meer van de onder 1° bedoelde wettelijke regelingen, voor zover deze uitvoering wegens de aard van de aangelegenheid tot de omvang van zijn verantwoordelijkheid behoort of hem uitdrukkelijk is opgedragen.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *