FD | Behandel luchttransport in Caribisch Nederland als openbaar vervoer

Opinie Koert van Buiren

insel-air-cartoon

Behandel luchttransport in Caribisch Nederland als openbaar vervoer

De problemen met het vliegverkeer tussen de Nederlandse gemeente Bonaire en buureilanden Curaçao en Aruba hebben een nieuw dieptepunt bereikt.

De Curaçaose luchtvaartautoriteit houdt sinds kort uit veiligheidsoverwegingen bijna alle toestellen van luchtvaartmaatschappij Insel Air, die veruit het grootste lokale marktaandeel heeft, aan de grond. Bonaire dreigt daardoor afgesloten te worden van de buureilanden waarmee het economisch, sociaal en cultureel sterk verbonden is. Met alle schadelijke gevolgen van dien, want het luchttransport tussen de eilanden staat gelijk aan openbaar vervoer. Een rigoureus andere benadering door Nederland is nodig om dit op te lossen.

De vele vertragingen en annuleringen verstoren het maatschappelijk leven op Bonaire en brengen de economie schade toe. De laatste jaren was het een veel voorkomend beeld op de luchthavens van Bonaire, Curaçao en Aruba: drommen reizigers die gelaten het zoveelste bericht ondergaan dat hun vlucht is vertraagd of geannuleerd. Reizigers missen daardoor hun zakelijke afspraken, zijn te laat op hun werk, of missen het bezoekuur voor familie in het ziekenhuis. Vliegverkeer tussen Bonaire, Curaçao en Aruba is openbaar vervoer; niet anders dan bus- en treinvervoer tussen Nederlandse steden en gemeenten.

Met het openbaar vervoer in Nederland heeft iedere Europese Nederlander toegang tot betaalbaar en betrouwbaar transport; Caribische Nederlanders hebben dat nog niet. Openbaar vervoer wordt in Europees Nederland niet aan de markt overgelaten, maar gereguleerd en gesubsidieerd door de overheid. Nederlandse openbaarvervoersbedrijven concurreren om het alleenrecht om gedurende een periode, zeg tien jaar, een bepaald gebied van openbaar vervoer te voorzien. Het vervoersbedrijf ontvang hiervoor een subsidie, omdat de door de overheid vastgestelde tarieven voor vervoersbewijzen onvoldoende zijn om de kosten te dekken. Verder moet het vervoersbedrijf aan allerlei eisen voldoen en wordt het via een bonus-malus systeem geprikkeld om kwaliteit te leveren. Het belangrijkste argument om dit zo te organiseren is dat iedereen in Nederland, waar die ook woont, een reële mogelijkheid moet hebben om van woonplaats naar werkplek te reizen, familie te bezoeken of naar het ziekenhuis te gaan. Ongeacht of je in Amsterdam, op Texel of in Zeeuws-Vlaanderen woont.

Reiziger wordt aan zijn lot overgelaten en geniet nauwelijks bescherming

Maar in de Nederlandse gemeente Bonaire is die reële mogelijkheid er niet. Hoewel het vliegverkeer tussen de eilanden sterke trekken van openbaar vervoer vertoont, wordt het volledig aan de markt overgelaten. Prijzen en kwaliteit worden niet gereguleerd, er vind geen subsidiëring plaats en vanwege de kleine marktomvang en de dominante posities van aanbieders, is er een zwakke prikkel tot het leveren van kwaliteit. Ook ontbreken er regels voor eerlijke concurrentie en die misbruik van economische machtsposities tegen gaan. De reiziger wordt aan zijn lot over gelaten en geniet nauwelijks bescherming.

Bovendien hebben alle verbeteringen op de luchthaven van Bonaire en in de luchtverkeersleiding — verbeteringen die hard nodig waren — tot hogere kosten geleid die worden doorberekend in de ticketprijzen en opslagen. Het gevolg is hoge ticketprijzen, onbetrouwbare dienstverlening en nu zelfs onvoldoende veiligheid.

Met de problemen bij Insel Air zijn publieke belangen op Bonaire in het geding. De huidige problemen met luchtvaartmaatschappij Insel Air kunnen niet langer afgedaan worden als ondernemersrisico. De gevolgen van de problemen met Insel Air werken immer door in het maatschappelijk leven op Bonaire. Er is sprake van een ordening van de markt voor luchttransport die onvoldoende recht doet aan publieke belangen die met luchttransport tussen de eilanden gemoeid zijn.

Het is tijd voor een fundamentele wijziging in het beleid van de Nederlandse overheid ten aanzien van het luchttransport in Caribisch Nederland. Een deel van het luchttransport van Bonaire naar Curaçao en Aruba — en van St. Eustatius en Saba naar St. Maarten — kwalificeert als openbaar vervoer en zou ook zo behandeld moeten worden. Dat vergt een andere benadering door Nederland van het lokale luchttransport in het Caribische deel van Nederland en een ordening van de markt die beter aansluit bij hoe het in Europees Nederland is georganiseerd. Met als doel betrouwbaar, betaalbaar en toegankelijk personen vervoer in Caribisch Nederland.

Koert van Buiren is directeur en hoofd Mededinging, Markt en Overheid bij SEO Economisch Onderzoek.

Bron: FinancieleDagblad

9 Reacties op “FD | Behandel luchttransport in Caribisch Nederland als openbaar vervoer

  1. Met dit artikel moet ik terugdenken aan de EU regels voor het transport tussen continentaal Europa (Portugal) en Madeira en de Azoren. Deze zee- en luchtverbindingen zijn van algemeen belang gezien de bevordering van sociale, economische en territoriale samenhang binnen de EU. Om het luchtvervoer te garanderen vindt er periodiek een openbare aanbesteding plaats. Aan een luchtvaartbedrijf wordt een contract toegekend en worden afspraken gemaakt omtrent de dienstregeling en de tarieven die toepasbaar zijn voor ingezetenen. Vanwege de vervoersplicht fungeert het luchtbedrijf als ware een openbaar vervoersbedrijf.

  2. Renée van Aller

    Kennelijk werkt de heer Van Buiren tegen een prettig honorarium voor de verschillende eilandsoverheden. Zie de website van het SEO.
    Koert van Buiren – Directie
    Koert van Buiren
    Volledig profiel Koert van Buiren

    Koert van Buiren is zakelijk & financieel directeur van SEO en hoofd van het cluster Mededinging, Markt & Overheid. Hij heeft ruim 16 jaar ervaring met toegepast economisch onderzoek en advies in opdracht van de overheid, bedrijven en semi-publieke instellingen. Zijn inhoudelijke expertise is breed en omvat onder meer marktwerking (waaronder mededinging, regulering, staatssteun, aanbestedingen, markt&overheid), beleidsevaluatie, corporate finance en corporate governance.

    ‘Koert heeft leiding gegeven aan vele omvangrijke en complexe onderzoeksopdrachten en adviestrajecten voor overheden en bedrijven in binnen- en buitenland. Hij doet regelmatig onderzoek naar de effecten van staatssteun en adviseert overheden over compliance met de Europese staatssteunregels en met de Nederlandse markt&overheidregels. Ook ondersteunt hij overheden met onderzoek en advies bij complexe aanbestedingen, zoals in het openbaar vervoer. Voor Nederlandse ministeries doet Koert regelmatig beleidsevaluatieonderzoek, onder meer op het terrein van staatssteun.

    Koert is economisch expert als het gaat om het Caribische deel van het Koninkrijk (Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland). Hij adviseert de overheden van Aruba, Bonaire, Curaçao en St. Maarten op het gebied van marktordening, mededingingsbeleid, economische regulering en corporate governance bij overheidsbedrijven. Ook doet hij onderzoek naar, en adviseert hij over, de mogelijkheden voor Aruba, Curaçao en Bonaire om als hub te fungeren in de handel tussen Latijns Amerika en Europa. Koert beschikt over goede professionele relaties met bestuurders, ambtenaren en mensen uit het bedrijfsleven op alle eilanden. Hij heeft een uitgebreid netwerk van contacten bij de lokale overheden en het bedrijfsleven en kent de taal en de cultuur.

    Koert studeerde algemene economie aan de Universiteit van Amsterdam en is afgestudeerd in de (internationale) macro-economie. Hij is zijn loopbaan begonnen bij SEO Economisch Onderzoek en heeft daarna onder meer gewerkt bij PricewaterhouseCoopers, waar hij zich specialiseerde in mededingingseconomie en regulering. Van 2008 tot 2010 werkte Koert op Curaçao waar hij namens Nederland het proces van ontmanteling van het land de Nederlandse Antillen coördineerde en mede verantwoordelijk was voor de boedelscheiding. Sinds 2010 is hij hoofd van het cluster Markt&Overheid, en sinds december 2014 is hij adjunct directeur van SEO.’
    Misschien dat de eilandsoverheden ons kunnen inlichten over de uitzonderlijke expertise van deze deskundige? Misschien opgedaan bij PWC? Renée van Aller&John de Vries

  3. Helemaal mee eens. Om een bus met een vliegtuig te vergelijken klopt ook niet. Zo moet een vliegtuig landingsrechten betalen, Zijn er protocollen, Heb je te maken tussen vlucten tussen 2 aparte eilanden, Betaald men luchthavenbelasting, Hoeveel mensen vliegen dagelijks tussen Aruba en Bonaire bv. Het salaris van een piloot is ook hoger.

  4. Renée van Aller

    Koert van Buiren is directeur en hoofd Mededinging, Markt en Overheid bij SEO Economisch Onderzoek. ‘SEO Economisch Onderzoek doet onafhankelijk toegepast economisch onderzoek in opdracht van overheid en bedrijfsleven. Ons onderzoek helpt onze opdrachtgevers bij het nemen van beslissingen. SEO Economisch Onderzoek is gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam en beschikt over ruime expertise op tal van markten. We zijn sterk in kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden en technieken. Wilt u weten wat wij voor u kunnen betekenen? Neem dan ook eens een kijkje bij onze recente projecten.’
    De formulering duidt erop dat hier onvervalst de liberale tijdgeest rondwaart met een maximum aan winst en een minimum aan kosten. Wij hebben toch sterk de indruk dat Caribisch Nederland er niet op vooruit is gegaan sinds de kleine eilanden half om half bij Nederland horen. Maar ook weer niet. Nederland had niet gerekend op die ballast van 10-10-10. Er was geen begroting dus met de terugtredende overheid blijft er behalve voor de bestuurders, voor de burgers weinig over.
    Ik ben geabonneerd op het FD. Normaal kan commentaar worden gegeven, maar hier ontbreekt opeens de mogelijkheid. De gebiedende hand van Plasterk of Rutte? De gemiddelde Nederlander weet niets van het Koninkrijksrecht. Ik had even beleefd willen vragen waarom appels en peren werden vergeleken en dan nog zo weinig feitelijk en onderbouwd. En dat voor een echte wetenschapper van duizelingwekkend niveau zowel kwantitatief als kwalitatief? Van kwaliteit viel weinig te bespeuren. Foei. Renée van Aller en John de Vries

  5. Denk aan dure salarissen management.. Tevens reizen op bestemmingen waar weinig mensen heen gaan.

  6. Koert van Buiren is duidelijk iemand die wel de klok heeft horen luiden maar niet weet waar de klepel hangt.

    Curacao is geen gemeente van Nederland. Bonaire heeft een Eigen Bestuurscollege. Zij moeten het regelen. Als er blaadjes op de rails liggen rijdt de NS niet.. Openbaar vervoer is niet goedkoop in Nederland. Trein is erg duur.

  7. Renée van Aller

    Waarom gaan de luchtvaartmaatschappijen op de eilanden allemaal failliet op de korte of lange duur? Worden de kosten en baten onvoldoende gemonitord? Want wie blijven met al die schulden zitten? Niet de failliet in het algemeen. De oorzaken zouden in kaart gebracht moeten worden en voorkomen. Wij zijn bang dat er onmiddellijk weer een nieuwe luchtvaartmaatschappij komt, die ook niet levensvatbaar is. Zeker niet zonder een financieel gezonde partner die de noodzakelijke invloed heeft. Er zijn al miljoen verdwenen in al die slechte renderende openbare vervoer mogelijkheden tussen de eilanden. In Nederland is het openbaar vervoer slecht geregeld en duur en vallen er constant treinen uit of rijden helemaal niet. Als er een elektra storing in Amsterdam is, ligt alles plat in Amsterdam en een groot deel van het land. Dus die vergelijking is zeer ongunstig voor de eilanden waar het structureel al mis is met de kleine luchtvaartmaatschappijen. Renee van Aller&John de Vries

  8. Joep Meloen

    Zolang CAP nog blijft praten over een ‘experience’ zijn we nog lang niet bij het stadium van ‘openbaar vervoer’ aanbeland.
    Het is een in- en intrieste zaak dat we in 2017 nog altijd proberen te verkopen dat vliegen een belevenis moet zijn. Een vliegveld is geen ‘destination’, behoort slechts functioneel te zijn en een airline levert gewoon transport van A naar B. Meer hoeft het niet te zijn.
    Ryanair had dit al in de jaren 90 door, maar hier op Curacao zijn we net bij de Wright brothers aanbeland.
    Gisteren zag ik de half time Show bij de Superbowl en realiseerde mij dat zelfs zoiets voor Curacao nog lichtjaren verwijderd is.
    Wij houden onszelf gewoon dom en daar betalen we continu de rekening voor.
    Wanneer houdt dit op en maken we de stap voorwaarts ?

  9. Luchtfietsers en luchtkastelenbouwers als Heerenveen en Lippinkhof maken dankbaar misbruik van het gebrek aan toezicht en rommelen maar wat aan.

    En van der Kwast kan het niets deren, die bestelt er nog een in de Heeren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *