FD | In Venezuela kost de ketchup een weeksalaris

‘De mensen vechten om een pak poedermelk’ | Sytske Susie Jellema

Venezuela-protest-honegr vrijheid

Aanhangers van de oppositie in Caracas eisen het vertrek van de regering van president Maduro. Het land kampt met de hoogste inflatie wereldwijd en de mensen staan dagelijks in de rij voor een beetje voedsel | Foto: Bloomberg

Hij had een goed leven. De Venezolaan Carlos Álvarez woonde in een mooi huis, reisde veel, en verdiende genoeg als econoom bij een consultancybureau om daarnaast te kunnen sparen. Omgerekend verdiende hij in 2012 zo’n $2000 per maand, waarmee je riant kunt leven in Venezuela.

Vier jaar later verdient hij voor hetzelfde werk omgerekend nog geen $200. Hij heeft tegenwoordig een huisgenoot en werkt in de avonduren bij als particulier consultant. Het is nauwelijks genoeg om rond te komen. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) voorspelt dat de inflatie in het land dit jaar rond de 720% zal bedragen en de prognoses zijn dat deze alleen maar stijgt, volgens sommige berekeningen zelfs tot 970%. ‘2016 is economisch gezien het slechtste jaar uit de Venezolaanse geschiedenis’, zegt Álvarez.

Armoede en geweld

‘Ik heb honger’, zegt een oude man in een rij voor een supermarkt in Caracas. Honderden meters lange rijen waren de laatste twee jaar al tot het normale straatbeeld van Venezuela gaan behoren, maar de laatste maanden is de situatie zelfs nog verder verslechterd. Basisproducten in de Venezolaanse keuken zoals rijst, olie, melk en meel zijn niet meer verkrijgbaar en zeep en wc-papier zijn zeer schaars. Een man naast hem in de rij valt hem bij: ‘Ik sta al sinds half drie vannacht in de rij om luiers te kopen voor mijn dochter van anderhalf. Sommige mensen staan hier zelfs al sinds gisterenavond.’ De man werkt als taxichauffeur en ziet overal in de stad de armoede en het geweld toenemen. ‘Mensen vechten om een pak poedermelk, er wordt veel geroofd en nergens op straat ben je veilig.’

Foto: Bloomberg

Saldo onvoldoende

Jessika en Yordi, een jong stel uit een van de vele volkswijken van Caracas, lukt het na vijf uur wachten om de supermarkt binnen te komen. Ze struinen door de schappen in de hoop een kilo meel te vinden. Bij de tomatenketchup staan ze stil: ‘3500 bolivares (bijna $4; red.) is de prijs, dat is meer dan het minimumweeksalaris.’ Op de plek van de meel liggen zakken chips opgestapeld. Het schap met olie is gevuld met flessen azijn, monotone rijen van één en hetzelfde merk. Eenmaal bij de kassa rekent het koppel chips, een pak koekjes en een avocado af. Jessika heeft een pot stroop in haar hand voor hun dochter. ‘Saldo onvoldoende’, zegt de kassamedewerkster op droge toon als ze afrekent. Twijfelend laat Jessika de stroop achter op de loopband. ‘Onze dochter houdt hier zo van.’

‘Jarenlang konden de mensen bijna voor niets aan hun dagelijkse eten komen’

Afgenomen productie

Wie een beetje geld heeft, koopt op de zwarte markt waar de prijs tot wel 23 keer zo hoog kan liggen als in de supermarkt. Bachaqueros zoals de zwarte handelaars genoemd worden, kopen in de supermarkten alles op wat er te krijgen valt om het vervolgens door te verkopen aan de behoeftigen. En de nood is hoog, want sinds de vorige Venezolaanse regering van president Hugo Chávez alle basisproducten op een vaste lage prijs zette als onderdeel van zijn plan voor sociale hervormingen, is de productie elk jaar afgenomen, omdat het niet langer rendabel was om in eigen land te produceren. Venezuela is steeds meer gaan importeren, waarbij de economie in sommige jaren volledig afhankelijk was van de olie. Was Venezuela in 1999 nog voor minder dan 70% van zijn inkomsten in dollars afhankelijk van de olie, tegenwoordig is dat 97%.

Nauwelijks landbouw

‘Mijn vrouw was vroeger mooi rond, nu kan je haar botten zien’

Na het instorten van de oliemarkt stortte ook de Venezolaanse economie in en liepen de schulden elk jaar verder op. Vorig jaar werd het begrotingstekort op 20% van het bruto binnenlands product geschat, dat is tien keer zoveel als in Nederland. De huidige regering, van president Nicolás Maduro, besloot dit jaar de importkosten met bijna de helft te reduceren, terwijl daar geen groeiende productiecijfers uit eigen land tegenover kwamen te staan.

In tegenstelling tot omringende landen heeft Venezuela nauwelijks landbouw. De enkele gewassen die verbouwd worden, zijn bij lange na niet voldoende om aan de vraag te voldoen voor de dertig miljoen inwoners.

Vluchten

‘Ik eet nog maar twee keer per dag, in plaats van drie’, vertelt Oswaldo, een timmerman die vanochtend om half vier is opgestaan om in de rij aan te sluiten. ‘Ik zie mijn gezinsleden magerder worden. Mijn vrouw was vroeger mooi rond, tegenwoordig kan je haar botten zien.’ Oswaldo verdient vier keer het minimumloon, maar ook hij kan daarvan niet het eten kopen dat hij nodig heeft: ‘De vraag is niet langer wat wíl ik kopen, maar wat ís er te koop?’ Als hij de kans krijgt, verhuist Oswaldo naar een ander land. Naar Panama, of Colombia om daar een beter bestaan op te bouwen. Veel Venezolanen zijn hem vorig jaar voorgegaan, gevlucht voor de humanitaire en economische crisis waarin het land verkeert. Het belangrijkste dat moet veranderen in dit land, zijn de mensen, volgens hem: ‘We zijn veel te lui geworden.’

Venezuela rijen voor de supermarkt | Blooomberg

Venezuela rijen voor de supermarkt | Blooomberg

Clandestiene baantjes

Lui is niet de benaming waarmee econoom Álvarez de Venezolanen wil betitelen. Maar hij geeft toe dat ze gewend zijn geraakt makkelijk aan hun eten te komen. ‘Jarenlang kon men door het sociale politieke beleid voor bijna niets voedsel verkrijgen. Sinds de crisis merken mensen met een minimumsalaris dat hun salaris niet meegroeit met de markt. Je ziet mensen clandestiene baantjes verkiezen, zoals de straatverkoop, omdat het geen zin heeft om formeel werk te hebben.’

De crisis beperkt zich niet tot voeding. Al maanden kampt het land met grote droogte, waardoor de belangrijkste stuwdam, de Guri Dam, niet genoeg energie kan leveren. Slechts op bepaalde momenten van de dag is licht en water beschikbaar, en op sommige dagen is er helemaal geen elektriciteit. Een immens tekort aan basale medicijnen zorgt bovendien voor een ernstige medische crisis.

Internationaal

Slechts een andere regering kan het land redden, zeggen insiders. De regering van Maduro houdt halsstarrig vast aan haar beleid en ontkent dat het land in crisis is. De oppositie bereidt op dit moment een referendum voor om de president zijn mandaat te ontnemen. Ook internationaal wordt gepraat over de positie van Venezuela. Op 11 juli beslist Mercosur, de handelsunie van een aantal Latijns-Amerikaanse landen of Maduro het halfjaarlijkse voorzitterschap mag krijgen, zoals formeel gepland staat. En de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) praat achter de schermen over de democratische positie van het land.

Twee taxichauffeurs staan op een straathoek te smoezen. Een van de twee haalt drie pakken rijst en poedermelk uit zijn achterbak, terwijl de ander een enorme stapel bankbiljetten tevoorschijn haalt. ‘Melk is het nieuwe goud van Venezuela’, zegt hij lachend. Snel stopt hij de producten in zijn achterbak en doet de klep op slot.

Bron: Financieele Dagblad

2 Reacties op “FD | In Venezuela kost de ketchup een weeksalaris

  1. Ben daar geweest en het is een betreurenswaardige situatie. Mensen hebben gewoon niks te eten. Om te overleven eten ze wat ze kunnen vinden door te jatten of restjes in shushibakken te zoeken. Of door gekookte hondensoep, katten of vogels op tafel te brengen. Een vriend van me, handelaar en vogel fanaat, die in het bezit was van tientallen vogels van allerlei soorten rassen, moest uit noodzaak de helft van zijn collectie op tafel zetten, anders hadden z’n kinderen niets te eten. Bizar! En bij de vraag waarom hij niet naar restaurants gaat omdat hij zich dat af en toe kon veroorloven, was het antwoord “… Nee, omdat het gevaarlijk is daar we de laatste drie of vier maanden meerdere malen zijn overvallen en je wil je familie niet kwijt! Wij gaan het huis uit alleen wanneer het echt nodig is”. En dát is nu de realiteit. Zonder enige franje of verbloeming. Wie kan zich nog de leuze herinneren “Está barrato dame dos”? Die tijd is hardstikke voorbij!

    Over botten gesproken: als je één keer in je leven een baby ziet van een jaar of twee die praktisch alleen uit botten bestaat, of een oudere man ziet huilen omdat hij niet meer weet wat te doen om aan eten te komen, of een moeder rijstwater aan haar zuigeling geeft i.p.v. melk, geloof me, dat beeld raak je nooit meer kwijt. Verschillende vrienden, sommige met hoge inkomen, sommige die nog werken maar echter arm zijn, zien d’r praktisch allemaal of uitgehongerd of ziek of levenloos uit. Geen vooruitzicht meer, geen hoop meer, maar vooral ook geen kracht meer. Het ergste is, de meeste zijn nooit chavistas geweest, maar moeten helaas net als de rest ook de consequenties dragen.

    Er zijn ook velen die het nog goed hebben, onder meer de achterban en consorten van de oficialistas, maar de meerderheid lijdt honger. Letterlijk!

  2. Wat een verhaal zeg. Vrouw was vroeger mooi rond en nu ziet men haar botten? Pak een lege ton en stop wat oude batata in man. Sommige Venezolanen komen erg gemakzuchtig over.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *