Ingezonden | ‘Indië houdt hier op ’In memoriam Jaap Dicke

Ingezonden-brief

Ingezonden brief

Uw ingezonden brief in de Knipselkrant Curacao? Stuur uw brief voor 17:00 uur naar emailadres: INGEZONDEN. Wij publiceren uw brief zonder deze in te korten. De redactie van de Knipselkrant Curacao is niet verantwoordelijk voor de inhoud. Ingezonden stukken die beledigende of discriminerende taal bevatten worden door ons niet gepubliceerd.

Vandaag laten we Ronald Gill aan het woord

JAAP DICKE werd in 1940 in Batavia geboren. Hij was de middelste van vijf kinderen. Op de jongste na werden alle kinderen van het gezin Dicke op Java geboren. Na vijftien jaar Nederlands-Indië en Indonesië volgde voor hem een verblijf van eveneens vijftien jaar in Nederland. Curaçao zou zijn volgende bestemming worden. Daar zou hij niet meer weggaan. “Hier op Curaçao voel ik mij thuis”, zei hij mij eens. De kennismaking met Curaçao was heftig. Hij kwam op het eiland in het voor Curaçao gedenkwaardige jaar 1969. Zoals bekend leidde een diepgaand arbeidsconflict op de Shell-olieraffinaderij tot een volksopstand die een omwenteling teweegbracht in de sociale en politieke verhoudingen op het eiland.

Nederlands-Indië begon voor het gezin Dicke in 1935. Vader Dicke rondde zijn bouwkundestudie in Delft in dat jaar af. Het was toen een beroerde tijd om aan werk te komen. Hij besloot om in Nederlands-Indië te solliciteren en kreeg een baan als tekenleraar op de HBS in Bandung. Jaap was nog geen twee jaar oud toen de Japanners Nederlands-Indië binnenvielen. Vader werd in het kamp Cimahi geïnterneerd, moeder en de kinderen werden naar het kamp Banyubiru in Midden-Java overgebracht. Toen Japan zich in augustus 1945 overgaf ontstond er een ware trek van massa’s mensen over Java en de andere eilanden. Moeders met kinderen en vaders die vrijkwamen uit de krijgsgevangenkampen gingen naar elkaar op zoek. “Je gelooft niet hoe we vader terugvonden”, zei hij. “Vader en moeder hadden een eigen herkenningsfluitje. Terwijl zij op het station Bandung langs de rijen mannen liep die stonden te wachten om naar hun gezinnen in de interneringskampen in Midden-Java te reizen, floot moeder hun herkenningsmelodie. Het werkte. Als een wonder stapte vader uit de rijen tevoorschijn. De trein waarmee hij uit Bandung zou vertrekken, werd in Cirebon door Indonesische vrijheidsstrijders opgeblazen.”

“Na de oorlog werd vader hoofd van de Landsgebouwendienst in Batavia. Hij nam me vaak mee naar het werk. Daar heb ik waarschijnlijk mijn interesse voor bouwkunde opgedaan.” In 1949 werd Jaaps vader hoogleraar aan de Technische Hogeschool in Bandung. In de loop van de jaren vijftig werd het voor Nederlanders steeds moeilijker in het jonge nationalistische Indonesië van Soekarno. Vertrek naar Nederland kon niet meer uitblijven. Dat gebeurde in 1955.

Jaap kon in Nederland niet aarden. “Ik had een Indische tik”, zegt hij zelf. “Het was zo erg dat ik van de HBS ben afgegaan. Later heb ik wel de HTS in Haarlem afgemaakt. Ik ben toen de aannemerij ingegaan. Smit Bouwbedrijf waar ik werkte, kreeg een project op Curaçao. Er moesten volkswoningen op Koraal Specht en Domi worden gebouwd.”

“In maart 1969, kort voor de mei-opstand, kwam ik op Curaçao aan. Dat was een heftige kennismaking. 30 mei heb ik zelf bewust meegemaakt, de stadsbranden en de mensen die dronken door de straten liepen. Bij ons bouwbedrijf werkten zo’n vierhonderd man. De acties hebben wel wat uitgehaald, het minimumloon was veertig gulden, daarna tachtig. Daar was ik wel blij om. In ’74 ben ik uit de aannemerij gestapt voor de ontwikkeling van Rooi Catootje. Dat heeft uiteindelijk geleid tot de oprichting van het makelaarskantoor Caresto.”

“Vader en moeder hebben Indonesië nooit teruggezien. Samen met mijn vrouw Piti ben ik een keer terug geweest, dat was in 1990. Een fantastisch land vond Piti het. De natuur hier doet mij aan Indonesië denken. Ik ben op Curaçao gebleven omdat ik hier met plezier werk.” In Indonesië zijn Jaaps kinderen nooit geweest. Komt er dan een einde aan de tastbare herinnering aan Indië en Indonesië? “Ja, het stopt bij mij, helaas. Indië houdt hier op.”

De tekst is gebaseerd op een interview met Jaap Dicke dat verscheen in het boek ‘Indisch op Curaçao’ (2004). Evi Rigaud, ‘Tante Sten’ Komdeur en Peggy Klein ‘Miss Antillas Holandesas 1961’ gingen Jaap Dicke voor. Weg uit Indië, op zoek naar een nieuw thuisland dat zij op Curaçao vonden.

RONALD GILL

Nederland

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *