Napa: Prof. Dr. Bob Pinedo: ‘Kanker raakt ons allemaal’

Emeritus hoogleraar dr. prof. Bob Pinedo nam gister in Chicago de prestigieuze erkenning David A. Karnofsky Award in ontvangst

Emeritus hoogleraar dr. prof. Bob Pinedo nam gister in Chicago de prestigieuze erkenning David A. Karnofsky Award in ontvangst

Emeritus hoogleraar dr. prof. Bob Pinedo zal vandaag in Chicago een prestigieuze erkenning in ontvangst nemen: de David A. Karnofsky Award. Hij krijgt de prijs van de American Society of Clinical Oncology (ASCO) die dit jaar vijftig jaar bestaat.

De onderscheiding die de nu 70-jarige onderzoeker ontvangt, volgt op belangrijke ontdekkingen binnen de biologie van kanker en de werking van geneesmiddelen in de patiënt. Pinedo zelf had niet meer verwacht nog een onderscheiding toe te kunnen voegen aan de indrukwekkende lijst van erkenningen waarmee zijn werk al geëerd is.


Op Curaçao collecteert deze maand het Prinses Wilhelminafonds, de stichting Prevenshon is begonnen met haar bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, waarover vorige week in de Ñapa een uitgebreid verhaal stond, en in de wijken zal deze dagen het toneelstuk ‘Na Pechu’ worden opgevoerd dat gaat over borstkanker. Daarbovenop wordt de Curaçaoënaar Bob Pinedo onderscheiden voor zijn onderzoek naar kanker. Het is een mooi moment om hem op te zoeken en een interview te doen.

Wanneer ik in Pinedo’s werkkamer in zijn huis op Curaçao binnengelaten wordt, is de dokter bezig met de voorbereidingen van zijn lezing die hij zal houden bij de opening van het jaarlijkse congres van ASCO. Dat is wat er van de ‘winnaar’ van de award wordt verwacht.

De belangrijkste boodschap die Pinedo op het congres aan vele collega’s wil overbrengen is het belang van translationeel onderzoek. Hierbij staat het helpen van een individuele patiënt centraal door met laboratoriumonderzoek te speuren naar een (remmende) remedie voor de aandoening. Zijn presentatie zet hij kracht bij door de mens als uitgangspunt te nemen. Met hun toestemming of toestemming van hun familie zal hij zijn collega’s vandaag meenemen op de reis die hij aflegde met elk van deze patiënten. Sommigen van die reizen zijn zelfs twintig jaar na het begin ervan nog niet voltooid.

“We moeten blijven leren van onze patiënten. Er is nog zoveel te ontdekken. Kijk deze man. Hij had een carcinoom bij zijn neus. Dat is weggehaald en hij is ervoor behandeld volgens de daarvoor beschikbare en gebruikelijke protocollen. Maar het ging niet goed. In het lab ontdekte ik dat ik met het afdekken van een fout molecuul aan een van de genen in zijn systeem wel iets voor hem kon doen. Hij knapte op en reageerde goed op de behandeling.”

Pinedo laat een dia zien waarop de man te zien is tussen zijn familieleden.

“Helaas moest de behandeling op een gegeven moment stoppen. Vanwege de protocolvoorschriften. Dat is ook iets wat ik te berde wil brengen: dat we moeten kunnen bijsturen op protocollen en voorschriften. Dat we soms misschien zelfs over de vastgestelde grenzen heen moeten kunnen stappen. In het belang van de patiënt maar ook in het belang van wat we van die patiënt kunnen leren. En weet u wat het geval is… de man had helemaal geen carcinoom (tumor). Het was een melanoom. Een slechte moedervlek. Dat ontdekte ik later. Na zijn dood bij het onderzoeken van zijn weefsel. Die informatie is natuurlijk ook van belang voor zijn familie. Melanomen kunnen namelijk erfelijk zijn.”

 

Leren van je patiënt

Goed kijken naar de patiënt kan volgens Pinedo alleen maar leiden tot betere diagnoses.

“Niet alleen naar de biologie van die mens maar ook naar de gewoontes. Alles is informatie. Iets heel kleins kan een oplossing van de puzzel betekenen.”

Betere diagnoses kan je vaststellen in een goed samenspel tussen het bed en het lab. Het gaat erom om op moleculair niveau beter te begrijpen wat er in de cellen van de patiënt gebeurt. En daarbij moet alles bij het onderzoek betrokken worden. Het bloed, het weefsel, wat het lichaam aanmaakt aan slijm en vloeistoffen. Wat een tumor aanmaakt. En wat je leert van je patiënt. Alles moet meedoen. En hopelijk kunnen we dan komen tot een meer persoonsgerichte uitoefening van ons vak waarbij het in een vroeg stadium ontdekken van het probleem ook tot een eerdere oplossing kan leiden.”


Kankerdetectie pil

In dat kader valt ook Pinedo’s werk met het MESA+ instituut voor Nanotechnologie van de Universiteit Twente. Het project waaraan Pinedo werkt en dat hij ook vandaag zal presenteren is een kankerdetectie pil. De pil is ‘uitgerust’ met nanotechnologie die informatie van het lichaam kan lezen en die die informatie doorgeeft op een mobiele telefoon.

“De pil maakt een reis door het lichaam en ‘pakt’ signalen op die het lichaam afgeeft. Bepaalde stoffen zijn een indicator dat er iets aan de hand is. Wanneer de pil dat registreert wordt die informatie meteen doorgegeven. ‘Get a PET-scan’ kan een bericht zijn. Dat is dan een vervolgstap om te ontdekken waar de onregelmatigheid precies zit. Zo kan je er heel vroeg ‘bij zijn’.”


Seksueel gedrag

Behalve wat uit het lichaam te halen is aan medisch-biologische informatie is het ook van belang om naar de gewoonten of gedragingen van mensen te kijken. Een belangrijk voorbeeld vindt Pinedo in het HPV-virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Maar in toenemende mate ook keelkanker, mondkanker en anuskanker. Het Humaan Papillomavirus komt voor in vele verschillende soorten en is uiterst besmettelijk.

“Het is een seksueel overdraagbaar virus waarvan er in die soort een paar zijn die uiteindelijk tot kanker kunnen leiden. Wanneer je er lang mee in aanraking bent geweest kan dat. Maar dat kan jaren duren voordat er iets gebeurt. Echter, wanneer eenmaal vastgesteld is dat het virus er is moet je je door een dokter in de gaten laten houden. Wat mij opgevallen is, is dat de kankersoorten die eruit ontstaan toenemen. Die hebben, vermoed ik, alles te maken met ons veranderd seksueel gedrag.”

Pinedo laat weten dit onderdeel graag aan zijn onderzoek toe te willen voegen.

“Mensen zijn niet meer zo preuts als vroeger. Er worden in bed nu ook andere handelingen verricht. Het zou goed zijn om te ontdekken wat daar precies aan veranderd is en hoe. Onderzoek is eerst alles insluiten en dan uitsluiten.”

Volgens Pinedo zou er behalve bijvoorbeeld het baarmoederhalskanker-onderzoek dat de sichting Prevenshon uitvoert ook een gesprek op gang moeten komen met mensen over seks.

“Het kan twintig jaar duren voordat het virus in kanker wordt omgezet. Het zou heel goed zijn wanneer mensen over hun seksuele gewoontes kunnen vertellen. Dat is informatie die onderzoek ten goede komt. Want dat er wat veranderd is, zie ik aan de toename van de gevallen van mond- en keelkanker en anuskanker.”


Plannen

Pinedo is inmiddels 70 en over de vraag wat hij nog wil bereiken, moet hij even nadenken. “Het krijgen van deze award is heel bijzonder. Vooral ook omdat ik in dezelfde week dat ik hoorde dat ik de David Karnofsky zou krijgen, ook te horen kreeg dat een van mijn dochters eierstokkanker heeft.”

In de werkkamer van dokter Pinedo valt een stilte wanneer hij deze mededeling doet.

“Wist je dat nog niet.”

Pinedo laat de laatste dia van zijn presentatie zien. Het is een foto van zijn dochter in het ziekenhuis. Over haar heen gebogen in een intieme knuffel staat haar vader, Bob Pinedo. Niet haar dokter want hoewel hij de behandeling op de voet volgt en ook wordt geconsulteerd is hij niet de behandelend arts van zijn dochter. Andere specialisten behandelen haar.

“Uiterst bekwame artsen. Ik heb alle vertrouwen in hen. Ik kijk mee maar dat is het. In augustus gaat mijn andere dochter trouwen. Op Curaçao. Daar werken we naartoe en ik hoop dat we die bruiloft met z’n allen kunnen vieren. Dat zij ook goed genoeg is na de chemo en de andere behandelingen. Met haar toestemming heb ik deze dia toegevoegd aan mijn lezing. Om te laten zien dat we in ons vak met mensen bezig zijn. Kanker raakt ons allemaal. Zelfs een gelauwerd specialistisch onderzoeker.”

Bron: Amigoe (Napa)

Tekst: Elodie Voorbraak

Foto’s: Ken Wong

Een Reactie op “Napa: Prof. Dr. Bob Pinedo: ‘Kanker raakt ons allemaal’

  1. carlene peterson

    BOB, WIJ HEBBEN JOU VOOR ALTIJD IN ONZE HARTEN GESLOTEN.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *