NRC | Op Curaçao wint het gezag, maar staan de politieauto’s stil

Op Curaçao wint het gezag, maar staan de politieauto’s stil

Justitie heeft er nu meer zelfvertrouwen, maar Curaçao blijft kwetsbaar. Het is niet te laat om Nederland mede te belasten met rechtshandhaving. Mits de Antillen dat zelf willen. De Veiligheidscolumn, door Piet van Reenen.

Afgelopen vrijdag is George Jamaloodin op Curaçao veroordeeld tot 28 jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de moord op politicus Helmin Wiels. Wiels dreigde informatie over corruptie onder politici openbaar te maken. Jamaalodin was een van de ministers in de regering Schotte, de eerste Curaçaose regering binnen de nieuwe staatkundige structuur van de Antillen. Schotte, toen minister-president, zit een gevangenisstraf uit voor corruptie. Er was meer ongerief in die regering, dus de onderzoeken gaan door. De rot bleef bovendien niet beperkt tot Curaçao, ook St. Maarten kent systematische non-integriteit van het bestuur.

Ik was vorige maand terug op Curaçao. Voor het eerst sinds 2015. Toen evalueerde ik de resultaten van 10 jaar Plan Veiligheid Nederlandse Antillen. Dat was een groot programma dat het hele terrein van de rechtspleging en de rechtshandhaving omvatte en zich uiteindelijk over tien jaar uitstrekte. Het had al met al zo’n 150 miljoen euro gekost. Het programma was een succes bij het terugdringen van de gewapende overvallen. Het had de rechterlijke macht versterkt en ook het OM. Maar het programma was behalve voor de gebouwen nauwelijks succesvol geweest bij de versterking van de politie en voor het gevangeniswezen. De grootste instituties profiteerden het minst. Bij het gevangeniswezen was de situatie echt dramatisch.

Gesaboteerd

Rampzalig waren vooral de laatste jaren van het programma geweest, de periode waarin Curaçao en st. Maarten hun eigen bestuur vormden na 10-10-10. Onder de regering Schotte op Curaçao en de regering Wescott-Williams op st. Maarten werd het programma gesaboteerd en resultaten ongedaan gemaakt. De in de aanloop naar 10-10-10 afgesproken verdere verbeteringen van de rechtshandhaving, werden stilgelegd. Twee deskundigen die periodiek rapporteerden over de verbeteringen binnen de gevangenissen, rampzalig naar het oordeel van de CPT, gaven er na een paar jaar rapporteren aan de volksvertegenwoordiging in Nederland, de brui aan. Niemand reageerde op hun rapportages (pfd hier). Datzelfde lot trof de evaluatie van het Plan Veiligheid. De minister stuurde het toe aan de Kamers en dat was het.

Niet bruikbaar

Ik was dus terug. Er was iets veranderd. Om te beginnen is er nu een regering, die van goede wil is. Het idee dat delen van de regering eigenlijk een criminele organisatie vormen, dat na 2011 kon postvatten, is weg. Ook het zelfvertrouwen binnen de rechtshandhaving is toegenomen. Politieke corruptie bleek niet straffeloos, het OM en de politie waren er in geslaagd om de moord op Wiels op te lossen, een huzarenstuk!

Er waren ook dingen niet veranderd. Er is nog steeds een nijpend tekort aan geld voor de politie en het gevangeniswezen. De politie heeft, halverwege 2019, al te weinig geld voor benzine voor de voertuigen en voor onderhoud. Daardoor is de helft ervan niet bruikbaar. Investeringen blijven uit. De politie en het gevangeniswezen zijn niet bij machte om de aanwas van illegale Venezuelanen aan te pakken. Het OM en de poltie hebben een huzarenstuk geleverd met de oplossing van de moord op Wiels. Maar zonder de uitgebreide hulp van het Nederlandse OM en de politie was dat niet gelukt. De bouw van een nieuw hospitaal ging voor de bouw van een nieuwe gevangenis. Dat is al tien jaar noodzakelijk, maar ook de bouw van dat nieuwe hospitaal stagneert nu doordat er grote tekorten zijn.

Afhankelijkheid

Het weggefrommelde maar centrale gegeven dat de Antilliaanse eilanden niet in staat zijn om zonder blijvende en grote financiële ondersteuning op eigen benen te staan wordt in de praktijk van de rechtshandhaving, maar ook in andere sectoren zichtbaar. De trotse eis van zelfbestuur, onafhankelijkheid voor sommigen zelfs, stuit op de werkelijkheid van de financiële tekorten en de afhankelijkheid die daarmee gepaard gaat.

En kleinschaligheid maakt kwetsbaar, kwetsbaar voor ingewikkelde criminaliteit, voor de gevolgen van orkanen, kwetsbaar voor de komst van grote groepen illegalen uit Venezuela, kwetsbaar voor economisch onheil als de toeristenstroom zich verlegt, er geen huurders lijken te zijn voor raffinaderijen, enzovoort. De vraag of de Antilliaanse voorvechters van de autonomie van de eilanden niet veel meer aandacht hadden moeten besteden aan deze problemen van alle kleine eilandstaten, is net zo prangend als de vraag waarom Nederlandse regeringen in de onderhandelingen naar 10-10-10 zo weinig aandacht hadden voor deze onderwerpen.

Bij de onderhandelingen over een nieuwe staatkundige structuur voor de Antillen stelde Nederland voor om de rechtshandhaving tot Koninkrijkszaak te maken. Onder gehoon van de Antilliaanse delegatie verdween dat voorstel. Een van de toenmalige delegatieleden zit nu in de regering van Curaçao. Het zou me niet verbazen wanneer ze spijt heeft van haar weigering destijds. Te laat. Intussen staan politieauto’s stil, groeit de dreiging van gewapende criminele bendes naar het voorbeeld van Midden-Amerikaanse landen, die nu ook overgaan tot bedreiging van politiemensen.

Rechtshandhaving Koninkrijkszaak maken: het is een idee dat nog steeds de moeite van het overwegen waard is. Alleen moet nu het initiatief wel vanuit de Antillen komen. En het is niet zeker of de Nederlandse regering daar nu oren naar heeft.

De Veiligheidscolumn wordt geschreven door deskundigen uit de politiewereld. Piet van Reenen was politieman, onderzoeker, directeur van de Politieacademie en hoogleraar politie en mensenrechten.

Bron: NRC

16 Reacties op “NRC | Op Curaçao wint het gezag, maar staan de politieauto’s stil

  1. Voor de voordelen van Rechtshandhaving Koninkrijkszaak maken: hoef je maar naar de Franse Antillen te kijken waar door deze zelfde regeling bij de Fransen goed lijkt te lopen, door de uitwisseling tussen alle Franse landen.
    Vroeger toen alle eilanden samen een politie douane macht hadden werden deze dames en heren ook onderling op de eilanden uitgewisseld met goede resultaten , waarom nu niet, De legio voordelen zijn voor allen de ervaring die ze met elkander opdoen dus tussen de eilanden en ook Nederland, samen zijn we sterk.

  2. Toon aan de top!
    Daar staat of valt alles mee
    En die top op Curaçao is goed verrot.

  3. Curacao revisited

    Hi Maurice, je wordt dan helaas niet overladen met applaus omdat je dan een typische Curacaose constatering maakt zonder enige visie (anticiperen waar Joep het over had). Ik heb tal van gesprek gehad met (ex) Giro en ENNIA personeel die op de vraag “hoe gaat het met je bedrijf” doodleuk antwoorden “prima, zij betalen immers nog iedere maand mijn salaris”. Als wij op Curacao niet leren om te anticiperen en niet alleen in ons eigenbelang te denken dan zou dat al een flink verschil maken.

  4. CR, Joep schrijft zelf ‘het zal voor iedereen duidelijk zijn dat…’.

    Misschien kan ik ook overladen worden met applaus als ik zeg dat het vanmorgen rond 8 uur druk zal zijn op het kruispunt Biesheuvel?

  5. Curacao revistied

    volgens mij is de heer Maurice gewoon jaloers op de positieve reacties die de heer Joep heeft ontvangen op zijn post

  6. Joep heeft natuurlijk gelijk, maar zegt hier niets nieuws. Hij trapt gewoon een reeks open deuren in. Dus laat al die hulde voor Joep maar achterwege.

  7. Dat krijg je als er te weinig agenten zijn en het gros niet door de screening komt. Dan komt ‘het’ neer op een handjevol die zwaar overwerkt zijn.
    Ben een voorstander van het inzetten van nog meer marechaussee. Dus OM doe in deze wat u kunt. In onze wijk is hun inzetbaarheid al behoorlijk, hetzelfde zou ook voor meer wijken moeten zijn.

  8. Joep heeft helemaal gelijk!!

  9. @Joep, En dat is allemaal de schuld van de slavernij,

  10. Curacao revisited

    Hele nuchtere analyse Joep meloen, chapeau!

  11. @Marian. Je hebt een heel ander persoon voor je geest. Dus doe eerst eens een beetje research voor je iets zegt of schrijft. Want ik ben niet degene die iets schrijft in het AD, of een brief stuurt naar de AD.
    En het trieste bij jou is nog steeds, dat ik je niet kan deporteren van dit eiland. Dus ik zal je maar in je eigen sop gaar laten koken.

  12. John Bash kruipt weer in zijn rol als ass kisser van de failed Curacaoenaar.

    Lachwekkend ook je brief vandaag in het AD, waarin je uit angst voor de gokmaffia beweert niets met de Knipselkrant te maken te hebben.

    De Knipselkrant hoeft niet te wachten op de haan die drie maal kraait, John Bash verloochent de krant ruim daarvoor al drie maal.

    Stinkstiefel.

  13. @Esther. Joep heeft inderdaad gelijk en het trieste is dat ik jou niet kan laten deporteren.

  14. Joep heeft volledig gelijk, triest maar waar.

    Het beste zou zijn de oorspronkelijke bevolking, die van Afrikaanse afkomst bedoel ik, te deporteren.

  15. Curacao zou heel goed onafhankelijk kunnen zijn, echter daar hangen eisen aan vast waaraan wij niet willen voldoen en dat maakt onafhankelijkheid onmogelijk.

    Onafhankelijkheid vereist een deugdelijk en integere bestuurslaag. Het vereist zorgvuldig omgaan met de beschikbare financien. Het vereist een visie, een capaciteit tot kunnen anticiperen op veranderende omstandigheden. Het vereist een inzet van de gehele bevolking om het eiland vooruit te helpen, om de medemens op het eiland te helpen, om onze jeugd op te voeden, op te leiden en van goede normen en waarden te voorzien.
    En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan, maar het zal voor iedereen duidelijk zijn dat wij aan geen enkele eis voldoen en daarmee tonen wij zelf aan (dus niemand anders) dat we niet in staat zijn onszelf te besturen of zelfs onze toekomst te bepalen.
    Het probleem is dat niemand dit wil erkennen en vaak bestaan de redenen daarvoor wederom uit eigenbelang.

  16. U zegt wat velen hier op de eilanden denken. De droom van onafhankelijkheid is voorbij, nu we met eigen ogen zien wat het resultaat daarvan is geworden voor onze publieke sector en de voortdurende corruptie op alle vlakken. Hulp is ontzettend nodig. Samen sterk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *