NU | Waarom gaan banken steeds de mist in met het toezicht op witwassen?

De Nederlandse opsporingsdiensten kampen met capaciteitsproblemen.

Deze week werd bekend dat er niet alleen een onderzoek naar ABN AMRO is gestart voor het verzaken van het naleven van witwasregels. Er is ook een kans dat ING-bankiers alsnog voor de rechter moeten verschijnen. Hoe groot is het probleem van financiële criminaliteit eigenlijk, en wat gaat er mis met het toezicht erop?

Hoeveel geld er jaarlijks wordt witgewassen door transacties via Nederlandse banken weet niemand precies. Wereldwijd gaat het om tussen de 2 en 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp), schatten de Verenigde Naties. Dat komt neer op tussen de 715 miljard en 1,87 biljoen euro per jaar.

Als poortwachters van het financiële systeem moeten banken ervoor zorgen dat hun klanten niet ongestoord drugsinkomsten witwassen en terrorisme financieren. Dat is een flinke klus: de vijf grote Nederlandse banken (ING, ABN AMRO, Rabobank, Volksbank en Triodos) verwerken samen per jaar 9,8 miljard transacties. Dat zijn er 27 miljoen per dag.

Om witwassen aan te pakken moeten zij verdachte transacties van boven de 10.000 euro melden aan een speciale eenheid: de Financial Intelligence Unit (FIU). Denk bijvoorbeeld aan contant geld dat op een bankrekening wordt gestort en in delen naar een bananenexporteur in Zuid-Amerika wordt overgemaakt. Financiële instellingen zijn ook verplicht hun klanten te screenen, zodat ze weten met wie ze te maken hebben. Foute klanten moeten worden geweigerd of weggestuurd.

Flinke boetes voor Nederlandse banken

Hierin zijn banken afgelopen jaren flink tekortgeschoten. Want ING en ABN zijn niet de enige banken die (meerdere) boetes kregen of schikkingen troffen (in 2005 moest ABN zelfs 80 miljoen aan de Amerikaanse waakhond betalen wegens gebrekkig toezicht.). Rabobank betaalde eerder dit jaar een boete van een miljoen euro omdat het de klantdossiers niet op orde had, de Volksbank kreeg een boete omdat het zeven verdachte transacties niet had gemeld. Daarnaast werd Triodos op de vingers getikt door De Nederlandsche Bank (DNB) vanwege tekortkomingen in het voorkomen van witwassen.

Voormalig minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vroeg zich vorig jaar in een column in Het Financieele Dagblad af of “zolang mensen in de top van ons bankwezen regelgeving als een zinloze kostenpost zien, we kunnen verwachten dat de banken hun werk serieus zullen doen”.

De vrees voor reputatieschade door onderzoeken en boetes zou daar nu eindelijk verandering in kunnen brengen. Vijf Nederlandse banken kondigden eerder deze maand aan te willen gaan samenwerken in de strijd tegen witwassen.

Topje van de ijsberg

“Mijn angst is dat dit nog maar het topje van de ijsberg is”, zei Frank Elderson deze week op een bankenconferentie in Brussel. Hij doelde op onopgemerkte witwaspraktijken. Als directeur toezicht van DNB vindt hij dat er veel te weinig wordt gedaan om de problemen aan te pakken. Witwasoperaties overschrijden landsgrenzen, dan moet ook de controle en opsporing ervan die landsgrenzen overschrijden, meent hij.

Want ook al krijgt de FIU in Nederland jaarlijks honderdduizenden meldingen van verdachte sommen geld binnen, van de witwastransacties (in 2018 met een waarde van 9,7 miljard euro) blijft vervolgens veel op de plank liggen. De Nederlandse opsporingsdiensten kampen met capaciteitsproblemen.

Daarom zei Elderson van DNB eerder in een interview met Trouw: “Als ik een boef was, zou ik me rot lachen.”

Bron: Nu.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *