Opinie | Een diepgaande analyse van het project nieuwbouw ziekenhuis

Opinie Felix D. Pinedo

Felix D. Pinedo

Met bijzondere aandacht heb ik de disputen rondom het bouwen van een nieuw ziekenhuis gevolgd. Ik heb dan ook gemeend deze ‘position paper’ op te stellen waarin ik diverse aandachtspunten in verband hiermede naar voren breng.
Ik beschouw het bouwen van ziekenhuizen als een kunst, waarbij de vele interne en externe beleidsaangelegenheden op het gebied van de gezondheidszorg in verband hiermede in ‘place’ dienen te zijn wanneer het ziekenhuis er staat. Een kunst kun je niet van de ene op de andere dag meester zijn. Je moet je kunnen inwijden op alle facetten binnen de contouren van die kunst om een waardig product te kunnen leveren. Dit geldt in het onderhavige geval ook ten aanzien van de bouwtechnische kant in dit geheel en tevens voor alle vakgebieden die op grond van ‘state of the art’ dienen te functioneren om de patiënt van een hoogwaardige dienstverlening te kunnen verzekeren.

Het is redelijk dat de pas aangetreden regering de nodige tijd gegund werd om zich op de hoogte te stellen van wat de omvang en consequenties zijn van het nieuw te bouwen ziekenhuis. Ik vind de toentertijd door de overheid gevraagde drie weken, niet overdreven. Eén en ander vooral indien deze regering nog belangrijke definitieve beslissingen had moeten nemen en nog moet nemen. Er is hier namelijk sprake van het grootste en duurste project waarmee wij ooit te maken hebben gehad. Alsmede gaat het om een project dat voor de komende jaren het gezicht van onze gezondheidszorg gaat bepalen.

De nieuwe gezagsdragers dienen er wel rekening mee te houden dat in de afgelopen jaren veel voorwerk is verricht op dit gebied en dat men niet onnodig, terug moet gaan naar reeds gepasseerde stations. Het proces rondom de bouw van het ziekenhuis is in een stadium beland waarbij reeds een model op tafel lag, inclusief de nodige tekeningen die eventueel nog aangepast konden worden naar onze omstandigheden. Eenieder beseft nu wel dat het huidige Sint Elisabeth Hospitaal (Sehos), sinds jaren niet meer voldoet aan de normen en eisen van een modern ziekenhuis. Deze omstandigheden leiden er ook toe dat snel beslissingen genomen dienen te worden om met de nieuwbouw van start te gaan.

Het kiezen voor een reeds bestaand model, het Deventer model of welk ander model dan ook, brengt met zich mee dat sneller met de bouw begonnen kan worden. Het kiezen voor het model Deventer ziekenhuis bracht met zich mee dat de bouw niet kon geschieden op het terrein naast het Sehos. De overheid c.q. gedeputeerde heeft dan ook een beslissing genomen, die regelrecht indruiste tegen de door de diverse ‘stakeholders’ bereikte consensus voor wat betreft de locatie van het nieuw te bouwen ziekenhuis namelijk op de omliggende terreinen te Otrobanda. Dezelfde overheid heeft grof geld betaald aan consultants die diverse vergaderingen organiseerden met ‘stakeholders’ om uiteindelijk tot de bovengenoemde consensus te komen. De consistentie in beleid is hier helemaal de mist ingegaan.

Men moet beseffen dat het nieuwe ziekenhuis er moet staan voor de komende 100 jaar. Jaarlijks komt er 11 tot 12 procent van de huidige bevolking in het Sehos te liggen, herhaalde opnames en buitenlanders inbegrepen. De bevolking van Curaçao is sinds enkele jaren aan het groeien. Rekening houdend met deze groei, moet het nieuwe ziekenhuis dusdanig ingericht zijn, dat hier in de toekomst geen problemen door ontstaan.

Scenarios voor lokatie en financiering
In een rapport dat ik in 2003 in opdracht van de vakbond CBV heb opgesteld, zijn diverse opties meegenomen voor wat betreft de locatie van de nieuwbouw. De meest voor hand liggende optie was en is om de nieuwbouw te starten op het Sint Thomas terrein voor het ziekenhuis waarbij doorgebouwd wordt naar de omliggende terreinen van het Sehos. De Hamelbergweg dient vanaf de ingang van het winkelcentrum Colon afgesloten te worden opdat de nieuwbouw kan doorlopen naar het parkeerterrein, dat eigendom is van het Sehos, aan de Hamelbergweg. Het niet in gebruik zijnde mortuarium, het kleine druktankgebouw en de werkplaats bouwkundige dienst dienen met de grond gelijk gemaakt te worden om het bouwvervoer via de Hamelbergweg toegang te geven naar het bouwterrein.

Voor wat betreft de financiering van de kosten, heb ik jaar in jaar uit naar voren gebracht dat wij ernaar moeten streven om minimaal 50 procent van de kosten te kunnen binnenhalen via subsidie van Nederland en de Europese Unie of andere (nationale en internationale) organisaties die hiervoor in het leven zijn geroepen. Het voor 100 procent laten financieren door de commerciële instanties op het eiland of elders brengt met zich mee dat vanwege onder andere de rente, een bedrag van bijna één miljard gulden terug betaald dient te worden. Binnen de eerste jaren zullen dan niet eens de aanloopkosten ingehaald zijn. Als aanloopkosten neem ik ook mee de bedragen die nodig zijn om het huidige Sehos hoogkwalitatief draaiende te houden totdat het nieuwe ziekenhuis klaar is.

Nieuw ziekenhuis rechtopvolger SEHOS
Ik heb ook steeds gesteld dat de Stichting Sehos het nieuwe ziekenhuis zal moeten gaan exploiteren, met participatie van de meest relevante ‘stakeholders’ in de Raad van Toezicht van de nieuwe ‘Fundashon Hospital Sint Elisabeth Hospital’. Dus de nieuwe ‘Fundashon Hospital Sint Elisabeth’ dient de rechtsopvolger te worden van de huidige Stichting Sehos. Uit de toentertijd gehandhaafde werkwijze kon ik destilleren dat de Fundashon Hospital Nobo (FHN) de beheerstichting (eigenaar van het gebouw) zou zijn en dat er naar een exploitant gezocht zou worden.

De rechtspersoon, die het nieuwe ziekenhuis zou gaan exploiteren zou ook periodiek een zeker bedrag aan de Fundashon Hospital Nobo (FNH) of welke andere entiteit, die in de toekomst de eigenaar zou zijn van het nieuwe ziekenhuis, te betalen. Ik neem aan dat het de FHN zou zijn geweest, die dan verantwoordelijk zou zijn voor het terugbetalen van het op de kapitaalmarkt verkregen (gedeelte van het) bedrag voor de bouw van het nieuwe ziekenhuis. Het St. Martin Medical Center te St. Maarten wordt op een dergelijke wijze gerund.

Als men geen gebruik zou gaan maken van het huidige in het Sehos geïnvesteerde kapitaal aan onder andere allerlei machines en instrumentaria, (niet te vergeten het ‘human capital’) dan zal dit kapitaalverlies ook meegenomen moeten worden in reeds door mij genoemde aanloopkosten in verband met de nieuwbouw. Tevens dienen meegenomen te worden de opgebouwde negatieve jaarcijfers van het Sehos. Deze tekorten dienen door het Sehos in de komende jaren zoveel mogelijk door het Sehos afgebouwd te worden. Bovengenoemde incentives mijnerzijds, dienen serieus in overweging genomen te worden vooral met inachtneming van de toekomst van de meer dan 1000 personeelsleden en meer dan 300 gepensioneerden van het SEHOS.

Het is goed dat de dirigenten van het Sehos zich hierover beginnen te bezinnen. Voor mij was de beoogde zet met de FHN nagenoeg eenzelfde als hetgeen gaande is met de ambulancedienst Cems. Maar in het geval van het Sehos is dit veel gecompliceerder waarbij de gevolgen niet te overzien zijn.

Waarom wachten totdat de problemen over 5 à 10 jaar voor onze deur staan, als wij vanaf nu al de kans hebben om tot de nodige overeenstemmingen te geraken?
Hopelijk zullen onze gezagsdragers (politici) de door mij naar voren gebrachte aandachtspunten in welwillende overweging nemen.

Geen oude wijn in een nieuw vat
Hetgeen wij nu via de diverse nieuwsmedia horen of lezen, gaat over financiering, lokaliteit, architectuur en bouwkosten van het nieuwe ziekenhuis. Het is van groot belang om in te gaan op de functionaliteit van het nieuwe ziekenhuis in de toekomst. Hoe zullen de diverse beroepsgroepen ten opzichte van elkaar gaan functioneren met inachtneming van onder andere de noodzakelijke kwaliteitseisen, opdat de patiënt kan rekenen op een hoogwaardige integrale benadering van zijn/haar behandeling?

Naar mijn gevoel zou men al op diverse sporen bezig moeten zijn opdat wanneer het nieuwe ziekenhuis er zou staan, ook de randvoorwaarden die te maken hebben met de functionaliteit ervan gerealiseerd zijn.

Ik denk hierbij aan werkgroepen of kerngroepen die naast de bouwtechnische en financiële aspecten, reeds bezig zijn met onder andere eventueel aangepaste wetten die het hoog kwalitatief functioneren van het ziekenhuis garanderen zoals: de Landsverordening Zorginstellingen en de Wet Inspectie voor de volksgezondheid. Ook wetten die gaan over de rechtspositie van de patiënt zoals de kwaliteitswet, wet patiëntenrechten, wet op ‘privacy’ en een specifieke uitgebreide Landsverordening Geneeskundige behandeling.

Verder moet er aandacht zijn voor wetten gericht op nieuw te introduceren diagnostische en behandeltechnieken. Naast wetten is het belangrijk om een uitwerking te maken van de wijze waarop de medisch specialisten binnen het ziekenhuis gaan functioneren met inachtneming van hun honoraria. De juridische aspecten van de rechtspersoonlijkheid bezittende identiteit die het nieuwe ziekenhuis zal gaan exploiteren, moeten vastgesteld en uitgewerkt worden, met dien verstande dat deze entiteit de rechtsopvolger zal zijn van de Stichting Sehos.

Verder moet gesproken worden over de ruimtelijke ordening met de diverse beroepsgroepen die daarin moeten gaan werken. Daarnaast moet er aandacht zijn voor het aantal formatieplaatsen, inclusief clusterhoofden medici en verpleegkundigen. Het aantal verpleegkundige specialisten (‘nursespecialists’) die het verlengde van een gedeelte van het werk van de medische specialist uitvoeren, onder andere bij diabetici, kankerpatiënten en wondbehandeling, zal vastgesteld moeten worden.

Er zal nagedacht moeten worden over het upgraden van de verpleegkundige beroepsgroep, dat zal moeten leiden tot een vernieuwde verpleegkundige aanpak binnen het ziekenhuis, waarbij de patiëntgerichte zorg meer tot uiting komt. Dit kan door het toepassen van verpleegkundige onderzoeken die moeten leiden tot onder andere ‘evidence based nursing’.

Het gaat hier om nieuwe concepten binnen de gezondheidszorg waarin het huidige nationale ziekenhuis en andere zorginstellingen op dit moment zeer in tekort schieten.

De vraag is dan wie zich dient bezig te houden met bovengenoemde aandachtspunten. De rechtspersoon die het nieuwe ziekenhuis gaat exploiteren zal hierin een dikke vinger in de pap moeten hebben. Ervan uitgaande dat dit de nieuwe Fundashon Hospital Sint Elisabeth zal zijn, dient ernaar gewerkt te worden dat vanaf nu de nodige veranderingen binnen het Sehos plaatsvinden opdat men geen ‘oude wijn in een nieuw vat’ krijgt.

Naast professor dr. Herbert ‘Bob’ Pinedo zijn er nog vele andere professionelen op Curaçao die op hun specifieke kennisgebied binnen de gezondheidszorg, een belangrijke bijdrage kunnen leveren nu en na het functioneel worden van het nieuwe ziekenhuis. Derhalve dienen deze professionelen zich boven partijpolitieke disputen en uitlatingen te moeten plaatsen met in achtneming van het welzijn van het Curaçaose volk en in het bijzonder de patiënten.

Bezien vanuit het oogpunt van professionelen op het gebied van de gezondheidszorg was professor Bob Pinedo de enige in het bestuur van de FHN, die ruime kennis had op dit gebied. Verder waren er drie juristen en iemand uit Nederland, die ervaring heeft gehad met het bouwen van ziekenhuizen. Het bestuur van de FHN was volgens mij in deze dan ook niet evenwichtig.

Ik bekijk de hele gang van zaken rondom de bouw van het nieuwe ziekenhuis en de disputen hieromtrent, vanuit een bredere scope dan men tot nu toe via de nieuwsmedia hoort of leest. Er is nog veel te doen zowel in het functioneren van het huidige nationale ziekenhuis als naar de overgang van oud naar nieuw. Professor dr. Bob Pinedo en andere professionelen hebben nog veel inbreng te geven, ook wanneer het nieuwe ziekenhuis functioneel wordt.

Eigenlijk wordt binnen het huidige ziekenhuis geen (optimaal) gebruik gemaakt van de kennis van professor dr. Bob Pinedo, vooral in de opzet van een hoogst noodzakelijke beter functionerende kankercentrum, waarin een multidisciplinaire patiëntgerichte en holistische aanpak in de behandeling van de kankerpatiënt voorop dient te staan. Hierbij denk ik ook dat er specifieke aandacht besteed dient te worden aan een kinderkankercentrum en een Intensive Care afdeling voor jeugdigen in voorbereiding naar de nieuwbouw. De vraag rijst waarom professor Bob Pinedo met al zijn kennis en merites niet de kans krijgt om op zijn kennisgebied, namelijk de kankerwetenschap, een belangrijke plaats in te nemen binnen het geheel van de diagnostisering en kankerbehandeling binnen het huidige Sehos en de toekomstige nieuwe ‘Fundashon Hospital Sint Elisabeth’ als exploitant van het nieuwe ziekenhuis.

Verder denk ik dat het goed is dat de overheid en de entiteit die de FHN gaat vervangen, een website in werking stelt opdat het volk de ontwikkelingen zoals onder andere rapporten, statuten van deze entiteiten waarin de rechten, plichten en bevoegdheden worden beschreven, zou kunnen volgen.

Felix D. Pinedo

Felix Pinedo Is gepensioneerde van het Sehos. Hij werkte 25 jaar lang als Operatiekamerverpleegkundige en heeft ook in zijn 42-jarige carrière diverse staffuncties bekleed. Hij behaalde zijn ‘MSc in Nursing’ aan de University of Wales en studeerde twee jaar rechten aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA) waar hij de certificaat Gezondheidsrecht behaalde. Hij heeft daarnaast 39 jaar vakbondservaring binnen de zorgbond CBV, waarvan hij vele jaren bestuurslid is geweest. Andere functies die hij bekleedde waren Commissaris van ADC nv van 2004 – 2006 en voor korte tijd lid Raad van Toezicht Cems.

4 Reacties op “Opinie | Een diepgaande analyse van het project nieuwbouw ziekenhuis

  1. Geachte heer Pinedo,

    op elk forum lopen een paar gekken rond. Kaat is er eentje op dit forum.

    Nederig bied ik mijn excuses aan.

    Met vriendelijke groet,

    George LaStiwz

  2. @kaat. Waar haalt u die nonsens vandaan?
    Ik zie uw reactie tegemoet op hetgeen ik geschreven heb.
    Dit stuk heb ik vele jaren terug geschreven en zoals u ziet, papier is geduldig.
    Diverse door mij toentertijd aangehaalde onderwerpen zijn nog relevant. Denk ik.

  3. Als dit dezelfde felix pinedo is, vriendje van g schotte mfk, bai fliet.

  4. Een goed verhaal maar het is te merken dat de heer Felix een tijdje weg is geweest (waarschijnlijk met pensioenen bezig) want intussen noemen wij dieven met naam en rugnummers en draaien we niet om de feiten heen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *