Opinie | Sint Eustatius

Opinie dr. Willem A. Cecilia

Opinie dr. Willem A. Cecilia

Staatssecretaris en inmiddels minister Knops heeft recent aangekondigd dat in St. Eustatius op 21 oktober 2020 verkiezingen zullen worden gehouden voor wat betreft het lokaal bestuur. Zoals bekend heeft de nationale overheid lokaal ingegrepen en het lokale bestuur ontbonden.

Het vorenstaande was noodzakelijk omdat er sprake was van wetteloosheid en financieel wanbeheer, maar ook van discriminatie, intimidatie, bedreigingen en beledigingen, willekeur en het nastreven van persoonlijke macht ten koste van de inwoners van Sint Eustatius.

Dat er volgend jaar verkiezingen zullen worden gehouden is zonder meer goed nieuws en genoeg redenen dat politieke organisaties zich hiervoor op beginnen te maken. In deze context ben ik ook als ‘keynote speaker’ uitgenodigd om geïnteresseerden die de eilandelijke politiek in willen gaan, inzicht te geven in de veelzijdigheid van het eilandsraadlid zijn (meerdere rollen) en de verscheidenheid aan mogelijkheden die ze hebben om hun werk goed te doen (instrumenten).

Tevens heb ik mijn ervaringen gedeeld die ik op Bonaire heb opgedaan voor wat betreft de wet openbare lichamen Bonaire, St. Eustatius en Saba (WolBES) en de wet Financiën BES (FinBES) en ten aanzien hiervan al dan niet eigen interpretaties en de consequenties hiervan betreft de interactie tussen het college en de eilandsraad.

Wat mij echter sterk is opgevallen na gesprekken met verschillende inwoners van St. Eustatius is het feit dat de meeste mensen op St. Eustatius zeer timide zijn en hun mening liever voor zich houden. Tevens valt te constateren dat vele inwoners het besluitvormingsproces van de regeringscommissaris niet transparant vinden en dat niet naar hen wordt geluisterd.

In een ingezonden stuk in de ‘Statia News’ beklaagt de ex gedeputeerde van de Democratische partij zich bijvoorbeeld over het feit dat de totstandkoming van de ingestelde maatschappelijke raad van advies onduidelijk is. Er worden bijvoorbeeld geen notulen opgesteld, althans deze zijn niet algemeen beschikbaar, en leden van de maatschappelijke raad weten niet op welke manier hun punten in het besluitvormingsproces worden meegenomen.

Vreemd is dat klaarblijkelijk aan de leden van de maatschappelijke raad, die nota bene op onduidelijke criteria is samengesteld, min of meer een verbod is opgelegd om met ‘derden’ over hun werkzaamheden ruggespraak te houden.
Uit verschillende wetenschappelijke tijdschriften (journals) kan worden opgemaakt dat er verschillende uitdagingen zijn om de democratische ontwikkeling na terugval (zoals in St. Eustatius) het hoofd te bieden.

Er wordt gesteld dat in het bijzonder dringend het vacuüm van orde, achtergelaten door de ineenstorting of het wegvallen van het gezag en capaciteit, aangepakt moet worden. Imperatief is om niet alleen de burgers en hun onafhankelijke organisaties als het ware te machtigen dan wel in staat te stellen mee te doen, maar om tevens overheidsinstellingen met de benodigde middelen te voorzien, alsook de benodigde training en organisatie, maar belangrijker nog het geven van een gevoel van een gezamenlijke missie. Met andere woorden het gevoel van betrokkenheid (ownership) moet nagestreefd worden.

In 2015 is op grond van artikel 205 lid 2 jo. Artikel 204 lid 1 onder i van de WolBES opdracht aan de Rijksvertegenwoordiger gegeven om op korte termijn een stuurgroep op te richten waarin de gezaghebber, de gedeputeerden en de eilandsecretaris zitting hadden.

Onder het voorzitterschap van de Rijksvertegenwoordiger is er een plan van aanpak opgesteld voor het op orde en onder controle krijgen van de bestuurlijke problematiek. In het plan is inzichtelijk gemaakt op welke wijze er concrete verbeteringen in het bestuurlijk en ambtelijk functioneren kan worden gerealiseerd. De realisatie van het in het plan genoemde doelstellingen moesten uiterlijk op 1 januari 2018 zijn afgerond.

Bij de uitvoering had de stuurgroep de regie en moest leiding geven aan een ordentelijke uitvoering en voortgang van de plannen. Het vorenstaande heeft jammer genoeg niet geresulteerd in verbeteringen op St. Eustatius.
In februari 2018 heeft Nederland uiteindelijk het gezag overgenomen en de redenen hiervan staan buiten kijf, maar dat het zover is gekomen mag Nederland zichzelf ook aanrekenen.

Na 20 maanden is het lokaal bestuur echter nog niet hersteld. Het ligt internationaal gezien in de lijn der verwachtingen dat Nederland zo snel als mogelijk het vacuüm van orde zal herstellen en samen met de burgers van St. Eustatius de capaciteitsopbouw en andere gebreken gezamenlijk aanpakt zodat het gevoel van een gezamenlijke missie gecreëerd wordt. Als zodanig kunnen bestuurlijke excessen en wanordelijk gedrag die in het kort verleden plaats hebben gevonden, voor de toekomst effectief worden bestreden.

Door uitsluiting van burgers en hun onafhankelijk organisaties onder andere ook de politieke, heeft duidelijk zijn weerslag omdat zij (burgers op St. Eustatius) meer apathisch zijn geworden en geloof in hun eigen mensen aan het verliezen zijn. Nog erger is het als er verkiezingen worden beloofd maar de nieuw gekozen raad geen bevoegdheid heeft om gedeputeerden aan te stellen of een begroting op te stellen en goed te keuren. Tevens is het ook niet duidelijk hoe de lokale democratie op termijn hersteld zal worden.

Het gevaar is daarom ook levensgroot dat geen enkele politieke partij of organisatie aan de verkiezingen van volgend jaar deel zullen nemen. Het heeft namelijk geen enkele zin. Het zal wel van goed bestuur getuigen als de lokale democratie volledig wordt hersteld en het lokale bestuur onder strenge doch gekwalificeerde supervisie hun eigen ‘nation building’ voortzetten. het wederzijds vertrouwen heeft geen enkele kans van slagen in St.Eustatius als burgers en hun onafhankelijke organisaties niet grondig worden betrokken.

Het bevorderen van de democratie, onder andere het snelle herstel en daadwerkelijk functioneren van de lokale democratie, en de versterking van goed bestuur zijn kerncomponenten geworden voor initiatieven van de Verenigde Naties voor wat betreft het weder vredig met elkaar leven in een maatschappij of land na een democratisch achteruitgang.

Geen twijfel dat Nederland zich hieraan zal houden maar voor wat betreft St. Eustatius en voor behoud van de eigen waarde van de Statianen kan het wel twee tandjes hoger.

Nederland dient daarom per direct koers te wijzigen en gelijktijdig de lokale democratie te herstellen en versterken van goed bestuur, en niet de een (herstel lokale democratie) afhankelijk te maken van de ander (versterken goed bestuur) zoals nu klaarblijkelijk de intentie is.

dr. Willem A. Cecilia

Een Reactie op “Opinie | Sint Eustatius

  1. Drechi pa bosnan Tur

    Heer Cecilia,……
    Ik ben trots op U…… Het opnemen tegen de gevestigde orde getuigt van “Balls” …… ” …….”Brass balls.
    En U hebt gelijk als U stelt dat de commissaris die door Nederland is aangesteld een weinig doorzichtige karakter heeft: Hoe haal je het in je hoofd om je zo te laten gebruiken door de Nederlandse Staat!! Je track record op Curacao is al “Pet”, en nu leen je je voor laag bij de grondse, op ziel van de echte democraten op Statia trappende opstelling. Shame on you Commissaris. En tegelijkertijd op de “Quasi Minister”, toen nog staatssecretaris die het geheel heeft opgezet…….: een zeer arrogante figuur in mijn ogen… Bah!!!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *