Opinie | Uit de knellende band van het Koninkrijk

Door Ronald van Raak en André Bosman

Tweede Kamerlid Bosman (VVD) tijdens het debat donderdag met minister Plasterk en SP’er Ronald van Raak als aandacht toehoorder. | FOTO RENÉ ZWART

Tweede Kamerleden Bosman (VVD) en Ronald van Raak (SP)  | FOTO RENÉ ZWART

Een losser gemenebest kan leiden tot betere verhoudingen met Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

Op 15 december is het 60 jaar geleden dat het Statuut voor het Koninkrijk werd opgesteld, de Grondwet van Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Een bijzonder feestelijke gelegenheid wordt dit niet. Nederland heeft in het kader van het Koninkrijk dit jaar verschillende keren ingegrepen in het bestuur van de andere landen. Aruba kreeg een aanwijzing over de overheidsfinanciën, Sint Maarten kreeg te maken met een onderzoek naar corruptie en vriendjespolitiek. Ook op Curaçao moest de afgelopen jaren meermaals worden ingegrepen.
Volgens het Statuut is het Koninkrijk verantwoordelijk voor mensenrechten, rechtszekerheid en goed bestuur in elk van de landen. Het verzekeren van deze ‘waarborgen’ komt in de praktijk vooral op de schouders van Nederland.

Er is geen Koninkrijksregering, alleen een Rijksministerraad, waar ons land altijd een meerderheid heeft. En er is geen Koninkrijksparlement; belangrijke beslissingen worden genomen in de Tweede Kamer, waar inwoners van Aruba, Curaçao en Sint Maarten niets over te zeggen hebben.

Een moeilijke echtscheiding
Het Statuut is eigenlijk een soort echtscheidingsdocument. Na de onafhankelijkheid van Indonesië was het idee dat de overige koloniën ook snel hun eigen weg zouden gaan.

Het Statuut bood Nederland de mogelijkheid om koloniën meer autonomie te geven, maar tegelijkertijd toezicht te houden op de overgang naar onafhankelijkheid.

In 1975 werd Suriname onafhankelijk. De eilanden in de Cariben werden in 1954 omgedoopt tot de Nederlandse Antillen. Door de geringe omvang van de eilanden en de onderlinge wedijver bleek onafhankelijkheid van dit land geen echte optie.
In 1986 wilde Aruba een ‘status aparte’, in 2010 scheidde de rest. Sint Maarten werd een autonoom land, Bonaire, Saba en St. Eustatius werden onderdeel van Nederland. Nieuwe verhoudingen vroegen ook om heldere verantwoordelijkheden.

SP en VVD hebben in 2010 aangedrongen op herziening van het Statuut. Een meerderheid in de Tweede Kamer besloot echter anders. Nederland saneerde wel de schulden, maar liet na voldoende waarborgen en zekerheden in te bouwen voor goed bestuur.

Erkenning van gelijkwaardigheid
2010 Gaf mensen op Curaçao en Sint Maarten hoop, maar leidde tot teleurstelling. Door slechte screening en gebrekkige controle kwamen bestuurders aan de macht die gevoelig bleken voor corruptie en vriendjespolitiek. Ook slecht financieel beleid leidde ertoe dat de bemoeienis van Nederland alleen maar groter werd.

Dat geldt ook voor Aruba, dat vanwege slecht financieel beleid eveneens te maken kreeg met ingrijpen. De weerstand tegen bemoeienis vanuit Nederland blijft groeien, de premier van Aruba ging deze zomer zelfs in hongerstaking.
Onze landen hebben eeuwenoude banden, die wij voor de toekomst graag willen behouden. De knellende band van het Koninkrijk leidt echter tot een sfeer van ruzie en achterdocht en drijft ons steeds verder uiteen.

Om een gezamenlijke toekomst mogelijk te maken moeten de verantwoordelijkheden tussen de landen helder worden. Wat ons betreft gaan onze landen samenwerken op basis van gelijkwaardigheid en volgens duidelijke afspraken.

Onze vriendschap behouden
Het is tijd voor verandering. Nederland kan goed bestuur niet afdwingen als bestuurders op de eilanden dat niet willen. We kunnen wel hulp bieden op het moment dat de eilanden ons daarom vragen. Dat kan in de vorm van een gemenebest, een verband van onafhankelijke staten.

Wij hebben hiertoe gezamenlijk een initiatiefnota ingediend, die maandag in de Tweede Kamer wordt besproken. Dit idee is niet nieuw. Politici op de Antillen hebben in het verleden al vaker gepleit voor een vorm van gemenebest, zoals begin jaren zeventig ‘Betico’ Croes, voorvechter van een autonoom Aruba. In ons land maakte minister Hirsch Ballin in 1990 al een Schets van een Gemenebestconstitutie voor het Koninkrijk.

Nederland zou met elk land een verdrag kunnen sluiten over samenwerking, waarbij wordt aangesloten bij de wensen en behoeften van elk eiland. Het is aan de bevolking om te bepalen hoe nauw de bestuurlijke band met Nederland wordt en welke taken door ons land worden uitgevoerd.

Wij kunnen daarbij voorwaarden stellen, zodat we die verantwoordelijkheid ook echt kunnen waarmaken. De bevolking van elk eiland blijft volledig vrij om haar eigen toekomst te bepalen en de hulp van Nederland op te zeggen. Daardoor kunnen de eilanden werkelijk autonoom worden, maar kan onze eeuwenoude vriendschap behouden blijven.

Door Ronald van Raak en André Bosman

Ronald van Raak is lid van de Tweede Kamer voor de SP.  André Bosman is lid van de Tweede Kamer voor de VVD.

Bron: Antilliaans Dagblad
Dossier: Consensus Rijkswetten – en de strijd tegen de Rijkswetten

4 Reacties op “Opinie | Uit de knellende band van het Koninkrijk

  1. Onafhankelijk zijn; Jezelf financieel, Kunnen bedruipen.
    DAT GAAT NIET. Wij, hier op de eilanden kunnen nog niet eens een kustwacht laten functioneren.
    verder geen industrie, geen export, dus niets om op te bouwen. alleen zakken geld van nederland, waar in iedereen probeerd te graaien, voordat de concurrentie dat doet.
    dat is geen basis, eerst volwassen worden en leren omgaan met geld.
    DAn heeft het zin…. Het is als dat jochie thuis—-
    De was wordt gedaan- het huis wordt beschermt, papa brengt geld voor het eten en houdt de vriendjes van het jochie in de gaten…

  2. Renée van Aller

    Politici in het Koninkrijk zijn toch wel bijzonder bekwaam om de heersende meningen naar hun hand te zetten. Dat kan positief en negatief worden gebracht. Politici in het Caribische Koninkrijk zien Hollanders als indringers, koloniale zwarte pieten en bemoeials. Daar zit wat in maar minder dan wordt aangenomen in sommige kringen. Nederlanders zien Caribische Nederlanders als te gemakkelijk, niet altijd integer en ze komen steeds vragen om meer geld. Ook daar zit soms wat in maar minder dan u denkt. Maar alle burgers vragen om meer, excellenties, zeker als ze geen werk hebben en ook geen uitzicht daarop. Als politici moet u met uw burgers kunnen omgaan. Dat u een zondebok zoekt voor uw politieke ongenoegen is begrijpelijk, hoe verder weg hoe beter. Dus is het in sommige kringen prima om makamaba’s van alles de schuld te geven en in andere elitaire kringen dringt men aan om uit het Koninkrijk te stappen. Begrijpelijk allemaal, maar onjuiste- en nergens op gebaseerde optimistische berichtgeving. U koop een kat in de zak als u daar op in zou gaan. U wordt ter slachtbank geleid als voormalige kolonie. Wilt u dat? Sommige elitaire kringen wensen dat om de aandacht van het eigen falen uit het zicht te houden.
    “Het Statuut is eigenlijk een soort echtscheidingsdocument. Na de onafhankelijkheid van Indonesië was het idee dat de overige koloniën ook snel hun eigen weg zouden gaan.
    Het Statuut bood Nederland de mogelijkheid om koloniën meer autonomie te geven, maar tegelijkertijd toezicht te houden op de overgang naar onafhankelijkheid.”
    Dit onderdeel van de berichtgeving is geheel nieuw voor mij, voor u ook? Opeens is het Statuut de weg naar de onafhankelijkheid? Daarvoor was het Statuut niet bedoeld. Een mooi voorbeeld van hoe iemand op het goede of verkeerde been kan worden gezet. Als wij maar onze zin krijgen. Dat heet tegenwoordig in Koninkrijksverband: positieve beïnvloeding. Daarbij moet wel met een onschuldige blik de wereld worden ingetuurd, dat wekt devotie. Nu nog even de duimschroeven van de aanwijzingen pijnlijk aanschroeven. Wat werkt dat uitstekend hé, het ongezien toevoegen van een nieuw perspectief. Floep uit het niets. Van de VVD valt dat te volgen, maar van de SP? Hebben we in het Caribische gebied niet twee fris ogende heren of twee verpletterend mooie dames die met foto die betoog even vakkundig vernielen? Een voorzet. Het zou voorstanders en tegenstanders van het Koninkrijk sieren met een feitelijk lijstje te komen van voor- en nadelen op de korte en lange termijn voor de eilanden en Nederland (behalve financieel) om het Koninkrijk op te heffen. Ingegeven door verstand en niet door gierende emoties of eigen belang.

  3. @andres,
    ja, dat klopt.
    Maar het volk kennende, zullen ze alles geloven wat de corruptici van Curacao zeggen en de verkeerde keuze maken bij een referendum.
    Want de corruptici roepen dan weer herkolonisatie/Racisme.
    Daar is het ongeschoolde volk gevoelig voor en natuurlijk zullen er weer een hoop stemmen gekocht gaan worden.
    Dus het is niet ondenkbaar dat de MFK/MAN/PS het volk goed weten te manipuleren.
    Daarna kan de maffia zijn gang gaan en het land/volk verder uitknijpen.
    De mensen die een beetje verstand hebben en waat geld zullen het land verlaten.
    Dus ik zou maar niet zo overtuigd zijn van je idee, dat het niet kan gebeuren.

  4. Andres Opmerker

    “De bevolking van elk eiland blijft volledig vrij om haar eigen toekomst te bepalen”
    Niet de corrupte regering van o.a. Curaçao maakt dit uit!
    Als de heren Bosman en van Raak dit maar goed in hun oren knopen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *