Trouw | Zo simpel is uitstappen Antillen niet

Analyse Teun Lagas

En mocht er al een telefoontje komen uit Curaçao, Aruba of Sint-Maarten dan is de route naar de echtscheiding veel langduriger en ingewikkelder dan Rutte nu suggereert. Bijvoorbeeld omdat niet alleen Nederland, maar alle eilanden in het koninkrijk moeten instemmen, voordat de koning z’n handtekening onder de afscheidingswet kan zetten.

Zo bont als Hero Brinkman maakte Mark Rutte het niet, toen hij na zijn eerste bezoek als premier aan de Antillen zei dat de voormalige koloniën in Caribisch Nederland op elk gewenst moment uit het koninkrijk kunnen stappen. “Dan belt u even en dan regelen we dat”, luidden de weinig hartelijke woorden van Rutte.

Rutte hield nog wel de volkenrechtelijke afspraken in het oog, die de Verenigde Naties hebben vastgelegd voor de verhouding tussen een voormalig moederland en een vroegere kolonie. Oud-PVV-Kamerlid Brinkman deed dat niet, toen hij in 2008 tijdens een bezoek van parlementariërs aan Curaçao riep dat Nederland het ‘boevennest’ de Antillen het beste kan proberen te verkopen op Marktplaats.nl. “Respectloos”, zei premier Balkenende destijds.

Rutte hield er afgelopen week beter rekening mee dat het nooit een eenzijdige keuze van Nederland kan zijn om de band met de Antillen te verbreken. In het Koninkrijksstatuut dat de relatie beschrijft, volgens de regels van de VN, staat klip en klaar dat het initiatief om uit het koninkrijk te stappen alleen op de eilanden zelf kan worden genomen, na een referendum onder de lokale bevolking.

De uitnodiging ‘u belt maar’, wordt door sommige Haagse politici bot en grof gevonden. D66 en GroenLinks ergeren zich groen en geel aan de houding van de premier, omdat die makkelijk kan worden opgevat als een hint aan de eilanden dat Den Haag veel voelt voor een echtscheiding. D66-leider Alexander Pechtold, zelf in 2005 als minister verantwoordelijk voor de relaties overzee, noemt de uitspraak van Rutte ‘ongelooflijk fout’. “Zo bevestig je de botte houding waar we in Nederland op de Antillen om bekendstaan”.

Schuldsanering
U belt maar en we helpen u vertrekken, is wat de critici betreft dus een voorbarige en ongepaste kreet in het altijd gevoelige overleg tussen Nederland en de Antillen. Nog maar drie jaar geleden werden de contracten getekend voor de nieuwe verhoudingen. De oude Nederlandse Antillen hielden op 10 oktober 2010 op te bestaan. Curaçao, Aruba en Sint-Maarten werden aparte landen, maar bleven binnen het koninkrijk. In het statuut zijn mensenrechten gewaarborgd en staat dat Den Haag behulpzaam blijft bij buitenlands beleid, defensie en justitiële zaken. Nog één keer ging er een paar miljard voor schuldsanering de oceaan over. Bonaire, Sint-Eustatius en Saba werden een soort Nederlandse gemeenten.

Zo bevestig je de botte houding waar we in Nederland op de Antillen om bekendstaan.

Alexander Pechtold

Die afspraken over de nieuwe verhoudingen zijn nog vers en fragiel. En mocht er al een telefoontje komen uit Curaçao, Aruba of Sint-Maarten dan is de route naar de echtscheiding veel langduriger en ingewikkelder dan Rutte nu suggereert. Bijvoorbeeld omdat niet alleen Nederland, maar alle eilanden in het koninkrijk moeten instemmen, voordat de koning z’n handtekening onder de afscheidingswet kan zetten.

Houding Washington
De PVV zal Rutte’s uitnodiging graag steunen. Zijn eigen VVD is stil instemmend en ook coalitiepartner PvdA zwijgt over de uitspraak. PvdA-Kamerlid Van Dam ging trouwens afgelopen najaar ook al eens op dezelfde toer als Rutte. “Als onafhankelijkheid de wens van Curaçao is, zijn we bereid daaraan mee te werken”, zei Van Dam in het parlement.

Naast de weinig diplomatieke houding jegens de eilanden, toonde Rutte zich ook niet erg behoedzaam ten opzichte van Washington. De VS zouden bepaald niet staan te juichen, als vlak voor de kust van Venezuela een eiland met veel drugscriminaliteit onafhankelijk wordt en Nederland de rechtsstaat op Curaçao niet meer helpt te handhaven.

Bron: Trouw

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *