Trouw | Zuid-Amerika moet kiezen: wordt het de VS, EU of China?

Argentine President Mauricio Macri offers a press conference at the Casa Rosada presidential palace in Buenos Aires on January 17, 2017. While the IMF lowered its growth expectations for Argentina, President Mauricio Macri reiterated that he expects the third largest economy in Latin America to grow by 3% in 2017. / AFP PHOTO / Eitan ABRAMOVICH

© AFP. President Macri van Argentinië / AFP PHOTO / Eitan ABRAMOVICH

Handel Argentinië en Brazilië praten over de toekomst van handelsblok Mercosur.  Zoeken de Zuid-Amerikanen toenadering tot China?

De presidenten Macri van Argentinië en Temer van Brazilië komen vandaag bijeen in de Braziliaanse hoofdstad Brasilia over een belangrijke vraag: Welke kant moet het op met het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur, en hoe moeten ze omgaan met het recalcitrante, inmiddels geschorste lid Venezuela?

Venezuela staat voor een Zuid-Amerikaanse samenwerking waarvoor Macri en Temer allergisch zijn. Voormalig president Hugo Chávez van Venezuela was de drijvende kracht achter een poging om het economische blok Mercosur (opgericht in 1991, en een samenwerking tussen Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Venezuela) tot politieke unie om te bouwen, om zo tegenwicht te bieden aan de VS.

Daarmee stond Chávez in een lange traditie: pogingen om Zuid-Amerika te verenigen gaan lang terug. Tijdens een ontmoeting in 1822 in Guayaquil tussen de twee mannen die Zuid-Amerika bevrijdden van de Spaanse overheersing, de Argentijn José de San Martín en Venezolaan Simón Bolívar, werd al geprobeerd Zuid-Amerika te verenigen. Dat mislukte. Chávez gaf het oude ideaal nieuw elan, en vond medestanders in Argentinië en Uruguay, die het gedachtegoed van San Martín en Bolívar omarmden.

© EPA. President Temer van Brazilië   EPA/SEBASTIAO MOREIRA

© EPA. President Temer van Brazilië EPA/SEBASTIAO MOREIRA

Dood spoor

Met de komst van Donald Trump zijn de geopolitieke verhoudingen ook nog eens veranderd.

Maar Chávez overleed, en Venezuela staat alleen sinds de Argentijnen in december 2015 de rechts-liberale Mauricio Macri kozen tot president. In Brazilië werd afgelopen jaar de linkse Dilma Roussef afgezet en opgevolgd door de rechtse Michel Temer. Het nieuwe duo ziet weinig heil in politieke eenwording. Sterker: na hun komst werd Venezuela als lid geschorst (zie kader).

Zo belandde Mercosur als politieke unie op een dood spoor. Met de komst van Donald Trump zijn de geopolitieke verhoudingen ook nog eens veranderd. De Argentijnse politicoloog Andrés Malamud van de Universiteit van Lissabon betoogt dat Argentinië en Brazilië, de twee grootste economieën van Zuid-Amerika, een strategische keuze moeten maken. Hij schetst drie opties: meer onderlinge handel, vrijhandelsverdragen sluiten met zoveel mogelijk andere landen of dichter aanschurken tegen grootmacht China.

China

De invloed van China in Argentinië is groot

Macri wil vrijhandelsverdragen sluiten en zijn ambtsgenoot Temer overtuigen vaart te maken met een EU-deal. Maar de Braziliaan is impopulair en zijn land verkeert in een diepe politieke crisis sinds het afzetten van Rousseff. Brazilië kijkt dus voorlopig de kat uit de boom en Braziliaanse ondernemers hopen vooral te profiteren van het conflict tussen Trump en hun grootste concurrent Mexico.

Malamud raadt de twee presidenten dan ook aan om met China om de tafel te gaan omdat Peking de belangrijkste partner is van Mercosur. “Het is onvermijdelijk”, aldus de politicoloog. “Een verdrag met de EU zou een enorme symbolische waarde hebben maar met de huidige politieke verdeeldheid in Europa zie ik dat op korte termijn niet gebeuren”.

De vraag is of Macri en Temer nog wel een keuze hebben. De invloed van China in Argentinië is groot. Zo financiert Peking het leeuwendeel van de openbare werken en strijken steeds meer Chinese bedrijven neer in Buenos Aires. Ook bouwt het zijn eerste buitenlandse militaire basis in Argentijns Patagonië. Malamud: “Een verregaande samenwerking op politiek en militair niveau lijkt een logisch vervolg op de huidige relatie.”

Minister Venezuela niet uitgenodigd

Dat het niet botert tussen de leden van Mercosur bleek tijdens de vergadering van het blok in december in de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires. “U bent niet uitgenodigd, excellentie!”, snauwde een Argentijnse ambtenaar toen tegen Delcy Rodríguez. De Venezolaanse minister van buitenlandse zaken was op eigen initiatief gekomen om de schorsing van Venezuela aan te vechten. “Als ze me niet binnen laten, klim ik door het raam”, aldus een vinnige Rodríguez tegen de verzamelde pers.

Mercosur schorste begin december Venezuela voor onbepaalde tijd. Volgens de Argentijnse politicoloog Andrés Malamud terecht, omdat het land zijn afspraken consequent niet nakomt. “Ze zijn sinds 2012 lid en hebben 90 procent van de wet- en regelgeving nog niet ingevoerd”, aldus de politicoloog. “Voor Venezuela is Mercosur geen handelsblok maar een politiek verbond.”

Bron: Trouw

Een Reactie op “Trouw | Zuid-Amerika moet kiezen: wordt het de VS, EU of China?

  1. Er zijn inmiddels wat steken gevallen. China spint daar garen bij. Na de verovering van Afrika is nu Zuid Amerika aan de beurt. Ook de kleinste landjes worden erbij gesleept. Curacao bijvoorbeeld.
    Inmiddels vergeten de geldhongerige Brazilianen en Argentijnen, dat China nog steeds een communistisch land is. Volgens Mao Zedong komt communisme uit de loop van een geweer.
    Als iemand in China vindt dat het tijd is om de nieuwe generatie kennis te laten maken met het begrip revolutie, hebben we zo de opvolger van de Culturele Revolutie aan de broek, maar dan wel akelig dichtbij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *