Volkskrant | BREAKING: EU en Verenigd Koninkrijk bereiken akkoord over Brexit; Brits Lagerhuis moet nog instemmen

Europese Unie en Verenigd Koninkrijk bereiken akkoord over Brexit
Marc Peeperkorn

Britse premier Johnson, vandaag bij de ambtswoning aan Downing Street 10 |  Getty

De Europese Unie en de Britse regering zijn het eens over een ordelijke Brexit. Na een eindspurt van zes dagen zeer intensief onderhandelen, ontmantelden de onderhandelaars van Brussel en Londen donderdag alle resterende blokkades voor het langverhoopte Brexitakkoord. De grote vraag is nu of het Britse Lagerhuis ermee instemt.

Dat is niet zeker. De de Noord-Ierse DUP-partij, die het kabinet van de Britse premier Johnson gedoogsteun verleent, liet vanmorgen weten tegen de deal te zijn.  Johnson zelf toonde zich opgetogen over het principeakkoord. Volgens EU-onderhandelaar Barnier heeft Johnson aan hem en Commissievoorzitter Juncker verzekerd dat hij de stemming in het Lagerhuis over het Brexitakkoord kan winnen.

Barnier sprak donderdagochtend over een ‘eerlijk en redelijk akkoord’. De Europese regeringsleiders zullen naar verwachting het akkoord vanmiddag goedkeuren. Daarna is het aan het Britse Lagerhuis en tot slot aan het Europees Parlement. Het is ongewis of dat allemaal lukt voor de beoogde Brexitdatum van 31 oktober, mogelijk moet de vertrekdatum voor het Verenigd Koninkrijk met een paar weken worden uitgesteld.

Het Britse parlement verwierp drie keer eerder een ontwerpakkoord over de Brexit. Het kostte toenmalig premier Theresa May haar politieke carrière. Premier Boris Johnson heeft steeds gezegd dat zijn land op 31 oktober de EU verlaat, met of zonder deal. Een akkoord heeft zijn voorkeur omdat zonder regeling economische en financiële chaos onvermijdelijk zijn.

Tunnel

De laatste dagen zaten de onderhandelaars ‘in de tunnel’, zoals de radiostilte rond de finale gesprekken in Brussel werd aangeduid. Vertrouwelijke verslagen over de onderhandelingen toonden dat een akkoord hoogst onzeker was. Ook woensdag nog veranderde de stemming met het uur, variërend van ‘de deal is rond’ tot ‘impasse’.

Aan het slot van die dag had EU-onderhandelaar Barnier goed nieuws voor de EU-ambassadeurs van de lidstaten. ‘We hebben grote vooruitgang geboekt op weg naar een juridisch stevige tekst’, zei hij hun achter gesloten deuren. Barnier waarschuwde dat ‘het eind van de tunnel’ nog niet is bereikt omdat het Lagerhuis de overeenkomst kan afschieten. Barnier noemde de situatie in het Lagerhuis ‘breekbaar’.

Het grootste struikelblok tussen Brussel en Londen was het voorkomen van grenscontroles tussen Ierland en Noord-Ierland, dat met Groot-Brittannië de EU verlaat. Grensposten tussen de twee landsdelen op het Ierse eiland zouden het geweld uit de jaren van de ‘Troubles’ weer doen oplaaien. In het eerdere akkoord met May was een vangnet – de befaamde backstop – opgenomen, dat moest garanderen dat de grens tussen Noord-Ierland en Ierland ook voor goederen openbleef. Die backstop stuitte op hard verzet bij Johnson en het Lagerhuis. Londen zag het als een Brussels korset voor Brits grondgebied.

Garanties

In het nieuwe akkoord valt Noord-Ierland straks op papier onder de Britse douaneregels. In de praktijk zal het de EU-regels blijven volgen, waardoor grenscontroles met Ierland niet nodig zijn. Dit idee werd in februari 2018 al door de EU op tafel gelegd, maar kreeg toen geen goedkeuring van Londen. De EU eist harde garanties dat de Iers-Noord-Ierse grens geen smokkelroute wordt naar de EU voor goederen uit de rest van de wereld.

Verder ziet Londen af van een eerdere eis dat de DUP in het Noord-Ierse parlement eenzijdig de afspraken met de EU kon opzeggen. In het principeakkoord is de toestemming van beide partijen (EU en Noord-Ierland) nodig om nieuwe regels in te voeren. Ook zijn zijn er volgens Barnier garanties die de risico’s op smokkel en BTW-fraude – wat de interne markt van de EU zou ondermijnen – tot een minimum beperken.

Barnier erkende donderdag dat de laatste onderhandelingsfase ‘soms heel moeilijk’ was. ‘Daarom gebruikte ik steeds de metafoor van het beklimmen van een berg.’

Zaterdag komt het Lagerhuis bijeen. Faalt Johnson dan het Brexitakkoord goedgekeurd te krijgen, dan bereikt de politieke chaos in Londen een nieuw hoogtepunt. Mogelijk treedt Johnson dan af om verkiezingen af te dwingen. In dat geval is uitstel van de Brexit met een aantal maanden onvermijdelijk.

Gaat het Lagerhuis akkoord, dan is het einde van het Britse EU-lidmaatschap na 46 jaar op 1 november een feit.

Uniek

Het is voor het eerst dat een lidstaat de Unie verlaat, het resultaat van het Brexitreferendum in 2016. Met het akkoord krijgt het Verenigd Koninkrijk tot maximaal december 2022 de tijd om een handelsakkoord met de EU te sluiten. In die overgangsperiode blijft alles hetzelfde voor Londen – het volgt de EU-regels, betaalt de EU-contributie – behalve dat het niet meer aan tafel zit waar de besluiten vallen.

Dit is een update van een eerder verschenen artikel.

Bron: Volkskrant

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *