Volkskrant | De makamba moet inburgeren: ‘Het mag hier dan warm zijn, maar dan ga je niet driekwart naakt over straat’

‘makamba’s’ op Bonaire | Kees Broere

‘Makamba’s’ op de fiets door het centrum van Kralendijk. Beeld Martijn Steiner Lovisa

De meeste nieuwkomers op Bonaire zijn ‘makamba’s’, witte Nederlanders. En dat kan weleens wringen met de lokale bevolking. ‘We moeten oppassen dat de Nederlander het hier niet opnieuw voor het zeggen krijgt.’

De balkonscène is een hoogtepunt. Rond half twaalf in de ochtend stopt een bus van Tropical Travel, vol met Nederlandse toeristen, op de weg naast het minigolfterrein. De eigenaresse staat boven aan de trap, stapt uit de schaduw in het zonlicht en begint enthousiast naar de passagiers te zwaaien.

Dan gaat de bus weer verder, op weg naar de volgende attractie. ‘Ach ja’, zegt Karin van Scheijndel, ‘het hoort erbij. Veel mensen kennen ons nu eenmaal.’ Zij en haar man, Hans ten Böhmer, zijn op Bonaire beroemd als ‘de scheetjes’, de koosnaam die zij overhielden na hun optreden in de tv-serie Ik vertrek.

Zo’n drieënhalf jaar geleden kwamen zij naar het Caribische eiland, dat binnen het Nederlands koninkrijk sinds 2010 de status van ‘bijzondere Nederlandse gemeente’ heeft. Hun minigolfbaan van achttien holes, extra verfraaid met beelden van wilde Afrikaanse dieren, is zowel bij de lokale bevolking als bij Nederlanders op Bonaire geliefd. En die combinatie blijkt in dit stukje tropisch Nederland niet vanzelfsprekend.

‘Hier geen stoplichten, geen files, en altijd mooi weer’, zegt de tanige, door de zon gelooide Van Scheijndel. ‘Ik vind het hier helemaal super. Ik krijg elke dag visite – en die betaalt ons daar ook nog eens voor.’ De twee Rotterdammers doen daar wel wat voor terug, met een gratis speeltuin en betaalbaar eten. ‘Als je maar laat zien dat jij ook wat voor het eiland wilt betekenen, dan doe je het hier al snel heel erg goed.’

Natuurlijk, ze moesten ook wel wennen, de scheetjes. ‘Zoals aan het poko poko-gebeuren hier: het gaat vaak allemaal zo langzaam, zo poko poko. Eh, ja, dan moet je dus geduldig zijn. Da’s wel een dingetje. Ik bedoel, als bij ons iemand een patatje oorlog bestelt, wil ik dat zo snel mogelijk leveren. Nou ja. Zelf kunnen we wel wat beter ons best doen voor de taal, voor het Papiaments. Maar binnenkort gaan we op cursus!’

De afgelopen jaren is de bevolking van Bonaire gegroeid van 15 duizend naar circa 20 duizend mensen. De meeste nieuwkomers zijn ‘makamba’s’, witte Europese Nederlanders, die nu naar schatting 20 procent van de bevolking vormen. De meesten van hen hebben hun zaakjes financieel redelijk op orde, terwijl van de lokale bevolking 40 procent onder de armoedegrens leeft, ondanks een door Nederland verhoogd sociaal minimum. De kloof dreigt groter te worden.

Op het strand van Bonaire. Beeld Martijn Steiner Lovisa

Nina den Heyer is gedeputeerde (een soort wethouder) op Bonaire, belast met onder meer sociale zaken. Zij kreeg bij de verkiezingen van maart verreweg de meeste voorkeurstemmen. Den Heyer geldt als een ‘mensenmens’, die met iedereen het goede voorheeft en steeds op zoek is naar de beste manieren om mensen met elkaar te laten samenleven. Haar politieke blik is nuchter en scherp.

Vooruitgang

‘Er is, sinds we een bijzondere gemeente van Nederland zijn, het nodige ten goede veranderd’, zegt Den Heyer. ‘Denk aan scholing, aan kinderopvang, aan medische zorg. En de economie is ook vooruitgegaan, vooral door het toerisme. Maar ik ben soms bang dat de Nederlanders, of de arbeiders uit Latijns-Amerika en Curaçao, daarvan meer profiteren dan de oorspronkelijke bevolking. Het is te makkelijk om te roepen ‘ze pikken onze banen in’, maar veel mensen zeggen dat ze zich beetgenomen voelen, dat het mooi is om te praten over goed bestuur en zo, maar dat zij vooral bezig zijn eten voor het gezin op tafel te krijgen.’

Dat de bevolkingsgroei op het eiland vooral door Nederlanders komt, vindt Den Heyer evenmin geruststellend. ‘Je hebt hier de goed opgeleide Nederlanders die werken voor de Rijksdienst Caribisch Nederland, maar je ziet aan de andere kant ook nogal wat, laat ik vriendelijk blijven, volksere mensen komen. We moeten er echt alert op zijn dat de Nederlander het hier niet opnieuw zo goed als helemaal voor het zeggen krijgt. Althans niet de Nederlander die nauwelijks iets doet om te integreren. En die de Bonairiaan met weinig respect behandelt.’

De witte Europese Nederlander kan, met andere woorden, wel een inburgeringscursus gebruiken. Al was het maar om antwoord te krijgen op de ooit door een jonge stagiair gestelde vraag of hij zijn broodrooster veilig kon meenemen naar het Caribische eiland. De makamba kan sinds een paar maanden op Bonaire terecht bij Demelza Tjon, een Rotterdamse met Surinaamse wortels en een Antilliaanse echtgenoot. Zij geeft de cursus samen met Mina Girigori, een Antilliaanse.

‘Je ziet hier een winkel van Blokker en denkt al snel dat het hier net zo gaat als in Nederland. Maar dat is helemaal niet zo’, meent de 34-jarige Tjon. ‘Bonairianen en Nederlanders komen hier samen, maar nu is het zaak dat ze elkaar ook gaan begrijpen; de alleenstaande, werkende moeder die amper het minimumloon verdient en de Nederlander die hier vooral een fijn leven heeft.’

Respect

De Nederlander is de nieuwkomer. Die zal zich dan ook als eerste voor de samenleving open moeten stellen. Demelza Tjon vertelt in haar informele inburgeringscursus − die bij de Nederlanders van de Rijksdienst populair is − over taal, voedsel, cultuur en gewoontes op het eiland. Je hoeft niet meteen alles te weten van de oorspronkelijke inheemse bevolking, of vloeiend Papiaments te spreken. Maar je laat je interesse zien, zo vindt zij. En toont het respect waarover ook gedeputeerde Den Heyer spreekt. ‘Denk gewoon even na. Het mag hier dan warm zijn. Maar de mensen stellen het toch op prijs dat je niet driekwart naakt door de straten gaat, of je nu man bent of vrouw. En dat op dit kleine eiland al snel veel mensen een mening over je hebben, als je half lam in de kroeg bent gevonden. Je wilt er toch met z’n allen het beste van maken?’

Op zijn beurt moet de Bonairiaan er rekening mee houden dat steeds meer dingen ‘op zijn Nederlands’ gaan. ‘Ja, het werkt natuurlijk ook de andere kant op’, zegt Tjon. ‘Maar daar doen we wat aan. Er komt een spiegelcursus, als je het zo kunt noemen. Om de Bonairianen meer te leren over de Nederlander.’

Bron: Volkskrant

16 Reacties op “Volkskrant | De makamba moet inburgeren: ‘Het mag hier dan warm zijn, maar dan ga je niet driekwart naakt over straat’

  1. ‘Je hoeft niet meteen alles te weten van de oorspronkelijke inheemse bevolking, of vloeiend Papiaments te spreken’

    Oorspronkelijke inheemse bevolking?

  2. Waarom mag de term witte Nederlandersof makambas wel maar is zwarte racistisch lijkt me wel een beetje hypocriet

  3. Wees blij met de Europse Nederlanders!

    Ze houden zich aan de regels en brengen in Nederland verdiend geld naar Bonaire om het daar te laten rollen.

    Veel beter toch dan Haitianen en Colombianen in huis halen die geld van Bonaire weghalen en naar hun thuisland brengen!

  4. Curacao revisited

    @clau: wat is er racistisch aan de feitelijke constatering dat de YDK zich graag verrijkt op kosten van de samenleving?

  5. Clau is Geen Pauw

    Foei knipselkrant!
    Jullie zijn een platform aan het worden waar mensen elkaar mogen beledigen en discrimineren!!!

    Curacao revisited, Bert, Maurice jullie zijn door en door racisten !!!!
    DE CURACAOENAAR DIT DE CARACAOENAAR DAT…….. ROT TOCH LEKKER OP DAN!!!!!

  6. Er zijn net als in elk land hele fijne en minder fijne mensen.

    De minder fijne Shushaçaoënaars hebben de neiging om het publieke domein met luide muziek te kapen en ongevraagd straat en strand souveniertjes achter te laten

    Gelukkig laten fijne Curasoleñenaars ook de mooie kant van de Curaçaosche mens zien.

  7. @Johan/Maurice/Bert etcetera: waar heb ik ergens geschreven dat de dame sexueeel meerderjarig is?

    Ik vind het prachtig dat je/jullie zo geobsedeerd zijn door mij. Alleen probeer dat eens onder één alias te doen.

  8. De Curacaoenaar moet mij dankbaar zijn dat ik me niet geintegreerd heb op het gebied van verkeersgedrag.

    Vraag het de nabestaanden van het onschuldige verkeersslachtoffer van Grote Berg.

  9. YdK, ik ben blij dat de Curacaoenaar een hekel aan mij heeft. Als hij dat niet meer doet moet ik me zorgen maken want dan heb ik me blijkbaar tot zijn niveau verlaagd.

    Leven en laten leven, laat iedereen doen wat hij wil zolang hij zich maar aan de regels houd, geschreven of ongeschreven.

    Zo wacht ik bij de snek keurig op mijn beurt, waar de de YdK aan komt lopen en zijn bestelling doorschreeuwt, al zijn er 10 mensen voor hem.

  10. Curacao revisited

    helemaal eens met Maurice: uiteraard moet iemand zich aan de wet en regelgeving houden. Iemand hoeft zich niet te integreren op andere gebieden die de cultuur op Bonaire en Curacao kenmerken zoals homo-haat, het niet of slecht spreken van de Nederlandse taal, veelvuldig vreemdgaan, buitenechtelijke kinderen en bysides, en zelfverrijking op kosten van de gemeenschap.

  11. Maurice,

    Door figuren zoals jij met zulke opmerkingen, hebben sommige mensen een hekel aan Nederlanders. Gelukkig weet ik en vele anderen dat niet alle Nederlanders hetzelfde zijn. En niet alle Antillianen zijn zoals jij zegt.

    Heb je weinig respect voor de lokale bevolking, dan rot je toch lekker naar je eigen land! Geen interesse om de taal te leren in het land waar je gaat wonen, blijf lekker thuis! Geldt voor iedereen, ook voor de Antillianen in Nederland

  12. Beflapas, die jongen van Green Force deed niets anders dan handelen conform de statuten van zijn BV: going green.

    Bovendien is hij slechts verdacht en niet veroordeeld en belangrijker: volgens wijsneus La Stiwz was de betrokken dame sexueel meerderjarig.

  13. Volgens @Maurice, zit 1 Macamba wegens moord in de gevangenis dat is niet helemaal waar want volgens mij dit daar ook een meneer van Greenforce voor seks met een minderjarige.

    Er was ook eentje die betrokken was bij de dood van zijn vrouw, een marine officier maar die mocht als verdachte gewoon naar Nederland reizen.

    Niet te vergeten de Macamba die vanuit marinebasis Parrera tonnen coke naar Nederland wilde smokkelen.

    Beste @Maurice, je moet de feiten wel correct weergeven en niet expres onze mensen zwart maken..

  14. Sinds wanneer zijn er ‘witte’ Nederlanders? Ken alleen Blanke Nederlanders.
    Zij mogen ons ook niet uitmaken voor zwartjes maar omgekeerd mag het wel?

  15. Commentpolis

    Deze reactie is verwijderd wegens strijd met de regels.

  16. Commentpolis

    Deze reactie is verwijderd wegens strijd met de regels.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *