Volkskrant | Wederopbouw Sint Maarten vrijwel stilgevallen

Kees Broere

Irma, die in september 2017 over het eiland trok, beschadigde 90 procent van de gebouwen. Daarvan is nog maar zo’n 10 procent opgeknapt.| Kees Broere

De wederopbouw van Sint Maarten is vrijwel stilgevallen. Ruim twee jaar na de verwoestende orkaan Irma is op het autonome Caribische eiland binnen het Nederlands koninkrijk nog maar zo’n 12 procent uitgegeven van de 470 miljoen euro die Nederland als schenking beschikbaar heeft.

De afgelopen dagen leidde het ongenoegen over het uitblijven van herstel op het Franse deel tot hevige rellen. De bewoners van Saint Martin vinden dat Frankrijk de wederopbouw laat vastlopen in bureaucratische regels en de bevolking nergens bij betrekt. De onrust sloeg niet over naar het Nederlandse deel.

Daar heerst wel een ‘sociale crisis’, zoals de Ombudsman van Sint Maarten het noemt – vooral te merken aan het haperende herstel van huizen en andere gebouwen. Irma, die in september 2017 over het eiland trok, beschadigde 90 procent van de gebouwen. Daarvan is nog maar zo’n 10 procent opgeknapt.

Volgens de interim-minister voor onder meer Volkshuisvesting, Chris Wever, zal het met het huidige tempo zeker vijf jaar duren voordat van volledig herstel van woningen sprake is. Ook economisch belangrijke gebouwen zijn nog altijd onder reconstructie. Voor het herstel van de luchthaven is pas onlangs, na maanden onderhandelen, ruim 90 miljoen dollar (bijna 81 miljoen euro) toegezegd.

Frustratie

Onmiddellijk na de passage van Irma gaf Den Haag enkele miljoenen aan noodhulp uit. Daarna zijn met de overheid van Sint Maarten de gesprekken begonnen over een fonds voor de wederopbouw. In april vorig jaar is dit fonds in werking getreden, met de Wereldbank als toezichthoudende instantie.

Dit model blijkt niet te werken, zo maken vrijwel alle betrokkenen duidelijk. Voor het toezicht op de uitgave van het Nederlandse geld is namens Sint Maarten de oud-premier Marcel Gumbs benoemd. Hij zegt dat bij de drie partijen die met de wederopbouw te maken hebben (Nederland, de Wereldbank en Sint Maarten) sprake is van ‘behoorlijke frustratie’.

Nederland heeft, bij monde van staatssecretaris Raymond Knops van Koninkrijksrelaties, steeds gezegd dat Sint Maarten als autonome koninkrijkspartner zelf het voortouw moet nemen in de plannen voor en uitvoering van de wederopbouw. Maar volgens Gumbs is inmiddels gebleken dat de overheid op het eiland daartoe veel te weinig bestuurservaring heeft.

Politieke obstructie

Een tweede remmende factor is volgens Gumbs de ‘politieke obstructie’ door de leiders van Sint Maarten. Sinds Irma zijn al twee regeringen door de Staten, het parlement, naar huis gestuurd. Op 9 januari volgend jaar zijn er opnieuw verkiezingen. Te veel politici tonen zich volgens hun critici vooral geïnteresseerd in de vraag hoe zij, buiten Nederland en de Wereldbank om, aan de wederopbouw zelf geld kunnen overhouden.

De SHTA, de grootste werkgeversorganisatie op Sint Maarten, heeft staatssecretaris Knops in oktober laten weten dat de democratie op het eiland ‘slechts een handjevol individuen’ ten goede komt. Na Irma, aldus de organisatie, ‘zijn er helaas nieuwe wegen voor financieel bedrog opengegaan’. Ook het economisch herstel raakt hierdoor vertraagd.

Maar Nederland, de Wereldbank én de overheid op Sint Maarten hebben ook ‘boter op het hoofd’, meent Lorraine Talmi, de voorzitter van de SHTA. ‘De drie partijen spelen te weinig in op economische initiatieven die van het eiland zelf komen.’

De ondernemers vinden dat hun grote kennis en ervaring onbenut blijven en voelen zich ‘slechts een vinkje in een consultatieronde’. De SHTA prijst het ‘transparante optreden’ van de Wereldbank, maar vraagt zich af of dit type organisatie voor de wederopbouw van Sint Maarten de meest geschikte is.

Bron: Volkskrant

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *