Legal blog | Welk recht en welke rechter binnen het Koninkrijk?

Opinie door mr. Karel Frielink

Mr. Karel Fielink: "Steeds hetzelfde verhaal van advocaat mr. Eldon Sulvaran”

Mr. Karel Fielink

Op 10-10-‘10 is er veel veranderd binnen het Koninkrijk. Curaçao en St. Maarten hebben bijvoorbeeld een met Aruba vergelijkbare autonome status binnen het Koninkrijk gekregen.

Los van enkele aangelegenheden op Koninkrijksniveau, betekent dit onder meer dat zij eigen wetgeving hebben. Laten we eens naar het rechtspersonenrecht kijken. Nederland heeft een eigen Boek 2 Burgerlijk Wetboek (BW).

Curaçao heeft een eigen Boek 2 BW. St. Maarten heeft een eigen Boek 2 BW. De BES-eilanden (Bonaire, St. Eustatius en Saba) hebben samen een eigen Boek 2 BW.

Aruba heeft (nog) geen Boek 2 BW, maar heeft de NV en AVV geregeld in het Wetboek van Koophandel en de VBA in de Landsverordening Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid.

Het rechtspersonenrecht op Curaçao (laatstelijk gewijzigd ingaande 1 januari 2012) is sinds de wetswijziging op St. Maarten per 1 april 2014 nagenoeg identiek aan dat van St. Maarten.

Voor het overige zijn de onderlinge verschillen groot, en dat allemaal binnen één en hetzelfde Koninkrijk.

Hoewel er wat betreft het burgerlijk recht en strafrecht grote overeenkomsten zijn, zijn er ook behoorlijke verschillen tussen de diverse rechtsstelsels. Denk in dit verband ook aan de regels die betrekking hebben op (het toezicht op en de regulering van) banken, verzekeraars, beleggingsinstellingen, administrateurs, en noem maar op.

En wat te denken van het burgerlijk procesrecht? Nederland, Aruba, Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden hebben elk een eigen Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Daar zijn er dus vijf van.

Vijf stelsels Binnen het Koninkrijk der Nederlanden zijn er dus vijf rechtsstelsels. Deze vijf rechtsstelsels worden aangeduid als ‘regionale rechtsstelsels’. Er zijn dus vier landen binnen het Koninkrijk (Aruba, Curaçao, St. Maarten en Nederland), maar wel vijf rechtsstelsels en vijf gebiedsdelen.

Dat komt omdat de BES-eilanden weliswaar deel uitmaken van het staatsbestel van Nederland, maar toch eigen wetgeving hebben. Als het gaat om vragen van interregionaal recht worden de drie BESeilanden gezamenlijk als één gebiedsdeel aangeduid, net zoals Aruba, Curaçao, St. Maarten en Nederland gebiedsdelen zijn.

Hoe zit dat dan met de rechtspraak? Er is een gerecht in eerste aanleg van Aruba, een gerecht in eerste aanleg van Curaçao, een gerecht in eerste aanleg van St. Maarten en een gerecht in eerste aanleg van de BES-eilanden.

Degene die in hoger beroep wil gaan van een vonnis van één van deze gerechten kan terecht bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, St. Maarten en van Bonaire, St. Eustatius en Saba. De vier Caribische gebiedsdelen hebben dus één gemeenschappelijke appelrechter.

Is daarna cassatie gewenst dan moet de stap naar de Hoge Raad in Den Haag worden gemaakt. En hoe zit dat dan in Nederland? Nederland kent, kort gezegd, rechtbanken en gerechtshoven, met de Hoge Raad in Den Haag als hoogste rechter. De Hoge Raad is dus onze gemeenschappelijke rechter (de ‘Rijksrechter’), en tevens de hoogste nationale rechter in (onder andere) burgerlijke zaken.

Overigens, als in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van de Caribische delen van het Koninkrijk over ‘buitenland’ wordt gesproken, wordt bedoeld alles buiten Aruba, Curaçao, St. Maarten en de BES-eilanden. Nederland valt hier dus in de categorie buitenland.

Vragen

Het hele systeem roept uiteraard veelvuldig vragen op. Als er een geschil is waarbij meerdere regionale rechtsstelsels zijn betrokken, bij welke rechter moet je dan zijn? En welk recht moet die rechter dan toepassen? En als de rechter uitspraak heeft gedaan in één van de gebiedsdelen van het Koninkrijk, kan die uitspraak dan in één van de andere gebiedsdelen ten uitvoer worden gelegd?

Deze en andere kwesties komen aan de orde in het recent verschenen boek Interregionaal privaatrecht van mr. G.C.C. Lewin. Het boek geeft een helder overzicht van de relevante regels als het gaat om het op een geschil toepasselijke recht en de vraag naar de bevoegdheid van de rechter om van een geschil kennis te nemen, en is aan de hand van de bestaande rechtspraak voorzien van tal van voorbeelden.

Voor degenen die hier in de praktijk mee hebben te maken is het een onmisbaar boek.

Bron: Karel’s Legal Blog

Karel Frielink is advocaat en partner bij Spigt Dutch Caribbean. Deze bijdrage verscheen op Karel’s Legal Blog, het blog van de advocaat.

2 Reacties op “Legal blog | Welk recht en welke rechter binnen het Koninkrijk?

  1. hoedanook

    Gezien de InselAir debacle is het raadzaam voor Frielink om de wetgeving m.b.t. aansprakelijkheid en van rechtspersonen voor zichzelf nogmaals goed op een rijtje te zetten.

  2. Dat de lafbek Karel ‘Ich habe es nicht gewusst’ Frielink, schaamteloze parodie op een commissaris bij Insel Air, nog durft te bloggen.

    Steek je blogs in een plek waar de zon nooit schijnt, achterlijk misbaksel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *